ἤ

ἤ (A), Ep. also ἠέ (in signf. A.II ἤ (or ἠέ) folld. by ἦ (or ἦε), v. infr.), Conj. with two chief senses, Disj. (or) and Comp. (than).

• A DISJUNCTIVE, or, ἐγὼ . . ἢ ἄλλος Ἀχαιῶν Il. 2.231, cf. 397, 800, 4.142, 7.236, al.; θεόσυτος ἢ βρότειος ἢ κεκραμένη A. Pr. 116.
• • • 2 ἢ . . ἤ either . . or, ἢ νῦν δηθύνοντʼ ἢ ὕστερον αὖτις ἰόντα Il. 1.27, cf. 151, 5.484, etc.; so ἢ . . ἤτοι . . Pi. N. 6.4, Fr. 138; ἤτοι . . ἤ . . A. Ag. 662, S. Ant. 1182, Th. 2.40, etc. (in Classical Gr. the alternative introduced by ἤτοι is emphasized, later no distn. is implied, Ep.Rom. 6.16; ἤτοι . . ἢ . . ἤ . . PTeb. 5.59(ii B.C.)); ἤ repeated any number of times, ἐγὼ δέ κεν αὐτὸς ἕλωμαι ἢ τεὸν ἢ Αἴαντος ἰὼν γέρας ἢ Ὀδυσῆος Il. 1.138, cf. Od. 15.84, S. Ant. 707; ἤ is prob. wrongly accented in codd. of Il. 2.289, Od. 3.348, 19.109, v. ἦ Adv. I.3: ἢ πόλις βροτός θʼ ὁμοίως A. Eu. 524 (lyr.) is exceptional.
    • 3 or else, otherwise, εἰδέναι δεῖ περὶ οὗ ἂν ᾖ ἡ βουλή, ἢ παντὸς ἁμαρτάνειν ἀνάγκη Pl. Phdr. 237c; μή με λυπεῖτε, ἢ φεύξομʼ ἐκ τῆς οἰκίης Herod. 5.74; ζῶντα κακῶς λέγειν ἐκώλυσε . ., ἢ τρεῖς δραχμὰς ἀποτίνειν ἔταξε Lex Sol. ap. Plu. Sol. 21, cf. 24, IG 1(2).94.10, Them. Or. 21.260a.
  • II in Questions or Deliberations in Disj. form(the accentuation is ἢ (ἠέ) folld. by ἦ (ἦε), Hdn. Gr. 2.24, al., A.D. Conj. 224.28):
  • • 1 Direct questions,
    • • a introduced by ἢ (ἠέ), ἢ δολιχὴ νοῦσος ἦ Ἄρτεμις ἰοχέαιρα . . κατέπεφνεν; Od. 11.172; ἤ τι κατὰ πρῆξιν ἦ μαψιδίως ἀλάλησθε . .; 3.72, cf. 1.408, 16.462, Il. 6.378, 15.735, 16.12, etc.
      • b without an introductory Particle, θεός νύ τις ἦ βροτός ἐσσι; art thou a goddess or a mortal? Od. 6.149, cf. 1.226, 4.314, 372, 643, 20.130, 21.194, Il. 10.63, 425, 534, 15.203: accented ἦ, Hdn.Gr. 2.145, al., but ἤ freq. in codd. of Hom. and always in codd. of later writers: ἤκουσας ἢ οὐκ ἤκουσας ἢ κωφῇ λέγω; A. Th. 202; ἄρτι δὲ ἥκεις ἢ πάλαι; Pl. Cri. 43a; κακουργεῖν δεῖ ἢ οὔ; ib. 49c; preceded by πότερον, πότερον δοκεῖ σοι κάκιον εἶναι, τὸ ἀδικεῖν ἢ τὸ ἀδικεῖσθαι; Id. Grg. 474c, etc.
    • 2 Indirect questions, freq. epexegetic of a preceding question and identical in form with direct questions.
    • • a εἴπʼ ἄγε, . . ἤ ῥʼ ἐθέλει . ., ἦ ἀπέειπε . . Il. 9.674; ὄφρα δαῶμεν ἢ ἐτεὸν Κάλχας μαντεύεται ἦε καὶ οὐκί 2.300; διάνδιχα μερμήριξεν ἢ ὅ γε . . ἐναρίζοι ἦε χόλον παύσειεν 1.190; later with εἰ . . ἤ A. Ch. 890, Ag. 478, S. OC 80, etc.; πότερον or πότερα . . ἤ . . Id. Pers. 148, 352, Ag. 630, etc.; sts. εἴτε . . ἤ E. El. 897; ἢ . . εἴτε S. Aj. 177.
      • b without introductory Particle, οὐδέ τι οἶδα ζώει ὅ γʼ ἦ τέθνηκε Od. 11.464, cf. Il. 10.546, Od. 24.238.
• B COMPARATIVE, than, as, after a Comp., Il. 11.162, etc.: after positive Adjs. which imply comparison, ἄλλος, ἕτερος ἤ . ., S. OT 595, Tr. 835 (lyr.); ἐναντίος ἤ Pl. Grg. 481c; ἴδιόν τι πάσχειν πάθος ἢ οἱ ἄλλοι ibid.: after Advbs. or adverbial phrases, πλήν, πρίν, πρόσθεν, χωρίς (qq. v.), ἀλλά (v. ἀλλʼ ἤ) ; τῇ ὑστεραίᾳ ἤ . . Id. Cri. 44a (f.l. in Smp. 173a); ἐν τῷ πέμπτῳ καὶ δεκάτῳ ϝέτει ἀπὸ τῶ ποτεχεῖ ϝέτεος ἢ Ἀριστίων ἐφορεύει Tab.Heracl. 1.121; παρὰ δόξαν ἢ ὡς αὐτὸς κατεδόκεε Hdt. 1.79, cf. 8.4; διαφερόντως ἤ . . Pl. Phd. 85b; οὐδʼ ὅσον ἤ . . not so much as . . , not more than . . , Theoc. 9.21: after Verbs implying comparison, βούλεσθαι ἤ . . to wish rather than . . , v. βούλομαι IV, αἱρέω B. II.1b; so φθάνειν ἤ . . to come sooner than . . , Il. 23.445, Od. 11.58; ἐπιθυμεῖν ἤ . . X. Cyr. 1.4.3; δέχεσθαι ἤ . . Lys. 10.21: less freq. after a word not implying comparison, δίκαιον ἡμέας ἔχειν . . (sc. μᾶλλον) ἤ περ Ἀθηναίους Hdt. 9.26; ἐμοὶ πικρὸς . . ἢ κείνοις γλυκύς S. Aj. 966 (s.v.l.); δεδικαιωμένος ἢ ἐκεῖνος Ev.Luc. 18.14.
• • • 2 joining two Comparatives which refer to the same subject, πάντες κʼ ἀρησαίατʼ ἐλαφρότεροι πόδας εἶναι ἢ ἀφνειότεροι Od. 1.165; ταχύτερα ἢ σοφώτερα Hdt. 3.65; μανικώτεροι ἢ ἀνδρειότεροι Pl. Tht. 144b, cf. Ar. Ach. 1078.
    • 3 rarely after a Sup., πλεῖστα θωμάσια ἔχει Αἴγυπτος ἢ ἄλλη πᾶσα χώρη Hdt. 2.35 (s.v.l.); πίθοιτό κεν ὔμμι μάλιστα ἢ ἐμοί A.R. 3.91.
    • 4 ἢ οὐ is used when a neg. precedes, οὐδέν τι μᾶλλον ἐπʼ ἡμέας ἢ οὐ καὶ ἐπʼ ὑμέας Hdt. 4.118, cf. 5.94, Th. 2.62, etc.: after an implied neg., ὠμὸν . . πόλιν ὅλην διαφθεῖραι μᾶλλον ἢ οὐ τοὺς αἰτίους Id. 3.36.
    • 5 freq. omitted with numerals after πλείων, ἐλάττων, μείων, ἔτη . . πλείω ἑβδομήκοντα v.l. in Pl. Ap. 17d; οὐ μεῖον πεντακοσίους X. An. 6.4.24: sts. with an inf. or conditional clause, τί γὰρ ἀνδρὶ κακὸν μεῖζον ἁμαρτεῖν E. Alc. 879; τίς εὐπραξία σπανιωτέρα . ., εἰ [δύναμις] πάρεστιν (for ἢ δύναμιν παρεῖναι); Th. 1.33.
    • 6 pleon. with a gen., τίς ἂν αἰσχίων εἴη ταύτης δόξα, ἢ δοκεῖν . . Pl. Cri. 44c, cf. Lys. 10.28.
    • 7 the Disj. and Comp. uses are found together in Il. 15.511 βέλτερον, ἢ ἀπολέσθαι ἕνα χρόνον ἠὲ βιῶναι, ἢ δηθὰ στρεύγεσθαι ἐν αἰνῆ δηϊοτῆτι better, either to die once for all or win life, than long to toil in battle. [ἢ οὐ, ἢ οὐκ combine by Synizesis into one syll. in Trag. and Com., A. Pr. 330, S. Aj. 334, Ar. Lys. 128; so usually in Ep., Od. 1.298, al.; ἢ αὐτός Hes. Fr. 194; ἢ εἰ Alex. 201.]

ἤ (B),

• an exclamation expressing disapproval, ἢ ἢ σιώπα Ar. Nu. 105; ἢ ἤ· τί δρᾶς; E. HF 906 (lyr.), cf. Suid.
• • • 2 to call attention, ποῦ Ξανθίας; ἢ Ξανθία whereʼs Xanthias? hi, Xanthias! Ar. Ra. 271.

ἤ (or ἦ) (C), Cypr. for

• if, Inscr.Cypr. 135.6H.
• • • 2 Cret. for when, after, ἤ κʼ ἀποστᾷ μωλῆν after retiring, he shall take proceedings, Leg.Gort. 1.52; ἐν ταῖς τριάκοντα ἤ κα ϝείποντι within 30 days from the time of their proclamation, ib. 8.18.

2. ἤ, interj., uitr. om aandacht te trekken hé!: ὁ Ξανθίας. ποῦ Ξανθίας; ἢ Ξανθία Xanthias. Waar is Xanthias? Hé, Xanthias! Aristoph. Ran. 271; ἢ ἤ, σιώπα hé, hé, stil! Aristoph. Nub. 105; afwerend ho, ho! ἢ ἤ, τί δρᾷς; ho, ho, wat doe jij? Eur. HF 906.

ἤ ¹, dehnt ἠέ und ἦ gedehnt ἦε.
Die alten Griechen selbst unterschieden drei hierhergehörige Partikeln : das beteuernde, das fragende und das disjunktive ἤ.
   a) Das beteuernde ward immer mit dem Zirkumflex betont, ἦ,
   b) das disjunktive immer mit dem Acut, ἤ,
   c) das fragende bei einfachen Fragen mit dem Zirkumflex, ἦ, bei Doppelfragen im ersten Gliede mit dem Acut, ἤ, im zweiten Gliede mit dem Zirkumflex, ἦ. S. Lehrs Quaest. Ep. p. 50 und die kurze Darstellung von Sengebusch in dem Offenen Briefe an Rost S. 14.
Wesentlich anders als die antike Theorie ist die der meisten Neueren. Die hier folgende Darstellung schließt sich aus praktischen Gründen der modernen Theorie an. In den Text des Homer hat freilich Immanuel Bekker die antike Betonung wieder eingeführt, durch seine Ausgabe von 1843.
bes. ep. auch in ἠέ gedehnt, Konjunktion mit drei Hauptbedeutungen, trennend, fragend u. vergleichend.

   1) ἤ als Trennungspartikel, oder, oder auch, zwischen zwei Wörtern od. Sätzen, die als verschieden, häufig als einander ganz entgegengesetzt bezeichnet werden sollen ; τούς μʼ ἐκέλευσα Πύλονδε καταστῆσαι καὶ ἐφέσσαι ἢ εἰς Ἤλιδα Od. 13.274 ; bei den Tragg. u. in Prosa, δρῶντʼ ἢ λέγοντα Aesch. Prom. 663, χειμῶνα ἢ θάλπος Ag. 551, ζητῶν ὄλεθρον ἢ φυγήν Soph. O.R. 659, χρηστοῦ ἢ πονηροῦ αὐτοῦ γενομένου Plat. Prot. 313a, oft. Einzeln steht es immer in der Vrbdg σὺν τρισὶν ἢ τέτταρσι, Xen. An. 1.8.12 ; στάδια πέντε ἢ ἕξ, 5.2.4, wofür Soph. auch δύο ἢ καὶ πλέους ἡμέρας sagt, Tr. 940. – Häufig u. gewöhnlich, wenn die beiden Gggsätze als gleichbedeutend ausgesprochen u. sich bestimmt ausschließend gegenüber, od. auch als gleichbedeutend neben einander gestellt werden, steht es zwei- od. mehrmal, entweder … oder, sive … sive od. aut … aut, ἢ τεὸν ἢ Αἴαντος ἢ Ὀδυσῆος Il. 1.138, εἷς δέ τις ἀρχὸς ἀνὴρ βουληφόρος ἔστω ἢ Αἴας ἢ Ἰδομενεὺς ἢ δῖος Ὀδυσσεύς, ἠὲ σὺ Πηλείδη ibd. 144, gleichviel, sei es nun Ajas od. Idom. usw.; mit hinzutretendem καί, ἀλλʼ ἄγε δή τινα μάντιν ἐρείομεν ἢ ἱερῆα ἢ καὶ ὀνειροπόλον 1.62, wie Soph. O.R. 233 ; ἤ τις Ἀπόλλων ἢ Πὰν ἢ Ζεύς Aesch. Ag. 55 ; ἢ σεισμὸν ἢ βροντὴν ἢ Διὸς σέλας Soph. O.C. 95 ; viermal, ibd. 251 ; ἤ τις ἢ οὐδείς, einer od. gar keiner, kaum einer, Her. 3.140 ; διακινδυνεύοντα ἢ χρηστὸν γενέσθαι ἢ πονηρόν Plat. Prot. 313a. Abweichend ist Il. 2.289, ὥς τε γὰρ ἢ παῖδες νεαροὶ χῆραί τε γυναῖκες, der Uebergang in die verknüpfende Partikel τε. – Vgl. noch ἤ τοι u. εἴτε. – Oft läßt es sich durch sonst, außerdem übersetzen, εἰδέναι δεῖ περὶ οὗ ἂν ᾖ βουλή, ἢ παντὸς ἁμαρτάνειν ἀνάγκη, oder es ist, wenn man es nämlich nicht weiß, notwendig, daß man Alles verfehlt, d.i. man muß wissen, worüber Rat gehalten wird, sonst muß man…, Plat. Phaedr. 237c ; πᾶσα ἀνθρώπου ψυχὴ τεθέαται τὰ ὄντα, ἢ οὐκ ἂν ἦλθεν εἰς τόδε τὸ ζῷον, sonst wäre sie nicht gekommen, ibd. 249e ; ἔργον γε οὐδαμοῦ ληπτέον ἢ εὐθὺς ἐλεγχθήσεται γελοῖος ὤν Xen. Mem. 1.7.2 ; vgl. Dem. 39.33. – Dasselbe ἤ steht auch innerhalb einer Frage od. vrbdt zwei Fragen, τί σοι φάμενος ἢ τί ῥέξας Aesch. Ch. 314 ; τί χρή με στέγειν ἢ τί λέγειν πρὸς ἄνδρʼ ὑπόπταν ; was soll ich verheimlichen od. was soll ich sagen ? Soph. Phil. 136. – Daraus ist abzuleiten

   2) ἤ in der Frage, zunächst in direkter Doppelfrage, πότερον od. πότερα … ἤ, u. in indirekter, εἰ … ἤ, bei den Tragg. u. in Prosa die gewöhnliche Form, ob … oder ; πότερα γὰρ αὐτοῦ ζῶντος ἢ τεθνηκότος φάτις ἐκλῄζετο Aesch. Ag. 616 ; πότερον ἐκείνους καλῶμεν ἢ ʼμοὶ τοῖσδέ τʼ ἐξειπεῖν θέλεις Soph. Tr. 342 ; auch mit zweimaligem ἤ, πότερα δʼ ἐν οἴκοις ἢ ʼν ἀγροῖς ὁ Λάϊος ἢ γῆς ἐπʼ ἄλλης συμπίπτει φόνῳ O.R. 112 ; πότερα ἔστι τι ἓν ἢ οὐκ ἔστιν Plat. Prot. 324d ; Beispiele von εἰ … ἤ s. unter εἰ. – Auch ἆρʼ οὖν τοῖς ποιηταῖς ἡμῖν μόνον ἐπιστατητέον … ἢ καὶ τοῖς ἄλλοις δημιουργοῖς, Plat. Rep. III.401a u. öfter.
Bei Hom. auch ἤ … ἤ, ἡμεῖς δὲ φραζώμεθα, ἤ ῥʼ αὖτις πόλεμον ὄρσομεν, ἢ φιλότητα βάλωμεν, ob wir die Schlacht wieder anfangen od. Freundschaft stiften sollen, Il. 4.15, vgl. 1.190, 10.342, Od. 6.142, 9.175 ; eben so wo ein Zweifel ausgedrückt ist, μερμήριξε … ἢ … διώκοι, ἢ ὅ γε τῶν πλεόνων ἀπὸ θυμὸν ἕλοιτο Il. 5.672 ; so nach δίζε 16.713, πειρηθῆναι 21.225, ὁρμαίνω Od. 15.299, μετὰ φρεσὶ νόησον Il. 20.311 ; vgl. Orac. bei Her. 1.65. Bei attischen Schriftstellern ist diese Vrbdg zweifelhaft, vgl. Elmsl. u. Hermann zu Eur. Med. 480 ; Aesch. ἑλοῦ γὰρ ἢ πόνων τὰ λοιπά σοι φράσω … ἢ τὸν ἐκλύσοντʼ ἐμέ, Prom. 782 ; εἰδῶμεν ἢ νικῶμεν ἢ νικώμεθα Ch. 745. – Das erste Frageglied steht auch ohne eine Partikel, οὐδέ τι ἴδμεν, ζώει ὅ γʼ ἢ τέθνηκεν Od. 4.110 ; λοιμοῦ τις ἦλθε σκηπτὸς ἢ στάσις πόλει Aesch. Pers. 701 ; ἥμαρτον ἢ θηρῶ τι τοξότης ἃς ἢ ψευδόμαντίς εἰμι Ag. 1167 ; Κρέοντος ἢ σοῦ ταῦτα τἀξευρήματα Soph. O.R. 378, vgl. πόθεν λαβών ; οἰκεῖον ἢ ʼξ ἄλλου τινός O.R. 1162 ; οὐδʼ ἄν διαγνοίη λίνου ἢ καννάβιός ἐστι Her. 4.76 ; ἐγρήγορας ἢ καθεύδεις Plat. Prot. 310b. Wie hier schon oft in dem zweiten Fragegliede eine Berichtigung oder Erwiderung auf das erste Frageglied liegt, so wird auch, wenn kein Frageglied vorausgegangen ist, eine Frage mit ἤ hinzugefügt, um durch eine das Gegenteil ausdrückende Frage die Richtigkeit des Gesagten auszudrücken, od., in Beziehung auf eine andere Frage, das, was am wahrscheinlichsten darauf geantwortet werden kann, hinzuzusetzen, ist es nicht etwa so, oder, wie das lat. an, Od. 1.298 οὐδέ τί σε χρὴ νηπιάας ὀχέειν –. ἢ οὐκ ἀΐεις, οἷον κλέος ἔλλαβε δῖος Ὀρέστης ; oder weißt du nicht, was für einen Ruhm Orestes erlangt hat ? Welcher Ruhm doch eben dich auffordert, nicht mehr so kindisches Sinnes zu sein, sondern nach gleichem Ruhme zu streben ; Od. 4.710 τίπτε δέ μοι παῖς οἴχεται ; οὐδέ τί μιν χρεὼ νηῶν ἐπιβαινέμεν –. ἢ ἵνα μηδʼ ὄνομα αὐτοῦ λίπηται ; oder soll er etwa deswegen weggehen, damit auch nicht einmal sein Name übrig bleibe (das wünschen sicher die Freier) ? vgl. Il. 5.466. Andere Stellen, wie Il. 7.26, 17.445, richtiger als selbstständige Fragen gefaßt und ἦ betont. – Πῶς οὖν Ὀδυσσεὺς πρὸς τάδʼ οὐκ αὐτάγγελος πλεῖν ἦν ἑτοῖμος ; ἢ φόβος τις εἶργέ νιν ; oder ist es nicht so ? hielt ihn nicht Furcht zurück ? Soph. Phil. 565 ; οὐδʼ ἔχω τί φῶ –. ἢ τοῦτο φάσκω ἔπος – ; ἢ σῖγʼ ἀτίμως στείχω ; oder soll ich etwa ? Aesch. Ch. 91 ff.; τῷ γὰρ ὄμνυτʼ ; ἢ σιδαρέοισιν (νομίσμασιν); Ar. Nub. 249 ; τίς οὖν δὴ ἦν ἡ διατριβή ; ἢ δῆλον ὅτι τῶν λόγων ὑμᾶς Λυσίας εἱστία ; oder bedarf es vielmehr der Frage nicht und ist klar – ? Plat. Phaedr. 227b ; ἀλλὰ τίς σοι διηγεῖτο ; ἢ αὐτὸς Σωκράτης ; Symp. 173a ; εἰ δέ τινα ἄλλην ἡδονὴν παρέχεται, θαυμαστὸν οὐδέν · ἢ πῶς σοι φαίνεται, Rep. III.390a ; διελέσθαι οὐ σμικροῦ λόγου · ἢ σὺ οἴει ; oder meinst du etwa ? ibd. 400c. – Eben so ἢ οὐκ, oder nicht, Il. 5.349, 15.506 ; Plat. Rep. II.370b, 371d.
Bei Hom. steht es auch so allein in indirekter Frage, ob, εἴσεται, ἢ καὶ ἐμὸν δόρυ μαίνεται Il. 8.111 ; ἀλλʼ ἄγε μοι τόδε εἰπέ …, ἢ καὶ Λαέρτῃ αὐτὴν ὁδὸν ἄγγελος ἔλθω, sage mir, ob ich gehen soll, Od. 16.138.

   3) als Vergleichungspartikel, als, ganz gewöhnlich nach Komparativen, von Hom. an überall ; zuweilen vrbdt es zwei Komparative, wodurch der erste als bedeutsamer hervorgehoben wird, πάντες κʼ ἀρησαίατʼ ἐλαφρότεροι πόδας εἶναι ἢ ἀφνειότεροι, sie möchten wünschen, lieber schnellfüßig als reich zu sein, Od. 1.165 ; στρατηγοὶ πλείονες ἢ βελτίονες Ar. Ach. 1042 ; ἐποίησα ταχύτερα ἢ σοφώτερα Her. 3.65 ; σοφώτερος ἢ ἀμαθέστερος δοκεῖ εἶναι ἑαυτῷ, er meint mehr weise als ungebildet zu sein, Plat. Rep. III.409d ; Theaet. 144b ; Legg. IV.704d u. Sp., φορτικώτερον ἢ φιλοσοφώτερον διαλέγεσθαι Plut. Sol. 3. – Erklärend tritt es auch zu einem Komparativ, dem schon ein von ihm abhängiger Genitiv vorhergeht, τίς ἂν αἰσχίων ταύτης εἴη δόξα ἢ δοκεῖν χρήματα περὶ πλείονος ποιεῖσθαι ἢ φίλους ; welcher Ruf schimpflicher als dieser, daß man nämlich scheint, Plat. Crit. 44c ; οὗ τί ἂν μᾶλλον σπουδάσειέ τις ἢ τοῦτο Gorg. 500c, vgl. Legg. V.738d, VII.811d.
Bei Zahlbestimmungen wird ἤ auch ausgelassen, ἔτη μὴ ἔλαττον ἑξήκοντα γεγονώς Plat. Legg. VI.759d ; Apol. 17d ; ἀποκτείνουσι οὐ μεῖον πεντακοσίους Xen. An. 6.2.24, nach den besseren mss. – Durch eine eigene Attraktion steht der gen. nach ἤ in Vrbdgn, wie πηγαὶ ἑτέρου ποταμοῦ οὐκ ἐλάσσονος ἢ μαιάνδρου Her. 7.26 ; vgl. Hermann zu Viger. p. 787 u. Fäsi in Friedem. u. Seebode misc. crit. 2.4.697 ff. – Ueber die Vrbdg μεῖζον ἢ κατὰ ἄνθρωπον s. κατά. – Ueber ἤ nach βούλομαι, lieber wollen, s. βούλομαι. – Auffallend ist ἤ beim superl., πίθοιτό κεν ὔμμι μάλιστα ἢ ἐμοί Ap.Rh. 3.91. – Häufiger beim Positiv mehrerer Wörter, in denen eine Vergleichung liegt, bes. ἄλλος, ἄλλα χρῄζειν ἢ τὰ σὺν κέρδει καλά Soph. O.R. 595 ; Plat. Prot. 318a ; vgl. ἄλλος u. ἀλλοῖος ; – ἕτερος ἤ Soph. Tr. 832 ; πέρα γʼ ἴσθι ἢ λέγω Phil. 1261 ; – ἐναντίος ἤ Plat. Gorg. 481c, s. ἐναντίος ; – ἴδιος ἤ Plat. Gorg. 481c ; – τῇ ὑστεραίᾳ ἢ ᾗ Symp. 173a ; – μηδὲν πρόσθεν ἢ τὰ Λοξίου πειρώμεθʼ ἔρδειν Soph. El. 82 ; – διαφέρειν ἤ Plat. Phaedr. 228d, διαφερόντως ἤ Phaedr. 85b ; vgl. διαφέρω, ἐπιθυμέω, ζητέω. So bes. auch nach den Zahlwörtern διπλάσιος, πολλαπλάσιος, mehr als.

ἤ (once following vowel, I. 1.16 q. v.; once followed by ϝ, I. 1.16; once correpted by following vowel, O. 13.113; thrice not correpted, I. 7.8—10.)

• 1 in alternative questions. τίς γὰρ ἱππείοις ἐν ἔντεσσιν μέτρα ἢ θεῶν ναοῖσιν οἰωνῶν βασιλέα δίδυμον ἐπέθηκ; O. 13.21 ἦρʼ, ὦ φίλοι, κατʼ ἀμευσίπορον τρίοδον ἐδινάθην ; ἤ μέ τις ἄνεμος ἔξω πλόου ἔβαλεν; P. 11.39 repeated in enumeration, ἦρα χαλκοκρότου πάρεδρον Δαμάτερος ἁνίκʼ εὐρυχαίταν ἄντειλας Διόνυσον; ἢ ; ἢ ; ἢ ; ἢ ; ἢ ; ἢ —; I. 7.5—12. Ἰσμηνὸν ἢ χρυσαλάκατον Μελίαν ἢ ἢ ἢ ἢ ἢ ἢ ὑμνήσομεν; fr. 29. 1—5. πολέμοιο δὲ σᾶμα φέρεις τινός, ἢ καρποῦ φθίσιν ἢ ἢ ἢ ἢ ἢ ἢ γαῖαν κατακλύσαισα θήσεις ἀνδρῶν νέον ἐξ ἀρχᾶς γένος; Πα. 9. 14—20. v. also πότερον.
• 2 indicating alternatives.
• • a τοὺς μὲν ἀμφέπων, τοὺς δὲ προσανέα πίνοντας, ἢ γυίοις περάπτων πάντοθεν φάρμακα P. 3.52 χείρεσσιν ἢ βουλαῖς P. 4.72 δέξατο μοιρίδιον ἆμαρ ἢ νύκτες P. 4.256 εἴ ποτε χειμέριον πῦρ ἐξίκηται λοίσθιον, ἢ μόχθον ἀμφέπει P. 4.267 Ἀφροδίτας ἄρουραν ἢ Χαρίτων P. 6.2 πόσιν ἢ υἱὸν εὔχοντʼ, ὦ Τελεσίκρατες, ἔμμεν P. 9.99 χερσὶν ἢ ποδῶν ἀρετᾷ κρατήσαις P. 10.23 ὃς δʼ ἀμφʼ ἀέθλοις ἢ πολεμίζων ἄρηται κῦδος I. 1.50 χερσὶ ἢ ταχυτᾶτι ποδῶν I. 5.10 Ζηνὶ μισγομέναν ἢ Διὸς παρʼ ἀδελφεοῖσιν I. 8.35 ἀρχομένοις ἢ καταπαυομένοισιν fr. 89a. 1. Πελασγὸν ἵππον ἢ κύνα Ἀμυκλάιαν μιμέο *fr. 107a. 1.* [ἢ στάσιν (v. l. ἱστᾶσιν) fr. 210.]
  • b ἢ ἤ either — or ἰατῆρα ἢ τινα Λατοίδα κεκλημένον ἢ πατέρος P. 3.67 ἢ πατρὶ Πυθονίκῳ τό γέ νυν ἢ Θρασυδᾴῳ (“ne pose pas une alternative, mais signifie, ‘aussi bien que,’” van Groningen, Comp. litt., 377¹) P. 11.43—4. ἐθέλω/ἢ Καστορείῳ Ἰολάοι ἐναρμόξαι μιν ὕμνῳ (-είω^ Snell: -είῷ vulgo) I. 1.16 εὐτυχήσαις ἢ σὺν εὐδόξοις ἀέθλοις ἢ σθένει πλούτου κατέχει φρασὶν αἰανῆ κόρον I. 3.1 ἢ περὶ χρήμασι μοχθίζει βιαίως ἢ γυναικείῳ θράσει φορεῖται fr. 123. 7.
  • c in enumeration. ὅσσοι μόλον αὐτοφύτων ἑλκέων ξυνάονες ἢ πολιῷ χαλκῷ μέλη τετρωμένοι/ἢ χερμάδι τηλεβόλῳ/ἢ θερινῷ πυρὶ περθόμενοι δέμας ἢ χειμῶνι P. 3.48—50. εἰ δʼ ὄλβον ἢ χειρῶν βίαν ἢ σιδαρίταν ἐπαινῆσαι πόλεμον δεδόκηται N. 5.19
  • d ἢ ἤτοι. ἀλλά τι προσφέρομεν ἔμπαν ἢ μέγαν νόον ἤτοι φύσιν ἀθανάτοις N. 6.4
• 3 in comparisons.
• • a following comp. adj. κραιπνότεραι/ἢ βαρυγδούπων ἀνέμων στίχες P. 4.210 ἐγὼ δὲ πλέονʼ ἔλπομαι λόγον Ὀδυσσέος ἢ πάθαν γενέσθ N. 7.21 ἐλαύνεις τι νεώτερον ἢ πάρος; Pae. 9.6 τί κάλλιον ἢ βαθύζωνόν τε Λατὼ ἀεῖσαι; fr. 89a. 2. γ]ὰρ ἁρπαζομένων τεθνάμεν [⏓ χρη]μάτων ἢ κακὸν ἔμμεναι (sc. κρέσσον γ]ὰρ, simm.) fr. 169. 17. εὑρήσεις ἐρευνῶν μάσσονʼ ἢ˘ ὡς ἰδέμεν O. 13.113
  • b without comp. adj. ἐπεὶ τοῦτον, ἢ πάμπαν θεὸς ἔμμεναι οἰκεῖν τʼ οὐρανῷ, εἵλετʼ αἰῶνα N. 10.58
• 4 τε ἢ; for conjectural exx., v. τε.

ἤ : or, than, whether. —(1) disjunctive, or, and in correlation, either.. or, ὅππως κε μνηστῆρας.. κτείνῃς ἠὲ δόλῳ ἢ ἀμφαδόν, Od. 1.296.—(2) comparative, than. —(3) interrogative, (a) rarely in a single indirect question, whether, Il. 8.111, Od. 13.415 (v. l. εἰ).—(b) freq. in double questions, direct or indirect (whether).. or (Att. πότερον.. ἤ), the accentuation of the second particle according to the ancient grammarians being ἦ (ἦε). The first member is introduced either by ἤ (ἠέ), or by some other particle, or stands without any particle; θεός νύ τις ἦ βροτός ἐσσι;Od. 6.149. οὐδέ τι οἶδα, ζώει ὅ γʼ ἦ τέθνηκε, Od. 11.464. Τῡδείδην δʼ οὐκ ἂν γνοίης ποτέροισι μετείη, | ἠὲ μετὰ Τρώεσσιν ὁμῑλέοι ἦ μετʼ Ἀχαιοῖς, Il. 5.86. With εἰ in first clause, Od. 16.33.

ἤ

• Conjunction with two chief senses, Disjunctive and Comparative.
• ADISJUNCTIVE, or, Lat. vel, to subjoin one or more clauses differing from the first, ἤκουσας ἢ οὐκ ἤκουσας ἢ κωφῇ λέγω; Aesch.: —ἤ . ., ἤ . ., either . ., or . ., Lat. aut . ., aut . ., Hom., etc.
• • IIin indirect Questions, εἰ . ., ἢ . ., whether . ., or . ., Lat. utrum . ., an . ., εἰδῶμεν εἰ νικῶμεν ἢ νικώμεθα Aesch.:—but in Hom. ἢ . ., ἢ (or ἦ) . . is used for εἰ, Lat. an, εἰπὲ ἢ . ., say whether . ., Od.
• BCOMPARATIVE, than, as, Lat. quam, Hom., etc.: after Adjs. which imply comparison, as ἄλλος, ἕτερος, ἀλλοῖος, διπλάσιος, ἐναντίος, ἴδιος, πολλαπλάσιος, and after the Advs. πρίν, πρόσθεν; so, after Verbs implying comparison, βούλεσθαι ἤ . . to wish rather than . .; φθάνειν ἤ . . to come sooner than . ., etc.
• • • 2ἤ sometimes joins two Comparatives, when they both refer to the same subject, ἐλαφρότεροι ἢ ἀφνειότεροι to be swifter rather than richer, Od.; ταχύτερα ἢ σοφώτερα Hdt.
    • 3rarely after a Sup., πλεῖστα θωυμάσια ἔχει Αἴγυπτος ἢ ἄλλη πᾶσα χώρη Hdt.
    • 4ἤ is often omitted with numerals after πλέων, ἐλάττων, μείων, as, ἔτη πλέω ἑβδομήκοντα Plat. [When ἢ οὐ, ἢ οὐκ come together in a verse, the two coalesce into one syll.]

ἤ

• an exclamation, to call oneʼs attention to a thing, ἤ, ἤ, σιώπα Ar.