acer
acer, the maple-tree
acer2, sharp, piercing, penetrating, cutting, irritating, pungent
BWL
a fiery horse
Frieze-Dennison Vergil
- the maple-tree, Plin. 16, 15, 26, § 66 sq.—
- II Transf., the wood of the maple-tree, maplewood, used, on account of its hardness and firmness, for writing-tablets, Plin. 33, 11, 52, § 146; Ov. Am. 1, 11, 28.
- I Prop., of the senses and things affecting them, sharp, dazzling, stinging, pungent, fine, piercing: praestans valetudine, viribus, formā, acerrimis integerrimisque sensibus, Cic. Tusc. 5, 15, 45. So,
- a Of the sight: acerrimus sensus videndi, Cic. de Or. 2, 87, 357: acres oculi, id. Planc. 27: splendor, Lucr. 4, 304: quidam colores ruboris acerrimi, Sen. Q. N. 1, 14 al.—
- b Of the hearing: voce increpet acri? Lucr. 3, 953: aurium mensura, quod est acrius judicium et certius, Cic. de Or. 3, 47: acrem flammae sonitum, Verg. G. 4, 409: acri tibiā, Hor. C. 1, 12, 1.—
- c Of smell, Lucr. 4, 122: exstinctum lumen acri nidore offendit nares, id. 6, 792; cf. ib. 1216: unguentis minus diu delectemur summa et acerrima suavitate conditis, quam his moderatis, Cic. de Or. 3, 25, 99: odor, Plin. 12, 17, 40, 81.—
- d Of taste: ut vitet acria, ut est sinapi, cepa, allium, Var. ap. Non. 201, 13: acres humores, sharp juices, Cic. N. D. 2, 23: lactuca innatat acri stomacho, an acid stomach, Hor. S. 2, 4, 59; cf. ib. 2, 8, 7: dulcibus cibis acres acutosque miscere, Plin. Ep. 7, 3 al.—
- e Of sensation in its widest extent: aestatem auctumnus sequitur, post acer hiems fit, sharp, severe, Enn. ap. Prisc. p. 647 P. (Ann. v. 406 ed. Vahl.—cf. Lucr. 3, 20; 4, 261); and so Hor.: solvitur acris hiems, C. 1. 4, 1. —
- B Of the internal states of the human system, violent, sharp, severe, gnawing: fames, Naev. ap. Prisc. l. l. (B. Punic. p. 18 ed. Vahl.): somnus, Enn. ap. Prisc. l. l. (Ann. v. 369): morbus, Plaut. Men. 5, 2, 119 (871): dolor, Lucr. 6, 650: sitis, Tib. 1, 3, 77 al.
- II Of the states of mind: violent, vehement, passionate, consuming: mors amici subigit, quae mihi est senium multo acerrimum, Att. ap. Non. 2, 22: acri ira percitus, Lucr. 5, 400: cf. 3, 312; 6, 754 (on the contrary, 5, 1194: iras acerbas): acres curae, Lucr. 3, 463, and Var. ap. Non. 241: luctus, ib. 87: dolor, Verg. A. 7, 291: metus, Lucr. 6, 1211; Verg. A. 1, 362: amor, Tib. 2, 6, 15: acrior ad Venerem cupido, Curt. 6, 5 al. (Among unpleasant sensations, acer designates a piercing, wounding by sharpness; but acerbus the rough, harsh, repugnant, repulsive.)—
- B Applied to the intellectual qualities, subtle, acute, penetrating, sagacious, shrewd: acrem irritat virtutem animi, Lucr. 1, 70: acri judicio perpende, id. 2, 1041: memoria, strong, retentive, Cic. de Or. 2, 87: vir acri ingenio, id. Or. 5; cf. id. Sest. 20 al. —
- C Applied to moral qualities.
- 1 In a good sense, active, ardent, eager, spirited, brave, zealous: milites, Cic. Cat. 2, 10: civis acerrimus, an ardent patriot, id. Fam. 10, 28: defensor, id. ib. 1, 1: studio acriore esse, id. de Or. 1, 21: jam tum acer curas venientem extendit in annum rusticus, Verg. G. 2, 405 al.—
- 2 In a bad sense, violent, hasty, hot, passionate, fierce, severe (very freq.): uxor acerrima, enraged, angry, Plaut. Merc. 4, 4, 56 (796); Ter. Phorm. 262: dominos acres, Lucr. 6, 63; Nep. Tim. 3, 5; cf. Bremi Nep. Eum. 11, 1. Also, of animals, Lucr. 4, 421; 5, 860; Verg. A. 4, 156; Hor. Epod. 12, 6; 2, 31; Nep. Eum. 11, 1. —
- D Of abstract things (mostly poet.), Ter. Phorm. 346: egestas, Lucr. 3, 65: poenas, id. 6, 72: impetus, ib. 128; 392: acerrimum bellum, Cic. Balb. 6: nox acerrima atque acerbissima, id. Sull. 18: acrius supplicium, id. Cat. 1, 1; in Quint.: acres syllabae, which proceed from short to long, 9, 4.—Acer is constr. with abl., and also (esp. in the histt. of the silv. age) with gen., Vell. 1, 13; Tac. H. 2, 5 al.; cf. Ramsh. § 107, 6 note. With in, Cic. Fam. 8, 15; with inf., Sil. 3, 338.—Adv.: ācrĭter, sharply, strongly, vehemently, eagerly, zealously, etc., in all the signif. of the adj., Plaut. Cist. 1, 1, 110 (110); id. Ps. 1, 3, 39 (268); Lucr. 6, 783; Cic. Tusc. 1, 30 al.—Comp., Lucr. 3, 54; 5, 1147; Hor. S. 2, 3, 92; Tac. A. 6, 45; 13, 3.—Sup., Cic. Fl. 11; id. Fam. 10, 28; 15, 4.—Also, ācre, Sall. Fragm. ap. Non. p. 132, 25; Ap. Met. 10, 32, 19; and perh. Pers. 4, 34.
II) übtr.: A) von den äußeren Sinnen, ihren Wahrnehmungen u. den dieselben erregenden Gegenständen: 1) scharf, pikant, beißend für den Geschmack (Ggstz. mollis, lenis, dulcis), sapor, Plin: cibus interdum mollis, interdum acer, Cels.: rapula, Hor.: acetum, Varr. fr. u. Cels.: manducare quae sunt acerrima, id est sinapi, allium, cepam, Cels.: umores, scharfe Säfte im Magen, Cic.: stomachus post vinum, der durch den Wein zu viel Schärfe bekommt, Hor. – dah. subst., acria, ium, n. pl., α) Scharfes = scharfe Speisen, ut vitet acria, ut est sinapi, cepa, allium, Varr. fr. – β) das Scharfe, die Schärfe, viscerum, Plin.: in cibis, Plin. – 2) empfindlich für das Gefühl, schneidend, stechend, beißend, übh. schmerzhaft, frigus, Lucr.: hiems, Hor.: acrior hiems, Plaut.: acrior ventus, heftigerer, Curt.: tempestates, rauhe Witterung, Caes.: sol (ὀξυς ἠέλιος, Odyss.), die stechende, scharfbrennende S., Hor.: so auch solis potentia, Verg. – sitis, Tibull.: egestas, peinlich bittere Not, Lucr.: morbus, Plaut.: dolor corporis, cuius morsus est acerrimus, Cic.: febris acerrima, Aur. Vict. epit. – 3) durchdringend fürs Gehör, scharf, helltönend, gellend, grell, kreischend, v. Tönen usw., flammae sonitus das Knistern, Verg.: vox, Lucr.: vox acrior (Ggstz. iucundior), Quint.: syllabae acres (Ggstz. leniores), Quint. – übtr., acris tibia, Hor. carm. 1, 12, 1 sq. – 4) scharf, durchdringend, penetrant für den Geruch, odor, Lucr. u. Plin.: unguenta summā et acerrimā suavitate condita, Salben vom stärksten und durchdringendsten Geruch (Ggstz. ung. moderata, mäßig duftende), Cic. – übtr., naribus acres canes, von großer Spürkraft, Ov. met. 7, 806 sq. – 5) vom Gesicht, durchdringend, scharf, acerrimus sensus videndi, Cic.: acri adspectu uti, Cornif. rhet.: acri et defixo aspectu uti, den Blick scharf auf einen Punkt richten, Cornif. rhet. – u. (wie ὀξύς) blendend fürs Gesicht, blendend hell, lebhaft (von Farbe), bes. hell- oder hochpurpurfarbig, hochrot, splendor, Lucr.: rubor, Sen.
B) von den die innern Sinne erregenden Gegenständen u. von den innern Sinnen selbst, 1) v. den Empfindungen des innern Gefühls = stechend, nagend, empfindlich, schmerzlich, peinigend, pein lich, cura, Lucr.: dolor, Verg.: memoria, schmerzliches Andenken, Tac.: paenitentia, peinlich bittere, Tac. – 2) v. den Verstandeskräften u. ihren Ôußerungen, durchdringend, scharf, scharfsinnig, fein, treffend, acies (ingenii), Cic.: vir acri od. acerrimo ingenio, Cic. – investigator, Cic.: iudicium acrius et certius, Cic.: memoria (Gedächtnis), Cic. – 3) als moralische Eigenschaft: a) von seiten des Willens, feurig, hitzig, eifrig, energisch, tatkräftig, Ggstz. quietus (s. Benecke Cic. Cat. 3, 17. Fritzsche Hor. sat. 1, 3, 53. Dietsch Sall. Iug. 7, 4. Kritz Sall. Iug. 20, 2), impigrum atque acre ingenium, Sall.: animus, Cic. – vir, Sall.: testis, Cic.: civis acerrimus, Cic.: acrior in rebus gerendis, Cic.: homo ad perdiscendum acerrimus, von Lerneifer beseelt, Cic.: duces partium accendendo bello civili acres, Tac.: bes. von Kriegern, milites, Cic.: hostis Cic.: equus (Streitroß), Verg.: stetit acer in armis, Verg. – acer in ferro (im Kampf), Cic. ad Att. 2, 21, 4. – m. Genet. (= in), acer belli, Vell. 1, 3, 1: acer militiae, Tac. hist. 2, 5, 1. – m. Abl. (= in), bellis acer Halesus, Verg. Aen. 10, 411: Mithridates bello acerrimus, Vell. 2, 18, 1: acer equis, der reisige Held, Verg. georg. 3, 8: m. Infinit., iuga Pyrenes venatibus acer metiri, Sil. 3, 338: quis tendere contum acrior? Claud. IV. cons. Hon. 540. – subst., acria illa et erecta, feurige u. erhabene Stellen (Passagen), Plin. ep. 6, 33, 9. – b) von seiten der Affekte, hitzig, heftig, leidenschaftlich, streng, wild, grimmig (Ggstz. modestus, quietus, lenis, mitis, mollis), qui cum ita vehemens acerque venisset, ut etc.; ita eum placidum mollemque reddidi, ut etc., Cic.: acerrima uxor, Plaut.: pater, Ter.: aestimator, Cic.: potor, ein starker Zecher, Hor. – m. Genet., sermonis acer, Aur. Vict. epit. 42, 7. – so von Tieren, aper, Hor.: leo acerrimus, Cornif. rhet. u. Nep.: bes. von hitzigen u. bissigen Jagd- od. Haushunden, Cic., Hor. u.a.; vgl. Schwabe zu Phaedr. 3, 7, 18. – v. der Miene, vultus eorum indignitate rerum acrior, Liv. 9, 6, 2: vultus acer in hostem, Hor. carm. 1, 2, 39. – u. von den Affekten selbst, heftig, stark, leidenschaftlich, ira, Lucr.: amor gloriae, cupiditas, luctus, Cic.: acrior ad venerem feminae cupido quam regis, Curt. – dah. c) übh. v. abstrakten, poet. auch von konkreten Dingen, bei denen mit Eifer, Feuer, Heftigkeit, Strenge usw. zu Werke gegangen wird, hitzig, heftig, scharf, streng, gewaltig, eifrig, empfindlich, kränkend, hart, acriora consilia (Ggstz. cauta), Tac.: acerrima consilia (Ggstz. inertissima), Hirt. in Cic. ep.: militia, Hor.: bellum, Cic.: supplicium, Cic.: nox, wo es hart hergeht, Cic. – u. so wohl auch pocula, aus denen scharf gezecht wird = große, Hor. – subst., acre, is, n., die bittere Schärfe (Ggstz. ridiculum, Scherz), Hor. sat. 1, 10, 14. – longe maiora et acriora repetens, indem sein Streben weiter ging u. er dasselbe mit Heftigkeit verfolgte, Vell. 2, 6, 2. – ➳ a) acer als fem. bei Enn. ann. 406; u. acris als masc. bei Enn. ann. 369. Cels. 8, 4. p. 337, 21 (D.). Col. 12, 17, 2. – b) Nbf. acrus, a, um, bei Spät.: caenum acrissimum, Pelag. vet. 16. Cod. Iust. 5, 5, 4. – c) Acc. neutr. acre, adv. = acriter, Sall. fr. u.a.
acria testularum fragmina
acerrimae stimulo compunctionis instigatus
acri coepit dolore torqueri
†acerrima palus
mos hiemis morti, mortis tamen acrior ira
quia ille locus est in uno acriore loco totius foreste, ‥ si [(iij acre ibi ] essent assartate, bestie amitterent procursus suos ad transversum foreste
urgebantur ăcri furioso pectore bile
electuarium Alexandrinum ad tussim, quando quod fluit acrum [sic ] est
vinum acrum, iiij d.(
in ‥ dimidia lagena vini acris
in ‥ vino †atro
acer herba est; acer [2 ] etiam arbor estacer
acris erat ingenii
acris, fortis velfrom
~er, i. vehemens,strang
[abbas ] acris [sic ] ingenio et ‥ bellicosae artis non expers
turbinis ut ventus, sic irruit acra [sic ] juventus
qui magis impaciens verba per acra foret
acer,mapulder
dicitur arbor ăcer, vir fortis et improbus ācer
quanta sit utilitas ăceris privatior usus / novit et ars †torvi [l. torni ]
acer arbor est, item acer herba
hec ascer, A.mapulletre
de ferro et ascere ad carucas meas(
de qualibet garba aceris
in ferro et assere
[faber ] fabricat ‥ j carucam per totum annum de ferro et acere domini
billas de ferro et acere factas
➳ acer f. , Enn. Ann. 406 ; acris m. , Enn. Ann. 369 ; acrus, a, um [décad.] || acre, acc. n. adv. : Sall. H. 4, 76 ; Pers. 5, 127
- 1. scherp, puntig [arma; ferrum];
- 2. scherp (van smaak) [cibus];
- 3. snijdend, stekend, bijtend [frigus; hiems; ventus; tempestas; sol];
- 4. doordringend (voor het gehoor), schel, snerpend [vox; flammae sonitus];
- 5. (v. geur) scherp, doordringend, penetrant [odor; unguenta];
- 6. (v. gezichtsvermogen e.d.) scherp, doordringend [sensus videndi];
- 7. (om te zien) verblindend, fel [splendor];
- 8. stekend, pijnlijk, kwellend [cura; dolor; sitis; memoria pijnlijke herinnering; egestas bittere nood];
- 9. scherpzinnig, fijn, treffend [iudicium]; ➤ vir acri ingenio;
- 10. (v. karakter) vurig, ijverig, energiek [milites; hostis]; ➤ homo ad perdiscendum acerrimus zeer leergierig;
- 11. (v. karakter en gemoedsaandoeningen) driftig, heftig, hartstochtelijk [ira; cupiditas];
- 12. streng, grimmig; woest [leo];
- 13. hard, wreed [supplicium]; / subst. (Hor.) ācre, ācris n sarcasme, bijtende spot.
酸者。火性。勤謹。利。甚。— amor 热愛。— equus 駿馬。 Canis naribus acer 尖鼻狗。 Sensus videndi acerrimus 好眼光。
Suggest a Translation
See an image
Centena ferri ex quinquies viginti petiis : garba veroAceris fit ex triginta peciis.
legno d'acero ⧟ POWO 328248-2.
- 2 AC-, the maple-tree, O.— Esp., the wood of the maple-tree, maple, O.
- 2 AC-, to the senses, sharp, piercing, penetrating, cutting, irritating, pungent: oculi: favilla non acris, no longer glowing, O.: acrior voltus, keener look, O.: acrem flammae sonitum, V.: acri tibiā, H.: canes naribus acres, O.: acetum, H.: stimuli, V.: sol acrior, fierce, H.: stomachus, irritated, H.: hiemps, severe, H.: Aufidus, impetuous, H.— Of mind, etc., violent, vehement, consuming, bitter: odium: dolor, V.: supplicia.—Of intellectual qualities, subtle, acute, penetrating, sagacious, shrewd: animus: ingenium: memoria, ready. — Of moral qualities, active, ardent, eager, spirited, keen, brave, zealous: milites: in armis, V.: acerrimus armis, V.: acer equis, spirited charioteer, V.— Violent, hasty, quick, hot, passionate, fierce, severe: cupiditas: pater acerrimus, enraged, angry, T.: acres contra me: voltus in hostem, H.: virgines in iuvenes unguibus, H.: leo, N.—As subst: ridiculum acri fortius magnas secat res, more effectually than severity, H.— Fig.: prima coitiost acerruma, i. e. most critical, T.: amor gloriae, keen: pocula, excessive, H.: concursus, Cs.: fuga, impetuous, V.: (vos) rapit vis acrior, an irresistible impulse, H.: regno Arsacis acrior est Germanorum libertas, more formidable, Ta.
-
…tulerant, ratione aut sapientia tulerant, sed studio potius et gloria. itaque barbari quidam et inmanes ferro decertare acerrume possunt, aegrotare viriliter non queunt. Graeci autem homines, non satis animosi, prudentes, ut est captus…
M. Tullius Cicero, Tusculanae Disputationes
-
…, mihi me hercule molesta, quod et eum quem semper dilexi nimis excruciant et timeo tam vehemens vir tamque acer in ferro et tam insuetus contumeliae ne omni animi impetu dolori et iracundiae pareat. Bibuli qui sit exitus futurus…
Cicero, Epistulae ad Atticum
-
…numero fuit. Rutilius autem in quodam tristi et severo genere dicendi versatus est. Erat uterque natura vehemens et acer ; itaque cum una consulatum petivissent, non ille solum, qui repulsam tulerat, accusavit ambitus designatum competitorem ,…
M. Tullius Cicero, Brutus
-
…quidem Postumius contemnendus in dicendo ; de re publica vero non minus vehemens orator quam bellator fuit, effrenatus et acer nimis, sed bene iuris publici leges atque instituta cognoverat. Hoc loco Atticus Putarem te, inquit, ambitiosum…
M. Tullius Cicero, Brutus
-
…qui quoniam tenuissimus est et semper agitatur et viget, necesse est quod animal in eo gignatur id et sensu acerrumo et mobilitate celerrima esse. quare cum in aethere astra gignantur, consentaneum est in his sensum inesse et intellegentiam…
M. Tullius Cicero, de Natura Deorum
-
…L. Scribonio quaestionem in eum ferente, populi misericordiam concitasset, cum M. Cato, Galbae gravis atque acer inimicus, aspere apud populum Romanum et vehementer esset locutus, quam orationem in Originibus suis exposuit ipse. Reprehendebat…
Cicero, de Oratore
-
…contra dicentium, nec solum Epicureorum, quos equidem non despicio, sed nescio quo modo doctissimus quisque contemnit, acerrume autem deliciae meae Dicaearchus contra hanc inmortalitatem disseruit. is enim tris libros scripsit, qui Lesbiaci vocantur quod Mytilenis…
M. Tullius Cicero, Tusculanae Disputationes
-
…nostrorum contraque aegritudinem et reliquas animi perturbationes satis esse videmur superiorum dierum disputationibus armati et parati ; dolor esse videtur acerrumus virtutis adversarius ; is ardentis faces intentat, is fortitudinem, magnitudinem animi, patientiam se debilitaturum minatur. huic…
M. Tullius Cicero, Tusculanae Disputationes
-
…multum temporis in ista una disputatione consumpsimus. sed ea pars quae contra Philonem erat praetermittenda est ; minus enim acer est adversarius is qui ista quae sunt heri defensa negat Academicos omnino dicere ; etsi enim mentitur, tamen est…
M. Tullius Cicero, Lucullus
-
…populus Romanus bellum gessit hunc regem nimirum antepones. quem L. Sulla maximo et fortissimo exercitu, pugnax et acer et non rudis imperator, ut aliud nihil dicam, cum bello invectum totam in Asiam cum pace dimisit ;…
Cicero, pro Murena