κτίζω

κτίζω, Emp. 23.6, etc.: fut. -ίσω A. Ch. 1060: aor. ἔκτῐσα Od. 11.263, etc.; poet. ἔκτισσα Pi. P. 1.62, A. Pers. 289 (lyr.), κτίσσα Il. 20.216, κτίσα Pi. P. 5.89: pf. ἔκτῐκα Lyr.Alex.Adesp. 1.8, D.S. 7.5, 15.13:— Med., poet.aor. ἐκτίσσατο Pi. O. 10(11).25, Fr. 1.4 (ἐκτής- codd.):— Pass., fut. κτισθήσομαι Str. Chr. 5.38, D.H. 1.56: aor. ἐκτίσθην Th. 1.12, etc.: pf. ἔκτισμαι Hdt. 4.46, Hp. Art. 45, E. Fr. 360.9:—

• people a country, build houses and cities in it, κτίσσε δὲ Δαρδανίην Il. l.c.; κ. χώρην, νῆσον, Hdt. 1.149, 3.49.
• • • 2 of a city, found, build, Θήβης ἕδος ἔκτισαν Od. l.c., cf. Hdt. 1.167, 168, Th. 6.4, PCair.Zen. 169 (iii B.C.); ἀποικίαν A. Pr. 815:—Pass., to be founded, Σμύρνην τὴν ἀπὸ Κολοφῶνος κτισθεῖσαν founded by emigrants from Colophon, Hdt. 1.16, cf. 7.153, 8.62; μήτε ἄστεα μήτε τείχεα ἐκτισμένα no fixed cities or walls, Id. 4.46; -ομένη πόλις Phld. Rh. 2.155 S.
    • 3 κ. ἄλσος plant a grove, Pi. P. 5.89; βωμόν set up an altar, Id. O. 7.42; ἑορτάν, ἀγῶνα, found, establish it, ib. 6.69, 10(11).25 (Med.); τὸν Κύρνον . . κτίσαι, ἥρων ἐόντα establish his worship, Hdt. 1.167; δαῖτάς τινι A. Ch. 484 (Pass.); τάφον τινί S. Ant. 1101; αἵρεσιν Phld. Rh. 1.77 S.; σύνοδον IG 2(2).1343.12 (i B.C.).
    • 4 produce, create, bring into being, γόνῳ τινά A. Supp. 172 (lyr.); bring about, τελευτήν ib. 140 (lyr.), cf. Ch. 441 (lyr.); ὁ τὴν φιλίην ἐκτικώς Lyr.Alex.Adesp. l.c.; of painters, δένδρεα . . καὶ ἀνέρας ἠδὲ γυναῖκας Emp. l.c.; ἵπποισι τὸν χαλινὸν κτίσας having invented it, S. OC 715 (lyr.).
    • 5 make so and so, ἐλεύθερον κ. τινά A. Ch. 1060; ἔνθεον κτίσας φρένα Id. Eu. 17, cf. 714; ποτανὰν εἴ σέ τις θεῶν κτίσαι E. Supp. 620 (lyr.), cf. A. Pers. 289 (lyr.).
    • 6 perpetrate a deed, S. Tr. 898. (Cf. Skt. kséti ‘reside’, kṣitís ( = κτίσις) ‘habitation’.)

κτίζω, perf. κεκτικέναι DS. fr. 19, aber ἔκτισμαι Eur. fr. Erechth. 17.9 ; ein Land bebauen, bewohnbar machen, mit Ansiedlern bevölkern ; κτίσσε δὲ Δαρδανίην Il. 20.216 ; χώρην, νῆσον, Her. 1.149, 4.178 ; – bes. eine Stadt gründen ; οἳ πρῶτοι Θήβης ἕδος ἔκτισαν Od. 11.262 ; πόλιν ἔκτισσεν Pind. P. 1.62 ; ἀποικίαν Aesch. Prom. 817 ; πόλιν Her. 1.168 ; Thuc. 1.7 ; Plat. Prot. 322b ; Isocr. 4.35 ; Folgde : – auch βωμὸν θεᾷ, Pind. Ol. 7.42 ; – übh. gründen, einrichten, ἄλσεα P. 5.89, ἑορτὰν καὶ τεθμὸν ἀέθλων Ol. 6.69 ; τάφον τινί Soph. Ant. 1088, ἵπποισι τὸν ἀκεστῆρα χαλινὸν πρώταισι ταῖσδε κτίσας ἀγυιαῖς, d.i. er erfand ihn, O.C. 719 ; – bei den Tragg., bes. Aesch. auch = hervorbringen, machen ; παῖδα, τὸν αὐτός ποτʼ ἔκτισεν γόνῳ, das Kind, das er selbst erzeugt, Aesch. Suppl. 163, vgl. 1053 ; οὕτω γὰρ ἄν σοι δαῖτες ἔννομοι βροτῶν κτιζοίατο Ch. 477 ; ἐλεύθερόν σε τῶνδε πημάτων κτίσει 1056, wird dich von diesem Leide befreien, u. öfter ; καὶ ταῦτʼ ἔτλη χεὶρ γυναικεία κτίσαι, dies auszuführen, dies zu tun, Soph. Tr. 894 ; ποτανὰν εἴ σέ τις θεῶν κτίσαι Eur. Suppl. 620. – S. κτίλος u. κτίμενος.

†κτίζω

3 sing. aor. κτίσσε Il. 20.216.

3 pl. ἔκτισαν Od. 11.263.

To people (a tract of country) : Δαρδανίην Il. 20.216.

To found (a city) : Θήβης ἕδος Od. 11.263.

κτίζω (aor. κτῐσεν, ἔκτισσε, ἔκτῐσαν; κτῐσῃ; κτῐσαιεν, κτίσσειεν: aor. med. ἐκτίσσατο, κτισσάσθαν: aor. pass. κτίσθη.)

• • a found, establish cities, πόλιν Ὑλλίδος στάθμας Ἱέρων ἐν νόμοις ἔκτισσε P. 1.62 κτίσσειεν εὐάρματον πόλιν ἐν ἀργεννόεντι μαστῷ P. 4.7 ἐπεὶ κτίσθη νέον Troy O. 8.37 altars, sanctuaries, εὖτʼ ἂν Ἡρακλέης πατρὶ ἑορτάν τε κτίσῃ τεθμόν τε μέγιστον O. 6.69 ὡς ἂν θεᾷ πρῶτοι κτίσαιεν βωμὸν ἐναργέα O. 7.42 ἀγῶνα δʼ Διός, ὃν ἀρχαίῳ σάματι πὰρ Πέλοπος βωμῷ ἑξάριθμον ἐκτίσσατο O. 10.25 κτίσεν δʼ ἄλσεα μείζονα θεῶν P. 5.89 a line, people, ἄτερ δʼ εὐνᾶς ὁμόδαμον κτισσάσθαν λίθινον γόνον (Mommsen: κτισάσθαν, κτησάσθαν, κτησάσθην codd.: sc. Pyrrha and Deukalion) O. 9.45
  • b settle, colonize σὺν θεῶν δέ νιν αἴσᾳ Ὕλλου τε καὶ Αἰγιμιοῦ Δωριεὺς ἐλθὼν στρατὸς ἐκτίσσατο (Hermann: ἐκτήσατο cod.: sc. Αἴγιναν) I. 9.4 καὶ σποράδας φερεμήλους ἔκτισαν νάσους (sc. οἱ ἀπʼ Ἀθηνῶν Ἴωνες. Σ.) Pae. 5.39

κτίζω , aor. ἔκτισα, κτίσσε: settle, found, a city or land.

κτίζω

• • • 1to people a country, build houses and cities in it, colonise, Il., Hdt., etc.
    • 2of a city, to found, plant, build, Od., Hdt., etc.:—Pass. to be founded, Σμύρνην τὴν ἀπὸ Κολοφῶνος κτισθεῖσαν founded by emigrants from Colophon, Hdt.
    • 3κτ. ἄλσος to plant a grove, Pind.; κτ. βωμόν to set up an altar, Pind.; τὸν Κύρνον κτίσαι to establish his worship, Hdt.
    • 4to create, bring into being, bring about, Aesch.; τὸν χαλινὸν κτίσας having invented it, Soph.
    • 5to make so and so, ἐλεύθερον κτ. τινά Aesch., etc.
    • 6to perpetrate a deed, Soph.