προσβάλλω

προσβάλλω, Ep. προτιβάλλω, Dor. ποτι-,

• strike, dash against, ποτὶ σκῆπτρον βάλε γαίῃ Il. 1.245; ἁψῖδα πέτρῳ π. letting it dash against . ., E. Hipp. 1233; τὸν πρὶν ὄλβον ἕρματι π. having wrecked his happiness on a reef, A. Eu. 564 (lyr.); π. τινὰς ὥσπερ θηρία τινί set them on him, D. 18.322; of attacking, πύλαισι . . π. λόχον A. Th. 460; π. δόρυ τισί E. Ph. 728; παισὶ χεῖρα Id. Alc. 307; but freq. without any notion of violence, apply, μαλακὰν χέρα π. [ἕλκει], of a surgeon, Pi. P. 4.271; of cupping instruments, Hp. VM 22 (Pass.), Aen.Tact. 11.14, Gal. 11.93: generally, τὰ μὲν αὐτὰ προσέβαλε S. Tr. 844 (lyr.); προσβαλοῦσʼ ὅσα . . εἶπε applying, carrying out . ., ib. 580; τι πρός τι Pl. Ti. 36b; τὴν ὄψιν πρός τι Id. Tht. 193c; mostly τί τινι, παρειὰν π. παρηΐδι E. Hec. 410; κλιμάκων ὀρθοστάτας πύλῃσιν Id. Supp. 498; ὄμματα τέκνοις Id. Med. 860 (lyr.):—Pass., κέρασι χρυσᾶ στόμια προσβεβλημένοις having golden mouthpieces affixed, A. Fr. 185.
• • • • b Math., draw a straight line to meet, ποτί c. acc., Archim. Spir. 6, al.
    • 2 assign to, procure for, κέρδος ἡμῖν Hdt. 7.51; [Λακεδαιμονίοισι] Ὀλυμπιάδα gave them the honour of an Olympic victory, Id. 6.70; π. ἄσην τῷ πατρί cause him distress, Id. 1.136; π. μελέταν σοφισταῖς Pi. I. 5(4).29; κακὸν πόλει A. Pers. 781; μοι διπλᾶς ὁδούς Id. Pr. 951; ἐμοὶ ὠδῖνας S. Tr. 42; εὔκλειαν σαυτῇ τε κἀμοί Id. El. 974; μή σοί τινʼ αἰσχρὰν π. κληδόνα E. Alc. 315; π. τινὶ ἔγκλημα, αἰτίαν, Antipho 4.2.4, 3.2.4; π. τινὶ αἰσχύνην Pl. Lg. 878c; π. δεῖμα πατρί, Lat. incutere timorem alicui, E. Ion 584; ὀργὰς ἀκόρεστά τε νείκη Id. Med. 640 (lyr.); συμφορὰς καὶ νόσους τισί Lys. Fr. 53; ὅρκον π. τινί lay an oath upon him, S. Tr. 255; π. τὴν ἑαυτῶν μορφήν τισι contribute their own form, i.e. be like them, Ael. NA 14.12.
    • • b knock down to a bidder at auction, οἰκίαν PEleph. 25.4 (iii B.C.):—Med., UPZ 114i24 (ii B.C.).
      • c place at a buyerʼs disposal, αὐτῷ ἱερεῖα PCair.Zen. 161.5 (iii B.C.):—Med., προσεβαλόμεθα τὰ παρʼ ἡμῶν we accepted an offer for our crop . ., ib. 354.22 (iii B.C.).
      • d deliver corn as payment, προσβέβληκεν ἐπὶ θησαυρὸν PRyl. 200.1 (ii A.D.), cf. POxy. 1440.1 (ii A.D.), etc.; pay in money, PRyl. 217.1 (ii A.D., Pass.), PLond. 3.1164 (k) 19 (iii A.D., Pass.).
    • 3 with acc. of the object struck, ἀρούρας π., of the Sun, strike the earth with his rays, Il. 7.421, Od. 19.433; μή σε π. πέμφιξ A. Fr. 205; of smells, βροτοῦ [ὀσμὴ] με προσέβαλε Ar. Pax 180; ὀσμὴ π. τὰς ῥῖνας Ael. NA 13.21; χρῶμα οὔτε τὸ προσβάλλον οὔτε τὸ προσβαλλόμενον neither that which strikes [the eye] nor that which is struck, Pl. Tht. 154a; τοὺς ἄνδρας ἠχὼ π. Philostr. VA 6.26; π. σε τὸ λιτὸν καὶ αὐτοφυὲς τῆς μούσης Philostr.Jun. Im. 10.
    • 4 with acc. of the thing thrown, ἀτμὸν βαρὺν π. D.S. 2.12 (v.l. προβ-), cf. Ael. NA 14.22; τράγου ὀσμήν Dsc. 4.50; πνοιήν τινι Luc. Syr.D. 30; of taste, γευσαμένῳ ὅμοιόν τι μήλῳ π. Dsc. 4.6, cf. Gal. Vict. Att. 1.3: also c. gen., τὰ κρέα ἰχθύων π. sends [a smell] of fish, Str. 15.2.2; κνίσης π. Ael. NA 14.27; ἰχθυηρᾶς ὀσμῆς π. ib. 20: metaph., to be redolent of, τέχνης, Στωικῆς ταλαιπωρίας, Phld. Rh. 2.218,293 S.
    • 5 c. dat., attend to, οἷς εἴπαμεν ib. 271 S.: abs., Plot. 5.5.10.
    • 6 μή μʼ ἀνάγκῃ προσβάλῃς τάδʼ εἰκαθεῖν do not drive me by force to . ., S. OC 1178.
    • 7 add, throw into the bargain, Antiph. 206.5; add an ingredient, Philum. Ven. 10.2, Sammelb. 7350.9 (iii/iv A.D.).
    • 8 throw to, δράγματα . . ὑικοῖς κτήνεσι BGU 757.18 (i A.D.).
  • II intr., strike against, make an attack or assault upon, πύλαις A. Th. 615; αὐτοῖς, ἀλλήλοις, E. Ph. 724, Th. 1.49; τῇ Οἰνόῃ, τῷ φρουρίῳ, etc., Id. 2.19, 93, etc.; also πρὸς τὸ τεῖχος Hdt. 3.155, 9.86; πρὸς τὰ τείχη Lys. 14.33; πρὸς τὴν πόλιν Th. 2.56; πρὸς τοὺς ὁπλίτας X. An. 6.3.6; πρὸς τὸν λόφον ib. 4.2.11: abs., attack, charge, Hdt. 7.211, 9.22, 25; προσβαλὼν αἱρεῖ τὴν πόλιν by assault, X. HG 1.6.13.
  • • 2 put in with a ship, ἐς τὸν λιμένα Th. 8.101; πρὸς Τάραντα Id. 6.44: c. dat., Σικελίᾳ ib. 4; Ἰωνίᾳ Id. 8.12, cf. SIG 456.36 (Cos, iii B.C.).
    • 3 generally, collide, προσβαλούσης τῆς νεὼς πρὸς ὁλκάδα Pl. La. 183d; impinge, πρὸς ὄψιν ἢ πρὸς ἀκοήν Id. R. 401c, cf. Arist. Col. 792a20; ὀσμὴ π. τινί Thphr. HP 9.7.1, D.S. 2.19; of winds, Arist. Pr. 947a22; σεισμὸς τῇ Κρήτῃ π. Philostr. VA 4.34; π. τοῖς ἄρχουσιν approach them, Plu. Nic. 30; ἐκ τῆς Ἀσίας τῇ Ἀττικῇ Id. Phoc. 21; light upon, in argument, Anon.Lond. 37.54.
• B Med., ταύτην οὔτʼ ἔπεϊ προτιβάλλεαι, οὔτε τι ἔργῳ payest no heed to, Il. 5.879; but also, throw oneself upon anotherʼs protection, A.R. 4.1046; π. γυναικὶ περὶ ἀφροδίτης make advances, Sch. Ar. Eq. 514; associate with oneself, Opp. H. 5.98.

προσβάλλω, (βάλλω), hinzu oder daran werfen, hinzulegen, -bringen, -tun, beigeben, τινί τι, z.B. Λακεδαιμονίοισιν Ὀλυμπιάδα, den Lazedämoniern einen olympischen Sieg verschaffen, Her. 6.70 ; ἄσην πατρί, dem Vater Betrübnis bereiten, 1.136 ; auch κέρδος τινί, 7.51 ; κακὸν τῇ πόλει, Aesch. Pers. 767 ; u. pass., ἀργυρηλάτοις κέρασι χρυσᾶ στόμια προσβεβλημένοις, daran gefügt, frg. 170 ; μαλακὰν χέρα (τραύματι), auflegen, Pind. P. 4.271 ; auch μελέταν σοφισταῖς, I. 4.29 ; ἐμοὶ πικρὰς ὠδῖνας προσβαλὼν ἀποίχεται, nachdem er mir bittere Schmerzen angetan, Soph. Trach. 42 ; ὅρκον αὑτῷ, sich einen Eid auflegen, 254 ; εὔκλειαν αὑτῷ, El. 962, sich Ruhm erwerben ; bei Eur. σοί τινʼ αἰσχρὰν προσβαλοῦσα κλῃδόνα, Alc. 316, der auch im eigtl. Sinne sagt ἀμφὶ δεῖπνον οὖσι προσβάλλω δόρυ, Phoen. 735 ; δεῖμα πατρί, Ion 584 ; παρειὰν παρη-ΐδι, Hec. 410 ; κλίμακας πύλαις, anlegen, Suppl. 498 ; προσβάλλω τὴν ἑκατέρου ὄψιν πρὸς τὸ ἀλλότριον σημεῖον, Plat. Theaet. 193c, u. öfter ; auch αἰσχύνην τῷ τρωθέντι, Legg. IX.878c ; im eigtl. Sinne sagt Pol. κλίμακας προσβάλλειν, Leitern anlegen, 4.4.1 ; τοὺς βοῦς ἐλαύνειν καὶ προσβάλλειν πρὸς τὰς ἀκρωρείας, 3.93.8. Von der Sonne sagt Hom. ἀρούρας προσβάλλειν, die Gefilde mit den Strahlen bewerfen, treffen, d.i. sie beleuchten, Il. 7.421, Od. 19.433, λόχον πύλαισι, Aesch. Spt. 442. – Sc. ἑαυτόν, scheinbar intr., sich wogegen werfen, worauf anstürmen, δοκῶ μὲν οὖν σφε μηδὲ προσβαλεῖν πύλαις, Aesch. Spt. 597 ; πρὸς τὸ τεῖχος, Her. 3.155, 158, 9.86 ; übh. angreifen, den Feind in der Schlacht, die Stadt durch Belagerung berennen, τινί u. πρός τινα, Her. u. Folgde ; τινὶ ἐκ λόχου, Eur. Phoen. 731 ; auch ohne Casus, Her. 7.211, 9.25 ; πρὸς τοὺς ὁπλίτας, πρὸς τὸν λόφον, Xen. An. 6.1.7, 4.2.11, Cyr. 5.3.12 u. sonst ; ἐς τὸν λιμένα, Thuc. 8.101. – Aehnl. Ar. βροτοῦ με προσέβαλε, sc. ὀσμή, Pax 180 ; προσβαλούσης τῆς νεὼς πρὸς ὁλκάδα, Plat. Lach. 183b, u. öfter, vgl. Theaet. 153e. – Auch umgekehrt wird verbunden  : μή μʼ ἀνάγκῃ προσβάλῃς τάδʼ εἰκαθεῖν, Soph. O.C. 1180, d.h. zwinge mich nicht. – Uebertr., προσβάλλειν τι, Etwas wahrnehmen, begreifen, beherzigen, wo man νῷ ergänzt, προσβαλοῦσʼ ὅσα ζῶν κεῖνος εἶπε, Soph. Trach. 577, vgl. 841, wo der Schol. συνῆκε erkl., sc. τὴν ὄψιν, seinen Blick worauf richten, Lobeck Phryn. 282. – Auch sc. ὀσμήν, riechen, einen Geruch geben, κρέα ἰχθύων προσβάλλοντα, das nach Fischen riecht, vgl. Ael. H.A. 14.20, 27. – Προσβάλλουσι τὴν ἑαυτῶν μορφὴν τοῖς χερσαίοις, Ael. H.A. 14.12, sie gleichen in der Gestalt. – Med., ἔπεϊ, ἔργῳ προτιβάλλεσθαί τινα, sich mit dem Worte, dem Werke gegen Einen werfen, ihn hart antasten, Il. 5.897 ; – κῆτος ποτιβάλλεται ὀλίγον ἰχθύν, Opp. Hal. 5.98, nimmt als Gefährten an, gesellt sich zu.

προσβάλλω

προτιβάλλω

[προσ- 3.]

• • 1

    To smite. Of the rays of the sun : Ἠέλιος νέον προσέβαλλεν ἀρούρας Il. 7.421 := Od. 19.433.

  • 2

    In mid., to give heed to, direct one’s attention to : ταύτην οὐ προτιβάλλεαι Il. 5.879.

προσβάλλω

• • a lay upon χρὴ μαλακὰν χέρα προσβάλλοντα τρώμαν ἕλκεος ἀμφιπολεῖν P. 4.271
  • b cast before, provide μελέταν δὲ σοφισταῖς Διὸς ἕκατι πρόσβαλον σεβιζόμενοι (sc. ἥρωες) I. 5.29
  • c in tmesis, met., cast upon πρὸς ὄμμα βαλὼν χερὶ (sc. Ζεύς) Pae. 15.6

προσβάλλω , mid. 2 sing. προτιβάλλεαι: cast upon, strike; Ἠέλιος ἀρούρᾱς, Il. 7.421; mid., met., reprove, Il. 5.879.

προσβάλλω Doric προτι-βάλλω fut. -βαλω

• • Ito strike or dash against, τί τινι Il.; ἀψῖδα πέτρῳ πρ. letting it dash against, Eur.; τὸν πρὶν ὄλβον ἕρματι πρ. to wreck his happiness on a rock, Aesch.; πρ. θηρία τινί to set them on him, Dem.; πρ. δόρυ τινί Eur.:—without any notion of violence, to put to, apply, μαλακὰν χέρα πρ. ἕλκει of a surgeon, Pind.; πρ. παρειὰν παρηίδι Eur.; ὄμματα τέκνοις Eur.
  • • 2to assign to, procure for, κέρδος τινί Hdt.; πρ. Λακεδαιμονίοις Ὀλυμπιάδα to give them the honour of an Olympic victory, Hdt.; πρ. κακὸν τῇ πόλει Aesch.; εὔκλειαν σαυτῇ Soph.; πρ. δεῖμά τινι, Lat. incutere timorem alicui, Eur.
    • 3with acc. of the object struck, ἀρούρας προσβάλλειν, of the Sun, to strike the earth with his rays, Hom.; of smells, βροτοῦ ὀσμὴ με προσέβαλε Ar.
    • 4metaph. to attend to a thing or to add, Soph.
    • 5μή μʼ ἀνάγκῃ προσβάλῃς τάδʼ εἰκαθεῖν do not drive me by force to give way, Soph.
  • IIintr. to strike against, to make an attack or assault upon, τινί Aesch., etc.; πρὸς τὸ τεῖχος Hdt.:—absol. to attack, charge, Hdt.; προσβαλὼν αἱρεῖ τὴν πόλιν by assault, Xen.
  • • 2to put in with a ship, ἐς τὸν λιμένα Thuc.; πρὸς Τάραντα Thuc.; c. dat., Σικελίᾳ Thuc.
• BMid. to throw oneself upon, attack, τινα Il.