ἐντείνω
ἐντείνω, to stretch
- stretch or strain tight, esp. of any operation performed with straps or cords,
- 1 ἐνέτεινε τὸν θρόνον [ἱμᾶσι] Hdt. 5.25 (cf. ἐντανύω):—more freq. (as always in Hom.) Pass., δίφρος . . ἱμᾶσιν ἐντέταται is hung on tight-stretched straps. Il. 5.728; [κυνέη] ἔντοσθεν ἱμᾶσιν ἐντέτατο στερεῶς was strongly lined inside with tight-stretched straps, 10.263; so [τὰς γεφύρας] ἐδόκεον ἐντεταμένας εὑρήσειν] expected to find the bridge with the mooring-cables taut, Hdt. 9.106; σχεδίαι ἐντετ. Id. 8.117; κλίνη ἐντετ. Polyaen. 7.14.1; εἰ ἡ ἔντασις τῶν ῥάβδων χρηστῶς ἐνταθείη Hp. Fract. 30; τράχηλος ἐντετ. with sinews taut, Phld. Ir. p.5 W.: metaph., ἐντεταμένου τοῦ σώματος being toned, tempered, Pl. Phd. 86b, cf. 92a.
- 2 stretch a bow tight, bend it for shooting, A. Fr. 83, cf. E. Supp. 886: metaph., καιροῦ πέρα τὸ τόξον ἐ. ib. 745:—Med., bend oneʼs bow, Id. IA 549 (lyr.), X. Cyr. 4.1.3:—Pass., τόξα ἐντεταμένα bows ready strung, Hdt. 2.173, Luc. Scyth. 2: hence, com., κέντρον ἐντέταται is ready for action, Ar. V. 407.
- b of the strings of the lyre, τῆς νεάτης ἐντεταμένης Arist. Pr. 921b27.
- 3 ἐ. ναῦν ποδί keep a shipʼs sail taut by the sheet, ναῦς ἐνταθεῖσα ποδὶ ἔβαψεν E. Or. 706.
- 4 ἐ. ἵππον τῷ ἀγωγεῖ hold a horse with tight rein, X. Eq. 8.3.
- 5 tie tight, βοῦν . . ἐ. βρόχοις E. Andr. 720.
- II metaph., strain, exert, τὰς ἀκοάς Polyaen. 1.21.2; ἑαυτόν Plu. An seni 2.795f:—Med., φωνὴν ἐντεινάμενος Aeschin. 2.157; ἐντεινάμενοι τὴν ἁρμονίαν pitching the tune high, Ar. Nu. 968:—Pass., πρόθυμοι καὶ ἐντεταμένοι εἰς τὸ ἔργον braced up for action, X. Oec. 21.9; τῇ διανοία περί τι Plb. 10.3.1; ἐνταθῆναι περί τινος PSI 4.340 (iii B.C.); ἐντεινόμενος on the stretch, eager, opp. ἀνιέμενος, X. Mem. 3.10.7, cf. Cyn. 7.8; μᾶλλον ἐντεινάμενος εἶπον Pl. R. 536c; πρόσωπον ἐντεταμένον a serious face, Luc. Vit. Auct. 10.
- 2 intensify, carry on vigorously, τὴν πολιορκίαν Plu. Luc. 14; excite, θυμὸν ἀνόητον Plu. Adul. 2.61e, cf. Tranq. 464b.
- III intr. in Act., exert oneself, be vehement, E. Or. 698, Fr. 340.
- 2 intr. in Act., penem erigere, [have an erection] Arist. Pr. 879a11:—Pass., εἰκόνες ἐντεταμέναι D.S. 1.88.
- IV stretch out at or against, πληγὴν ἐ. τινί lay a blow on him, X. An. 2.4.11, cf. Lys. Fr. 75.4; without πληγήν, attack, Pl. Min. 321a; πύξ τινι D.C. 57.22.
- V place exactly in, ἐς κύκλον χωρίον τρίγωνον inscribe an area as a triangle in a circle, Pl. Men. 87a (Pass.).
- 2 esp. put into verse, ἐ. τοὺς Αἰσώπου λόγους Id. Phd. 60d; ἐ. εἰς ἐλεγεῖον Id. Hipparch. 228d; τοὺς νόμους εἰς ἔπος Plu. Sol. 3; ἔπεσιν ἐ. τὴν παραίνεσιν Jul. Or. 6.188b; set to music, ποιήματα εἰς τὰ κιθαρίσματα Pl. Prt. 326b:—Med., Ἰθάκην ἐνετείνατο . . Ὅμηρος ᾠδῇσιν Hermesian. 7.29.
A tr.
I
1 tensar, tender cuerdas, cabos, correas, etc.
τόξον ... ἐντείνων
ἐντενεῖς τὸ τόξον σου ἐπὶ σκῆπτρα
μίαν μόνην χορδὴν ἐνέτεινε
(τόξα) ἐντεταμένα
τῆς νεάτης ἐντεταμένης
(χορδάς) κατά τε τὰς λύρας καὶ κιθάρας ὑπὸ τῶν τεχνιτῶν ἐντειναμένας
• fig. del dardo del amor
ἔντεινόν σου τὸ τόξον εἰς τὴν καρ[δίαν Ματ]ρώνας
• en v. med. mismo sent.
τόξα ἐντείνασθαι
Ἔρως ... τόξ' ἐντείνεται
2 sujetar, mantener tirante mediante correas
ἐνέτεινε τὸν θρόνον
τὰς κλίνας
βοῦν ἢ λέοντ' ἤλπιζες ἐντείνειν βρόχοις;
ἐ. ἵππον τῷ ἀγωγεῖ
sujetar un caballo fuertemente por las riendasεἰ ... ἡ ἔντασις τῶν ῥάβδων χρηστῶς ἐνταθείη
κλίνη ἐντεταμένη
• esp. en perf. pas. estar sujeto, estar tirante
δίφρος ... ἱμᾶσιν ἐντέταται
la caja del carro está sujeta con correas(κυνέη) ἔντοσθεν ἱμᾶσιν ἐντέτατο στερεῶς
(τὰς γεφύρας) ἐδόκεον ἐντεταμένας εὑρήσειν
σχεδίαι ἐντεταμέναι
3 asestar c. el ac. πληγήν, πληγάς y dat. de pers.
πληγὰς ἐνέτεινον ἀλλήλοις
se dieron golpes unos a otrosπληγὰς ἐνέτειναν ἐμοί
πληγὰς αὐτῷ ἐνέτεινα ἐς τὰς πυγὰς τῷ σανδάλῳ
le di unos azotes en el culo con una sandaliaπληγὰς ... εἰς τὸ πρόσωπον
• abs. golpear
πύξ αὐτῷ ἐνέτεινε
le golpeó con el puño, le dió un puñetazo
II c. valor intensivo
1 tensar demasiado, forzar en v. pas.
ναῦς ... ἐνταθεῖσα ... ποδὶ ἔβαψεν
la nave hace agua cuando ha sido demasiado tensada con el cabo (e.e. la vela)ὅταν ... τοὺς μῦς ἐντείνωμεν σφοδρῶς
cuando tensamos los músculos demasiadoτόξον ἐντείνοντες τοῦ καιροῦ πέρα
tensando el arco más allá de lo oportuno
2 intensificar
(ἥλιος) μᾶλλον ἐντείνει τὸ καῦμα
• fig. de sentimientos excitar, exaltar
(δήμῳ) ... αὑτὸν ἐντείνοντι
θυμὸν ἐντείνων ἀνόητον
• abs. provocar excitación
Κύπρις ... μᾶλλον ἐντείνειν φιλεῖ
3 ref. a los sentidos agudizar
ἐντείναντες τὰς ἀκοάς προσεῖχον
habiendo agudizado el oído prestaron atenciónτὴν ὄψιν
• de la voz y el sonido alzar, elevar
ἐνέτεινε τὴν φωνήν
alzó la voz
• en v. med. mismo sent.
ἐντεινάμενος φωνήν
ἐντεινάμενοι τὴν ἁρμονίαν
elevando el tono
• uso fig.
ἐνέτειναν τὴν γλῶσσαν αὐτῶν ὡς τόξον
4 de pers., c. refl. esforzarse, poner empeño, ocuparse
εἰς ὃ μάλιστα ... ὁ Λυκοῦργος ἐντείνας ἑαυτόν
• intensificar, llevar a cabo vigorosamente
τὴν ἀπόδειξιν
τὴν πολιορκίαν
III c. valor ‘dentro de’ e idea de ‘adaptación a un patrón’
1 geom. colocar dentro de, inscribir en v. pas.
ἐς τὸνδε τὸν κύκλον τόδε τὸ χωρίον τρίγωνον ἐνταθῆναι
2 lit. poner en verso, versificar
ἐντείνας τοὺς Αἰσώπου λόγους
ταῦτα ... ἐντείνας εἰς ἐλεγεῖον
τοὺς νόμους εἰς ἔπος
τὴν παραίνεσιν
• ref. la tragedia sacar a escena, poner en escena
τὸν Μίνων
3 mús. llevar o poner en música, musicar
ποιήματα ... εἰς τὰ κιθαρίσματα ἐντείνοντες
adaptando los poemas a la música de cítara
• tb. en v. med.
Ἰθάκην ἐνετείνατο ... Ὅμηρος ᾠδῇσιν
B intr., gener. en v. med.
I sent. fís., c. suj. de partes del cuerpo
1 tensarse, frec. en perf. estar tenso, en tensión
ἐν τοῖς σώμασι ... τὰ ἐντεινόμενα
las partes del cuerpo que están en tensión op. ἀνιέμεναἐντεταμένου τοῦ σώματος
en compar. c. las cuerdas de la liraτράχηλος ἐντε[τα]μένος
cuello en tensiónπρόσωπον ἐντεταμένον
de un rostro tensoβλέφαρα ἐντεταμένα
párpados atirantados tal vez de ojos rasgados
2 ref. al pene estar o ponerse tenso, erecto c. suj. de animados tener una erección cóm.
κέντρον ἐντέτατ' ὀξύ
ἐντείνεται τὸ αἰδοῖον
ὡς ἐντέταμαι ... ἔμβλεπε
εἰκόνες ἐντεταμέναι
ἐντεταμένην ἔχων τὴν αἰσχύνην
II sent. intelectual y anímico, c. suj. de pers. o anim.
1 estar atento, prestar atención
ἔντειναι ὡς ἡμῖν αὐτή ἐστιν ἡ ἀγωνία
presta atención, porque estamos verdaderamente angustiadosμάλιστα ἐνταθέντες ποιήσατε καθότι προγέγραφα
περὶ ὑμῶ[ν] ἐντείνεσθε
ἂμ μὴ σὺ ἐνταθῇς περὶ αὐτοῦ
si tú no te ocupas de él
• estar concentrado
τῇ διανοίᾳ περὶ τὸ προτεθὲν ἐντεταμένος
concentrado con la mente en lo que tenía delante
2 excitarse
μᾶλλον ἐντεινάμενος εἶπον
(σκύλακες) ἐντεινόμεναι ῥήγνυνται
excitándose los perros se lesionanπρόθυμοι καὶ ἐντεταμένοι εἰς τὸ ἔργον
1. met acc.
a. aanspannen, straktrekken:
b. uitstrekken naar,
c. (binnen) in ... spannen, wisk.:
d. intensiveren:
2. intrans. zich opwinden, meestal med.:
1) hineinspannen ; δίφρος ἱμᾶσιν ἐντέταται, ist in Riemen eingespannt, hing in Riemen, Il. 5.728 ; κυνέη ἔντοσθεν ἱμᾶσιν ἐντέτατο στερεῶς, der Helm war von innen mit Riemen dicht überspannt, 10.263 ; κλίνη οὐκ ἐντεταμένη, mit Gurten überspannt, ἀλλὰ στρώμασι ποικίλοις κεκοσμημένη, Polyaen. 7.13.1 ; vgl. θρόνον ἐνέτεινε, überspannte den Sessel, Her. 5.25. Uebertr., εἰς τὰ κιθαρίσματα ἐντ. Plat. Prot. 326b ; ohne Zusatz, ἐντείνας τοὺς τοῦ αἰσώπου λόγους Phaed. 60d, d.i. in Verse bringen, wie εἰς ἐλεγεῖον Hipparch. 228d ; νόμους εἰς ἔπος Plut. Sol. 3 ; ᾠδαῖς ἢ κρούμασιν ὀργάνων ἐντ. μέλος Dion.Hal. Dem. 48 ; – χωρίον εἰς τὸν κύκλον ἐνταθῆναι, darin eingeschlossen werden, Plat. Men. 87a.
2) anspannen ; τόξον, den Bogen spannen, Aesch. frg. 73 ; Plat. Erast. 135a ; τόξα ἐντεταμένα Her. 2.173 ; med., seinen Bogen spannen, Eur. I.A. 549 Xen. Cyr. 4.1.3 ; von Brücken, τὰς σχεδίας οὐχεὗρον ἔτι ἐντεταμένας Her. 8.117 ; γεφύρας 9.106, noch aufgeschlagen ; τὴν ἁρμονίαν Ar. Nub. 968, sie gehörig temperieren ; vgl. ὥσπερ ἐντεταμένου τοῦ σώματος ἡμῶν ὑπὸ θερμοῦ καὶ ψυχροῦ Plat. Phaed. 86b ; – φωνὴν ἐντεινάμενος, anstrengen, sie erheben, Aesch. 2.157 ; ohne den Zusatz, μᾶλλον ἐντεινάμενος εἶπον, mit mehr Nachdruck, heftiger, Plat. Rep. VII.536c ; τὴν πολιορκίαν, die Belagerung nachdrücklich betreiben, Plut. Luc. 14 ; – ἐντεινόμενα, Ggstz ἀνιέμενα, Xen. Mem. 3.10.7 ; von den Gliedern, bes. vom männlichen Gliede, Arist. Probl. 4.22 ; DS. 1.88, 4.6 ; πρόσωπον ἐντεταμένον, ein ernsthaftes Gesicht, Luc. vit.auct. 10. – Geistig, sich anstrengen, πρόθυμοι καὶ ἐντεταμένοι εἰς τὸ ἔργον Xen. Oec. 21.9 ; τῇ διανοίᾳ περί τι ἐντεταμένος Pol. 10.3.1 ; a.Sp.; θυμόν, erregen, Plut. am. et ad. discr. 29, wie ὀργήν coh. ira E.
3) πληγὰς ἀλλήλοις ἐνέτειναν, sie versetzten sich Hiebe, Schläge, Xen. An. 2.4.11 ; Dion.Hal. 2.9 u. öfter ; auch ohne Zusatz, Plat. Minos 321a ; DC. 57.22 ; – ἵππον τῷ ἀγωγεῖ, das Pferd mit dem Leitseil vorwärts ziehen, Xen. Hipp. 8.3.
4) Intr., πήδησις ἐντείνουσα, Ggstz κατασβεννυμένη, sich steigernd, Plut. S. N. V. 22 (p. 271); – anstreben, Eur. Or. 698.
[ἐν- 6.]
3 sing. pf. pass. ἐντέταται Il. 5.728.
3 sing. plupf. ἐντέτατο Il. 10.263.
To strain tight (with interplaited straps): δίφρος ἱμᾶσιν ἐντέταται Il. 5.728. Cf. Il. 10.263.
- Ito stretch or strain tightPass., δίφρος ἱμᾶσιν ἐντέταται is hung on tight-stretched straps, Il.; γέφυραι ἐντεταμέναι a bridge with the mooring-cables made taught, Hdt.; ἐντεταμένου τοῦ σώματος being braced up, Plat.
- 2to stretch a bow tight, i. e. string it for shooting (cf. ἐντανύω) , Eur.; so in Mid. to string oneʼs bow, Eur.:—Pass., τόξα ἐντεταμένα bows ready strung, Hdt.
- 3ἐντείνειν ναῦν ποδί to keep a shipʼs sail taught by the sheet, Eur.
- 4to tie tight, Eur.
- IImetaph. to strain, exert:—so in Mid., φωνὴν ἐντεινάμενος Aeschin.; ἐντεινάμενοι τὴν ἁρμονίαν pitching the tune high, Ar.:—and in Pass., ἐντεινόμενος, on the stretch, eager, Xen.
- 2to carry on vigorously, Plut.
- 3so intr. in Act. to exert oneself, be vehement, Eur.
- IIIto stretch out at or against, πληγὴν ἐντείνειν τινί, Lat. plagam intendere, to lay a blow on him, Xen.
- IVto put into verse, Plat.
-
…Δία, ὦ Σώκρατες, ἔφη, εὖ γʼ ἐποίησας ἀναμνήσας με. περὶ γάρ τοι τῶν ποιημάτων ὧν πεποίηκας ἐντείνας τοὺς τοῦ Αἰσώπου λόγους καὶ τὸ εἰς τὸν Ἀπόλλω προοίμιον καὶ ἄλλοι τινές με ἤδη ἤροντο, ἀτὰρ καὶ Εὔηνος…
Plato, Phaedo
-
…· πρὸς δὲ τούτοις, ἐπειδὰν κιθαρίζειν μάθωσιν, ἄλλων αὖ ποιητῶν ἀγαθῶν ποιήματα διδάσκουσι μελοποιῶν, εἰς τὰ κιθαρίσματα ἐντείνοντες, καὶ τοὺς ῥυθμούς τε καὶ τὰς ἁρμονίας ἀναγκάζουσιν οἰκειοῦσθαι ταῖς ψυχαῖς τῶν παίδων, ἵνα ἡμερώτεροί τε ὦσιν ,…
Plato, Protagoras
-
…χάλκεʼ ἐπίσσωτρα προσαρηρότα, θαῦμα ἰδέσθαι · πλῆμναι δʼ ἀργύρου εἰσὶ περίδρομοι ἀμφοτέρωθεν · δίφρος δὲ χρυσέοισι καὶ ἀργυρέοισιν ἱμᾶσιν ἐντέταται, δοιαὶ δὲ περίδρομοι ἄντυγές εἰσι. τοῦ δʼ ἐξ ἀργύρεος ῥυμὸς πέλεν · αὐτὰρ ἐπʼ ἄκρῳ δῆσε χρύσειον καλὸν…
Homer, Iliad
-
…Ἀλυάττης ὁ Σαδυάττεω ἐπολέμεε, ὃς παραδεξάμενος, ὡς καὶ πρότερόν μοι δεδήλωται, παρὰ τοῦ πατρὸς τὸν πόλεμον προσεῖχε ἐντεταμένως. τοῖσι δὲ Μιλησίοισι οὐδαμοὶ Ἰώνων τὸν πόλεμον τοῦτον συνεπελάφρυνον ὅτι μὴ Χῖοι μοῦνοι. οὗτοι δὲ τὸ ὅμοιον ἀνταποδιδόντες…
Herodotus, The Histories
-
…δίδου βιὸν ἠδὲ φαρέτρην καὶ ξίφος, ἀμφὶ δέ οἱ κυνέην κεφαλῆφιν ἔθηκε ῥινοῦ ποιητήν · πολέσιν δʼ ἔντοσθεν ἱμᾶσιν ἐντέτατο στερεῶς · ἔκτοσθε δὲ λευκοὶ ὀδόντες ἀργιόδοντος ὑὸς θαμέες ἔχον ἔνθα καὶ ἔνθα εὖ καὶ ἐπισταμένως · μέσσῃ δʼ ἐνὶ…
Homer, Iliad
-
…; ἔοικα παθεῖν. τὸ ποῖον ; ἔφη. ἐπελαθόμην, ἦν δʼ ἐγώ, ὅτι ἐπαίζομεν, καὶ μᾶλλον ἐντεινάμενος εἶπον. λέγων γὰρ ἅμα ἔβλεψα πρὸς φιλοσοφίαν, καὶ ἰδὼν προπεπηλακισμένην ἀναξίως ἀγανακτήσας μοι δοκῶ καὶ ὥσπερ θυμωθεὶς τοῖς…
Plato, Republic
-
…Σώκρατες, οἶμαι ἔγωγε καὶ αὐτόν σε τοῦτο ἐντεθυμῆσθαι, ὅτι τοιοῦτόν τι μάλιστα ὑπολαμβάνομεν τὴν ψυχὴν εἶναι, ὥσπερ ἐντεταμένου τοῦ σώματος ἡμῶν καὶ συνεχομένου ὑπὸ θερμοῦ καὶ ψυχροῦ καὶ ξηροῦ καὶ ὑγροῦ καὶ τοιούτων τινῶν, κρᾶσιν εἶναι καὶ…
Plato, Phaedo
-
…τῆσδε τῆς πόλεως εὕρημα. ἔστιν δὲ τῆς ποιήσεως δημοτερπέστατόν τε καὶ ψυχαγωγικώτατον ἡ τραγῳδία · ἐν ᾗ δὴ καὶ ἐντείνοντες ἡμεῖς τὸν Μίνων τιμωρούμεθα ἀνθʼ ὧν ἡμᾶς ἠνάγκασε τοὺς δασμοὺς τελεῖν ἐκείνους. τοῦτο οὖν ἐξήμαρτεν ὁ Μίνως, ἀπεχθόμενος…
Plato, Minos
-
…ἥδε ἡ οἴησις, τὸ ἁρμονίαν μὲν εἶναι σύνθετον πρᾶγμα, ψυχὴν δὲ ἁρμονίαν τινὰ ἐκ τῶν κατὰ τὸ σῶμα ἐντεταμένων συγκεῖσθαι · οὐ γάρ που ἀποδέξῃ γε σαυτοῦ λέγοντος ὡς πρότερον ἦν ἁρμονία συγκειμένη, πρὶν ἐκεῖνα εἶναι ἐξ ὧν…
Plato, Phaedo
-
…ἐπειδάν τις ἔρηται αὐτούς, οἷον περὶ χωρίου, εἰ οἷόν τε ἐς τόνδε τὸν κύκλον τόδε τὸ χωρίον τρίγωνον ἐνταθῆναι, εἴποι ἄν τις ὅτι οὔπω οἶδα εἰ ἔστιν τοῦτο τοιοῦτον, ἀλλʼ ὥσπερ μέν τινα ὑπόθεσιν προὔργου οἶμαι ἔχειν…
Plato, Meno