σύνταξις
σύνταξις, a putting together, arranging, arrangement, organisation, order
- putting together in order, arranging, esp. of soldiers, τοῦ στρατεύματος σ. ποιήσασθαι array in battle-order, Th. 6.42, cf. X. Cyr. 2.4.1, Arist. Pol. 1322a36; ἡ στρατιωτικὴ σ. X. Cyr. 8.1.14; ἄνευ συντάξεως ἄχρηστον τὸ ὁπλιτικόν Arist. Pol. 1297b19.
- 2 generally, system, arrangement, organization, Pl. R. 462c, 591d, Ti. 24c; ἡ συσταθεῖσα σ. its organization, of the Assyrian empire, Id. Lg. 685c; τῆς πολιτείας Arist. Pol. 1325a3; ὅλον τὸν τρόπον τῆς σ. (of the symmoriae) D. 14.17; σ. μίαν εἶναι τὴν αὐτὴν τοῦ τε λαμβάνειν καὶ τοῦ ποιεῖν τὰ δέοντα one and the same system or rule for . ., Id. 1.20, cf. 13.9; ἡ σ. τοῦ βίου Alex. 162.10; the order or system of the world, Sosip. 1.31; τῶν ὅλων, as a definition of εἱμαρμένη, Chrysipp.Stoic. 2.293; σ. βιβλιοθήκης Str. 13.1.54: also concrete, εἰς τὰς σάρκας καὶ τὴν ἄλλην σ. τῶν μερῶν Arist. Mete. 355b10; συντάξιες [ἁρμονίης] musical modes, Hp. Vict. 1.18, cf. Artemo ap. Ath. 14.636e; ἡ σ. τοῦ ἐνιαυτοῦ the composition or system of the year, the calendar year, OGI 56.43 (Canopus, iii B.C.); ἡ σ. τοῦ περιθύρου the framework, structure, Ephes. 4(1) No.28 (v A.D.).
- b ἐκτὸς κοινῆς συντάξεως, = extra ordinem, of admission of envoys to the Senate, Supp.Epigr. 3.378B18 (Delph., Roman law, ii/i B.C.).
- 3 composition, but more freq. concrete, systematic treatise, Arist. Rh.Al. 1446a34, Plb. 1.3.2, 1.4.2, al., Hipparch. 1.1.8, Phld. Rh. 1.130 S., D.H. Comp. 4, Str. 1.1.23; collection of treatises, composite volume, D.L. 7.190 sqq.: pl., Ptol. Tetr. 16, Gal. 19.200; rules for construction, Ph. Bel. 55.18: but ἡ τοῦ μεγέθους σ. the scale, ib. 57.10.
- 4 grammatical putting together of words, syntax, περὶ τῆς σ. τῶν λεγομένων, title of work by Chrysipp., Stoic. 2.6, cf. Plu. QConv. 2.731f (pl.); τὴν σ. τῶν ὀνομάτων Gal. 16.736, cf. 720; περὶ συντάξεως, title of work by A.D.; but also, compound forms, Id. Conj. 214.7; ποιεῖσθαι μετά τινος τὴν σ. ib. 221.19; also, rule for combination of sounds or letters, τὸ χ (in δέγμενος) εἰς γ μετεβλήθη, τῆς σ. οὕτως ἀπαιτούσης EM 252.45, cf. Luc. Jud. Voc. 3; also, connected speech, ἐν τῇ σ. ἐγκλιτέον Sch. Il. 16.85.
- II = σύνταγμα, body of troops, ἡ εἰς τοὺς μυρίους σ. their contingent towards . ., X. HG 5.2.37; σ. Ἑλληνική the combined forces of Greece, Plu. Arist. 21.
- b company, troupe of entertainers, PColumbia 441 (JEA 18.16).
- 2 covenant, previous arrangement, ἐκ τῶν Πατρῶν κατὰ τὴν σ. ἔπλει Plb. 5.3.3; κατὰ τὴν τοῦ Ἀριανοῦ σ. at the time and place arranged by A., Id. 8.16.5; ὥσπερ ἀπὸ συντάξεως ἥκοντας τὴν αὐτὴν λέγειν γνώμην Plu. Praec. 2.813b; ordinance or resolution, SIG 577.8 (Milet., iii/ii B.C.).
- 3 assigned impost, tribute, levy, D. 5.13; χρημάτων σ. Id. 18.234; κοινωνεῖν τῆς σ. Aeschin. 3.96; σ. ὑποτελεῖν Isoc. 7.2; διδόναι Id. 8.29, D. 58.37, cf. Theopomp.Hist. 92, OGI 1.14 (Epist. Alex. Magni); κατʼ ἄνδρα τελούντων σύνταξιν PTeb. 103.1 (i B.C.), cf. 189 (i B.C.); ὑφίσταται τοῦ ζυτοπωλίου . . σ. δώσειν εἰς τὸ βασιλικὸν τὴν ἡμέραν κριθῶν (ἀρταβῶν) ιβʹ, i.e. undertakes to deliver the product (in beer) of 12 artabae of barley per day, PCair.Zen. 199.4 (iii B.C.), cf. PPetr. 3pp. 219,221 (iii B.C.), PRev.Laws 47.1, 48.13 (iii B.C.), PLille 9.7 (iii B.C.); λαϊκὴ σ., = λαογραφία, PMich.Teb. 121r11 viii 2 (i A.D.).
- 4 subvention, pension, D. 8.21,23 (pl.), Plu. Alex. 21, Luc. 2; συντάξεις τῶν ἀναγκαίων D.S. 1.75; εἰς τὰς συντάξ<ε>ις ἱερῶν PTeb. 5.54 (ii B.C.), cf. UPZ 40.6 (ii B.C.), PSI 10.1151.9 (ii A.D.); pay of soldiers and officers, PStrassb. 105.2 (iii B.C.), D.S. 5.46, Luc. DMeretr. 15.3; salary of a barber, PEnteux. 47.3 (iii B.C.); of the librarian of the Museum, σ. βασιλική Ath. 11.493f.
- 5 ὅσοι . . ἐν συντάξει ἔχουσιν κώμας καὶ γῆν, i.e. those who hold land in assignment, i.e. are in receipt of revenue from land (without themselves administering it), PRev.Laws 43.12 (iii B.C.), cf. PTeb. 705.6 (iii B.C., restd.); ὁ ἐπὶ τῆς σ. the official administrator of land so granted, PCair.Zen. 73.11 (iii B.C.); ὁ ἐπὶ συντάξεως PLille 4.24 (iii B.C.); ἀπαιτούμεθα τὸν τῆς σ. στέφανον BGU 1851.3 (i B.C.); τῶν φερομένων ἐν τῇ τῶν μαχίμων σ. reckoned in the assignment to the μάχιμοι, PTeb. 60.27 (ii B.C.); ὁ πρὸς τῇ σ. τῶν κατοίκων ἱππέων ib. 31.6 (ii B.C.); ὁ πρὸς ταῖς σ. PRein. 7.29 (ii B.C.).
1. rangschikking, opstelling:
2. organisatie, systeem:
3. belasting, geldelijke bijdrage:
a) die Aufstellung der Soldaten ; Thuc. 6.42 ; σύνταξιν ποιεῖσθαι, Xen. Cyr. 2.4.1 ; geordnete Schar, 8.1.14 ; Pol. 1.21.10 u. öfter ; Schlachtordnung ; σύνταξις Ἑλληνική, ein aus allen Hellenischen Bundesstaaten zusammengesetztes Heer, Plut. Aristid. 21 ; vgl. ἡ εἰς τοὺς μυρίους σ., Xen. Hell. 5.2.37, wie σύνταγμα.
b) das Zusammensetzen, Abfassen eines Buches, die Schrift, Abhandlung, ἡ τῶν καθόλου πραγμάτων σύνταξις Pol. 1.4.2, u. öfter αἱ πρὸ τοῦ συντάξεις, die frühern Bücher.
c) bei den Gramm. die Wortfügung, die Lehre von der sprachrichtigen Verbindung der Wörter untereinander zu ganzen Sätzen, die Syntax.
d) Verabredung, Vertrag, Vergleich ; Dem. 58.37 ; Pol. 5.3.3 ; τὰ χρήματα τὰ κατὰ τὰς συντάξεις ὁμολογηθέντα, 5.95.1.
e) eine auferlegte Abgabe an die Staatskassen, ein in Athen von Kallistratos eingeführter milderer Ausdruck für φόρος, Harp.; vgl. Xen. Ath. 3.5 u. Aesch. 3.96 ; ὑποτελεῖν, Isocr. 7.2 ; σύνταξιν τελεῖν τινι, Pol. 22.27.2, Tribut ; – dah. Einkommen, σύνταξιν κατασκευάζειν τῇ πόλει, Dem. 5.13.
f) der Sold, die Löhnung der Soldaten, milderer Ausdruck für μισθός, οὔτε τὰς συντάξεις Διοπείθει δίδομεν, Dem. 8.22 ; DS ; auch Pension, Jahrgeld, Plut. Alex. 21 ; καὶ δαπάνη, Lucull. 2, u. a.Sp.; vgl. Schaefer Dion.Hal. C.V. p. 363.
- Ia putting together, arranging, arrangement, organisation, order, Thuc., Xen.: rule, Dem.
- 2a systematic treatise, Arist.: a narrative, Polyb.
- 3grammatical construction, syntax, Luc.
- IIa body of troops, ἡ εἰς μυρίους σ. their contingent towards 10, 000, Xen.
- 2a covenant, contract, Dem.
- 3an assigned impost, contribution, Dem., Aeschin.
- 4a payment, allowance, pension, Dem.
-
…Ῥωμαίοις καὶ Καρχηδονίοις, ὃν οἱ πλεῖστοι προσαγορεύουσιν Ἀννιβιακόν. ταῦτα δʼ ἔστι συνεχῆ τοῖς τελευταίοις τῆς παρʼ Ἀράτου Σικυωνίου συντάξεως. ἐν μὲν οὖν τοῖς πρὸ τούτων χρόνοις ὡσανεὶ σποράδας εἶναι συνέβαινε τὰς τῆς οἰκουμένης πράξεις διὰ τὸ καὶ κατὰ…
Polybius, Histories
-
…τῆς ἱστορίας μάλιστα τοῦτο γέγονεν, σὺν δὲ τούτῳ καὶ τὸ μηδένα τῶν καθʼ ἡμᾶς ἐπιβεβλῆσθαι τῇ τῶν καθόλου πραγμάτων συντάξει · πολὺ γὰρ ἂν ἧττον ἔγωγε πρὸς τοῦτο τὸ μέρος ἐφιλοτιμήθην. νῦν δʼ ὁρῶν τοὺς μὲν κατὰ μέρος πολέμους…
Polybius, Histories
-
…ὅταν που ἡμῶν δάκτυλός του πληγῇ, πᾶσα ἡ κοινωνία ἡ κατὰ τὸ σῶμα πρὸς τὴν ψυχὴν τεταμένη εἰς μίαν σύνταξιν τὴν τοῦ ἄρχοντος ἐν αὐτῇ ᾔσθετό τε καὶ πᾶσα ἅμα συνήλγησεν μέρους πονήσαντος ὅλη, καὶ οὕτω δὴ λέγομεν ὅτι…
Plato, Republic
-
…· πρὸς γὰρ ταῦτα πάντα δεῖ βλέψαντα τόν γε νομοθέτην προστάττειν τοῖς πολίταις πᾶσιν εἰς δύναμιν τούτων μὴ ἀπολείπεσθαι τῆς συντάξεως. πρός τε γὰρ οἰκονομίαν καὶ πρὸς πολιτείαν καὶ πρὸς τὰς τέχνας πάσας ἓν οὐδὲν οὕτω δύναμιν ἔχει παίδειον μάθημα…
Plato, Laws
-
…ἀνθρώπινα ἀνευρών, ὅσα τε ἄλλα τούτοις ἕπεται μαθήματα πάντα κτησάμενος. ταύτην οὖν δὴ τότε σύμπασαν τὴν διακόσμησιν καὶ σύνταξιν ἡ θεὸς προτέρους ὑμᾶς διακοσμήσασα κατῴκισεν, ἐκλεξαμένη τὸν τόπον ἐν ᾧ γεγένησθε, τὴν εὐκρασίαν τῶν ὡρῶν ἐν αὐτῷ…
Plato, Timaeus
-
…ἔφη, ἐάνπερ μέλλῃ τῇ ἀληθείᾳ μουσικὸς εἶναι. οὐκοῦν, εἶπον, καὶ τὴν ἐν τῇ τῶν χρημάτων κτήσει σύνταξίν τε καὶ συμφωνίαν ; καὶ τὸν ὄγκον τοῦ πλήθους οὐκ ἐκπληττόμενος ὑπὸ τοῦ τῶν πολλῶν μακαρισμοῦ ἄπειρον αὐξήσει, ἀπέραντα…
Plato, Republic
-
…ἐκείνης σχῆμα τὸ σῳζόμενον οὐ σμικρόν · καθάπερ νῦν τὸν μέγαν βασιλέα φοβούμεθα ἡμεῖς, καὶ τότε ἐκείνην τὴν συσταθεῖσαν σύνταξιν ἐδέδισαν οἱ τότε. μέγα γὰρ ἔγκλημα πρὸς αὐτοὺς ἡ τῆς Τροίας ἅλωσις τὸ δεύτερον ἐγεγόνει · τῆς ἀρχῆς γὰρ…
Plato, Laws
-
…καὶ τῇ πόλει συμβέβηκεν. ἡμεῖς γὰρ οἰόμεθα μέν, ἢν τὴν θάλατταν πλέωμεν πολλαῖς τριήρεσι καὶ βιαζώμεθα τὰς πόλεις συντάξεις διδόναι καὶ δεόντων · πλεῖστον διεψεύσμεθα τῆς ἀληθείας. ὦ μὲν γὰρ ἠλπίζομεν, οὐδὲν ἀποβέβηκεν, ἔχθραι δʼ ἡμῖν…
Isocrates, Speeches
-
…βίον. τὰ μὲν οὖν κατὰ τοῦτον τὸν ἐνιαυτὸν πραχθέντα σχεδὸν ταῦτʼ ἐστίν. τῶν δὲ συγγραφέων Φίλιστος τὴν πρώτην σύνταξιν τῶν Σικελικῶν εἰς τοῦτον τὸν ἐνιαυτὸν κατέστροφεν, εἰς τὴν Ἀκράγαντος ἅλωσιν, ἐν βύβλοις ἑπτὰ διελθὼν χρόνον ἐτῶν πλείω…
Diodorus Siculus, Library
-
…παρεσκεύαζον οὓς δʼ οἱ φόβοι · διὰ τοῦτο τὸν προστυχόντα πλήττειν ἦν ἄκριτον. Ῥωμαίους μὲν οὖν συνησπικότας καὶ κατὰ συντάξεις προπηδῶντας ἧττον ἔβλαπτεν ἡ ἄγνοια · καὶ γὰρ ἦν παρʼ ἑκάστῳ μνήμη τοῦ συνθήματος · Ἰουδαῖοι δʼ ἀεὶ σκεδαννύμενοι καὶ…
Flavius Josephus, Jewish War