ἄγαλμα
ἄγαλμα, ἄγαλμα, τό, image, statue (noun)
- glory, delight, honour, Il. 4.144, etc.; κεφάλαισιν ἄνδρων ἀγάλματα (sc. λόφοι) Alc. 15; χώρας ἄ., of an ode, Pi. N. 3.13, cf. 8.16; of children, τέκνον δόμων ἄ. A. Ag. 208; εὐκλείας τέκνοις ἄ. conversely, of a father, S. Ant. 704; Καδμεΐας νύμφας ἄ., addressed to Bacchus, ib. 1115; ματέρος ἄ. φόνιον, of slain sons, E. Supp. 371; ἀγάλματʼ ἀγορᾶς mere ornaments of the agora, Id. El. 388, cf. Metagen. 10.3; rare in Prose, Pl. Ti. 37c.
- 2 pleasing gift, esp. for the gods, ἄ. θεῶν Od. 8.509, of a bull adorned for sacrifice, ib. 3.438; of a tripod, Hdt. 5.60, al.; generally, = ἀνάθημα, IG 1.37312a, etc.; Χάρης εἰμὶ . . ἄ. τοῦ Ἀπόλλωνος GDI 5507 (Miletus); ἄνθηκεν ἄ. Simon. 155; so, Ἑκάτης ἄ . . . κύων, because sacred to her, E. Fr. 968, = Ar. Fr. 594a; ἄ. Ἀΐδα, of a tombstone, Pi. N. 10.67.
- 3 statue in honour of a god, Hdt. 1.131, 2.42, 46, Lys. 6.15 (pl.):—τὸ τοῦ Διὸς ἄ., opp. εἰκόνες of men, Isoc. 9.57, cf. Michel 545 (Phrygia, ii B.C.), etc.; as an object of worship, A. Th. 258, Eu. 55, S. OT 1379, Pl. Phdr. 251a:—sculpture, μήτε ἄ. μήτε γραφή Arist. Pol. 1336b15.
- 4 statue (more general than ἀνδριάς, q.v.), Pl. Men. 97d, etc.:—also, portrait, picture, ἐξαλειφθεῖσʼ ὡς ἄ. E. Hel. 262.
- 5 generally, image, τῶν ἀιδίων θεῶν Pl. Ti. 37c; νεφέλης E. Hel. 705; μητρός Trag.Adesp. 126; Ἄρεως Polemo Call. 52:—expressed by painting or words, Pl. Smp. 216e, cf. R. 517d; hieroglyphic sign, Plot. 5.8.6.
I frec. como pred.
1 objeto precioso, motivo de orgullo, ornato, ornamento
βασιλῆϊ δὲ κεῖται ἄγαλμα
de una quijera de marfil y púrpuraἄ. πλούτου
ἔρωτος
•
Ἑλλάνων ἄγαλμα δαιμόνων
• adorno, ornamento
λόφοι ... κεφάλαισιν ἄνδρων ἀγάλματα
μίτρα ... νεανίδων ἄ.
κόμης ἄ.
ἄ. τύμβου
de un mechón de cabellos
• joya, aderezo
2 para los dioses objeto precioso como ofrenda, ofrenda preciada
πολλὰ δ' ἀγάλματα ἀνῆψεν, ὑφάσματά τε χρυσόν τε
ἵν' ἄγαλμα θεὰ κεχάροιτο ἰδοῦσα
Μελάνθιός με ἀνέθηκε τῷ Ζηνὶ Θηβαίῳ ἄκαλμα
βωμὸς ... ἄ.
•
ὠδῖνος ἄ. Δίας
• sin definir en qué consiste Od.8.509, 12.347, h.Bacch.1.10, Simon.153D., IG 12.703.2 (Atenas V a.C.)
• c. gen. del dios a quien se consagra
Ἑκάτης ἄ. ... κύων
ἄ. τ Ἀπόλλωνος
ἄ. Ἀΐδα
de la losa sepulcral
• ofrenda, regalo a personas
πέπλων ἄγαλμά σοι θήσουσιν εὐπήνους ὑφάς
de los peplos, como ofrenda, te dedicarán las telas finamente tejidas (a Ifigenia muerta)γάμων ἀγάλματα
regalos de boda
3 delicia, deleite del canto
χαρίεντα δ' ἕξει πόνον χώρας ἄγαλμα
μέλημ' ... χρυσέων χορῶν ἄ.
4 fig. de pers. delicia, orgullo, ornato
δόμων ἄ.
gloria de la casaΚαδμείας νύμφας ἄ.
de Bacoματέρος ἄ. φόνιον
de los hijos muertosΝηρέως ἀγάλμαθ'
delicias de Nereoδιδυμογενὲς ἄ. πατρίδος
doble orgullo de su patriaἄ. πόλεσιν εὐσεβὴς πόνος
II
1 imagen, estatua de un dios, como objeto de culto
θιγγάνουσ' ἀγαλμάτων
Πέρσας οἶδα ... ἀγάλματα ... οὐκ ἐν νόμῳ ποιευμένους ἱδρύεσθαι ... ὅτι οὐκ ἀνθρωποφυέας ἐνόμισαν τοὺς θεοὺς ... εἶναι
• del amado venerado
οἷον ἄγαλμα
ὥσπερ ἄγαλμα στήσας
•
ἀγαλμάτων περικοπαί
mutilaciones de imágenes
• c. gen. del dios
ἄ. Θέτιδος
θεᾶς
ἄ. τοὐσίριος
ἄ. τᾶς Θέμι[δος
τὰ ἠχοῦντα ἀγάλματα
ref. estatuas parlantesἀ. μαρμάρινον
• situadas tb. en la plaza, Metag.10
• c. gen. de la materia
ἄ. κέδρου
imagen de madera de cedro
•
εἰκόνες
‘figuras humanas’
• imagen cristiana, Soz.HE 5.21.1
• fig. de las imágenes dentro de la de Sócrates-Sileno
οὐκ οἶδα εἴ τις ἑώρακεν τὰ ἐντὸς ἀγάλματα
ἀγάλματ' ἀρετῆς ἐν αὑτοῖς ἔχοντας
2 de las concepciones fil. platónicas y neoplatónicas imagen sensible, objeto de culto
τῶν ἀιδίων θεῶν ... ἄγαλμα
τὸ ζῶν ἄγαλμα
imagen viva, objeto de culto vivo
3 en lit. judeo-crist. ídolo
τοὺς θεοὺς αὐτῶν καὶ τὰ ἀγάλματα
πέπτωκεν Βαβυλών, καὶ πάντα τὰ ἀγάλματα αὐτῆς
βλέποντες ἀ. χρυσᾶ
4 ἄγαλμα στρατιωτικόν el águila, enseña principal de las legiones romanas,
op. σημεῖα, lat. signa
III en concepciones más racionalizadas
1 estatua, escultura, imagen sin sent. relig.
αἱ δὲ σάρκες αἱ κεναὶ φρενῶν ἀγάλματ' ἀγορᾶς εἰσιν
los cuerpos vacíos de mente son como estatuas de la plazaστέρνα ... ὡς ἀγάλματος κάλλιστα
hermoso pecho de estatua, esculturalΔαιδάλου ἀγάλματα
μήτε ἄγαλμα μήτε γραφήν
ὅτι δοκεῖ λαλεῖν τὸ ἄγαλμα
porque parece que la estatua va a hablar (por su realismo)
2 imagen, representación, figura (no necesariamente escultórica): pintura o dibujo
εἴθ' ἐξαλειφθεῖσ' ὡς ἄγαλμα ...
ojalá, borrada como un retrato ...ἀγάλματα ὅσαπερ ἂν ἐν μιᾷ ζωγράφος ἡμέρᾳ εἶς ἀποτελῇ
• de otras imágenes
νεφέλης ἄ.
imagen hecha de nubeνεκύων ἀμενηνὸν ἄγαλμα
vana imagen de los muertosἀγωνίζεσθαι περὶ τῶν τοῦ δικαίου σκιῶν ἢ ἀγαλμάτων ὧν αἱ σκιαί
• imagen mental
τὰ τῆς φιλοσοφίας ἀγάλματα
• signo jeroglífico Plot.5.8.6.
3 de pers. viva imagen
Αἰτωλίδος ἀγάλματα μητρός
vivas imágenes de vuestra madre etoliaἌρεως
• c. abstr. viva imagen, modelo
εὐκλείας τέκνοις ἄ.
ἀρετῆς
εὐσεβείας
• imagen viva, figura humana
τὸ σχῆμα τοῦ ἀνθρωπείου ἀγάλματος
• cuerpo, cadáver
Αὐξεντίου τ<ό>δ' ἄγαλμα· ἐνθάδε κῖτε (sic)
4 imagen acústica,
ἀγάλματα φωνήεντα (τῶν θεῶν)
1. pronkstuk, sieraad, versiering; ook overdr.:
2. wijgeschenk.
3. godenbeeld; alg. (stand)beeld, afbeelding, schilderij:
-ατος, τό
[ἀγάλλομαι.]
- 1
An ornament, a glory or delight Il. 4.144: Od. 4.602, Od. 4.300, Od. 19.257.
- 2
Of things offered to the gods: πόλλʼ ἀγάλματʼ ἀνῆψεν Od. 3.274. Cf. Od. 3.438, Od. 8.509, Od. 12.347.
- 1
- a glory, delight χαριέντα δʼ ἕξει πόνον χώρας ἄγαλμα sc. ὕμνος (contra Wil., ἄγαλμα “ist die Jugend, welche singen soll, der Schmuck des Landes.”) N. 3.13 ἱκέτας Αἰακοῦ σεμνῶν γονάτων ἅπτομαι φέρων Λυδίαν μίτραν καναχηδὰ πεποικιλμέναν, Δείνιος δισσῶν σταδίων καὶ πατρὸς Μέγα Νεμεαῖον ἄγαλμα (i. e. τὸν ποικίλον ὕμνον Σ.) N. 8.16 εὐάρματε χρυσοχίτων ἱερώτατον ἄγαλμα, Θήβα (others assume Pindar to have some particular statue in mind.) fr. 195.
- b statue οὐκ ἀνδριαντοποιός εἰμʼ, ὥστʼ ἐλινύσοντα ἐργάζεσθαι ἀγάλματʼ ἐπʼ αὐτᾶς βαθμίδος ἑσταότʼ N. 5.1
- c monument ἔνθεν ἁρπάξαντες ἄγαλμʼ Ἀίδα, ξεστὸν πέτρον i. e. tombstone N. 10.67
ven a mí, adorno de la noche, joven
- 1a glory, delight, honour, Il., Attic; ἀγάλματʼ ἀγορᾶς mere ornaments of the agora, Eur.
- 2a pleasing gift, esp. for the gods, Od.
- 3a statue in honour of a god, Hdt., Attic; an image, as an object of worship, etc., Aesch.; then generally,= ἀνδριάς, any statue, Plat.: also a portrait, picture, ἐξαλειφθεῖσʼ ὡς ἄγαλμα Eur.
-
…μοίρας, πρῶτον μὲν διὰ τὴν τοῦ θεοῦ συγγένειαν ζῴων μόνον θεοὺς ἐνόμισεν, καὶ ἐπεχείρει βωμούς τε ἱδρύεσθαι καὶ ἀγάλματα θεῶν · ἔπειτα φωνὴν καὶ ὀνόματα ταχὺ διηρθρώσατο τῇ τέχνῃ, καὶ οἰκήσεις καὶ ἐσθῆτας καὶ ὑποδέσεις καὶ στρωμνὰς καὶ…
Plato, Protagoras
-
…συγκατακληίεται τὰς νύκτας ἔσω ἐν τῷ νηῷ. ἔστι δὲ τοῦ ἐν Βαβυλῶνι ἱροῦ καὶ ἄλλος κάτω νηός, ἔνθα ἄγαλμα μέγα τοῦ Διὸς ἔνι κατήμενον χρύσεον, καί οἱ τράπεζα μεγάλη παρακέεται χρυσέη, καὶ τὸ βάθρον οἱ καὶ ὁ…
Herodotus, The Histories
-
…ἀνεῖτο Διονύσῳ. Διόνυσον δὲ τοῦτον καλοῦσι Μελπόμενον ἐπὶ λόγῳ τοιῷδε ἐφʼ ὁποίῳ περ Ἀπόλλωνα Μουσηγέτην. ἐνταῦθά ἐστιν Ἀθηνᾶς ἄγαλμα Παιωνίας καὶ Διὸς καὶ Μνημοσύνης καὶ Μουσῶν, Ἀπόλλων τε ἀνάθημα καὶ ἔργον Εὐβουλίδου, καὶ δαίμων τῶν ἀμφὶ Διόνυσον…
Pausanias, Description of Greece
-
…· αὐτὴ γὰρ τάδε εἵματʼ ἐγὼ πόρον, οἷʼ ἀγορεύεις, πτύξασʼ ἐκ θαλάμου, περόνην τʼ ἐπέθηκα φαεινὴν κείνῳ ἄγαλμʼ ἔμεναι · τὸν δʼ οὐχ ὑποδέξομαι αὖτις οἴκαδε νοστήσαντα φίλην ἐς πατρίδα γαῖαν. τῷ ῥα κακῇ αἴσῃ κοίλης ἐπὶ…
Homer, Odyssey
-
…δεξιᾷ καλουμένη στοὰ βασίλειος, ἔνθα καθίζει βασιλεὺς ἐνιαυσίαν ἄρχων ἀρχὴν καλουμένην βασιλείαν. ταύτης ἔπεστι τῷ κεράμῳ τῆς στοᾶς ἀγάλματα ὀπτῆς γῆς, ἀφιεὶς Θησεὺς ἐς θάλασσαν Σκίρωνα καὶ φέρουσα Ἡμέρα Κέφαλον, ὃν κάλλιστον γενόμενόν φασιν ὑπὸ Ἡμέρας ἐρασθείσης…
Pausanias, Description of Greece
-
…Κάειρα παρήϊον ἔμμεναι ἵππων · κεῖται δʼ ἐν θαλάμῳ, πολέες τέ μιν ἠρήσαντο ἱππῆες φορέειν · βασιλῆϊ δὲ κεῖται ἄγαλμα, ἀμφότερον κόσμός θʼ ἵππῳ ἐλατῆρί τε κῦδος · τοῖοί τοι Μενέλαε μιάνθην αἵματι μηροὶ εὐφυέες κνῆμαί τε ἰδὲ σφυρὰ…
Homer, Iliad
-
…σὺν ἄλλοις πείσομαι τὸ μόρσιμον. τοῦτʼ ἀντʼ ἐκείνων τοὔπος αἱροῦμαι σέθεν. καὶ πρός γε τούτοις, ἐκτὸς οὖσʼ ἀγαλμάτων, εὔχου τὰ κρείσσω, ξυμμάχους εἶναι θεούς · κἀμῶν ἀκούσασʼ εὐγμάτων, ἔπειτα σὺ ὀλολυγμὸν ἱερὸν εὐμενῆ παιώνισον ,…
Aeschylus, Seven Against Thebes
-
…εἴρηταί μοι πρότερον, τοῦτον δὲ καταστρεψάμενος οὕτω πάσης τῆς Ἀσίης ἦρξε. Πέρσας δὲ οἶδα νόμοισι τοιοισίδε χρεωμένους, ἀγάλματα μὲν καὶ νηοὺς καὶ βωμοὺς οὐκ ἐν νόμῳ ποιευμένους ἱδρύεσθαι, ἀλλὰ καὶ τοῖσι ποιεῦσι μωρίην ἐπιφέρουσι, ὡς μὲν…
Herodotus, The Histories
-
…αὐτούς, καὶ ἢν πάνυ ἐξείργωνται πάντων, καὶ αὐτῆς τῆς θεοῦ τοῖς περικειμένοις χρυσίοις · ἀπέφαινε δʼ ἔχον τὸ ἄγαλμα τεσσαράκοντα τάλαντα σταθμὸν χρυσίου ἀπέφθου, καὶ περιαιρετὸν εἶναι ἅπαν. χρησαμένους τε ἐπὶ σωτηρίᾳ ἔφη χρῆναι μὴ ἐλάσσω ἀντικαταστῆσαι…
Thucydides, The Peloponnesian War
-
…ἔβλαστε, προσλεύσσειν ἐμοί ; οὐ δῆτα τοῖς γʼ ἐμοῖσιν ὀφθαλμοῖς ποτε · οὐδʼ ἄστυ γʼ οὐδὲ πύργος οὐδὲ δαιμόνων ἀγάλμαθʼ ἱερά, τῶν ὁ παντλήμων ἐγὼ κάλλιστʼ ἀνὴρ εἷς ἔν γε ταῖς Θήβαις τραφεὶς ἀπεστέρησʼ ἐμαυτόν, αὐτὸς ἐννέπων ὠθεῖν…
Sophocles, Oedipus Tyrannus