castigo
castigo, to set right, correct, chastise, punish, blame, reprove, chide, censure, find fault with
- to set right by word or deed, to correct, chastise, punish; to blame, reprove, chide, censure, find fault with (syn.: animadvertere, punire; more forcible than reprehendere and vituperare; weaker than culpare; class. in prose and poetry): pueros non verbis solum, sed etiam verberibus, Cic. Tusc. 3, 27, 64; so, verberibus, Plin. 8, 3, 3, § 6; cf. Liv. 26, 27, 8; Curt. 8, 6, 5: magnā clade, Liv. 39, 1, 4: baculo, Front. Strat. 1, 1, 3: quo saepius (magister) monuerit, hoc rarius castigabit, Quint. 2, 2, 5: laudat Pompeius... segniores castigat atque incitat, Caes. B. C. 1, 3; so opp. laudare, Liv. 27, 8, 18; Tac. Agr. 21: castigando increpandoque plus quam leniter agendo, proficere, Liv. 27, 9, 8: servos exuviis bubulis, Plaut. Most. 4, 1, 26 (883): aliquem dictis plurumis, id. Bacch. 4, 8, 67 (908); Verg. A. 5, 387: verbis, Cic. Off. 1, 25, 88; Liv. 36, 20, 4: litteris, Caes. B. C. 3, 25: per litteras, Tac. A. 3, 35: leniter, Liv. 30, 15, 10; 36, 31, 8: vehementissime, Petr. 109, 1: in hoc me ipse castigo quod, etc., Cic. Tusc. 5, 1, 4: segnitiem hominum atque inertiam, id. de Or. 1, 41, 184; Liv. 31, 6, 5: nimiam lenitatem, id. 39, 55, 1: moras, Verg. A. 4, 407: dolos, id. ib. 6, 567: vitia, Juv. 2, 35; Vulg. Psa. 117, 18; id. Heb. 12, 6 al.—
- II Esp.
- A To correct some error, to set right, mend (poet. or in post-Aug. prose) ( = corrigere, emendare): carmen, *Hor. A. P. 294: amicae verba, Juv. 6, 455: examen improbum in trutină, Pers. 1, 6: vitia sua, Plin. Pan. 46, 6.—
- B To hold in check, to restrain; lit. and trop. (rare for the more usu. coërcere, cohibere, etc.): quid illum credis facturum, nisi eum ... servas, castigas, mones? Ter. Heaut. 592: equum tenacem, non parentem frenis asperioribus castigare, Liv. 39, 25, 13; Tac. A. 6, 13: castigatus animi dolor, Cic. Tusc. 2, 21, 50: risum crebris potiunculis, Petr. 47, 7: lapsus, Stat. Th. 6, 700; cf. under P. a.—Hence,
- b Of relations of space, to enclose, surround, encompass, confine, shut in: insula castigatur aquis, Sil. 12, 355.— Hence, castīgātus, a, um, P. a. (poet. or in post-Aug. prose), confined, compressed; hence,
- 1 As a designation of physical beauty, small, slender, close: pectus, Ov. Am. 1, 5, 21: frons, Stat. S. 2, 1, 43.—
- 2 Trop., restrained, checked: luxuria tanto castigatior, quanto posset esse liberior, Aug. Civ. Dei, 5, 24: castigatissima disciplina, the strictest, Gell. 4, 20, 1 Hertz (Cod. Reg. castissima).—Adv.: castīgātē.
- a (Acc. to castigatus, 1.) Compressedly, briefly: castigatius, Macr. Somn. Scip. 1, 6: castigatius eloqui, Aug. Doctr. Christ. 4, 14.—
- b (Acc. to 2.) Restrainedly, within bounds: vixit modeste, castigate, etc., Sen. Contr. 6, 8: vivere, Amm.22, 3, 12.
- 1. straffen, tuchtigen [verberibus]; ➤ poena adhibetur castigandi atque emendandi causa;
- 2. terechtwijzen, berispen, een standje geven [alqm litteris; inertiam];
- 3. (postklass.) beperken, aan banden leggen, beteugelen, intomen, bedwingen, smoren, onderdrukken [equum frenis; risum]; — zie ook castigatus.
- castus + 1 AG-, to set right, correct, chastise, punish, blame, reprove, chide, censure, find fault with: pueros verberibus: seg niores, Cs.: castigando proficere, L.: Castigandi potestas, Cu.: litteris castigari, ut, etc., Cs.: in hoc me ipse castigo quod, etc.: moras, V.: vitia, Iu.— To correct, amend, polish: carmen ad unguem, H.: amicae verba, Iu.— To hold in check, restrain: quid illum credis facturum, nisi eum ... castigas?T.: castigatus animi dolor.
-
…animos quoque dederit et corporum doloribus congruentis et separatim suis angoribus et molestiis implicatos. sed in hoc me ipse castigo, quod ex aliorum et ex nostra fortasse mollitia, non ex ipsa virtute de virtutis robore existumo. illa…
M. Tullius Cicero, Tusculanae Disputationes
-
…senatu omnes, qui sunt eius ordinis, a Pompeio evocantur. laudat promptos atque in posterum confirmat, segniores castigat atque incitat. multi undique ex veteribus Pompei exercitibus spe praemiorum atque ordinum evocantur, multi ex duabus legionibus ,…
Julius Caesar, Civil War
-
…veniebant enim eodem furore in me quo in patriam incitati, iracundias autem harum rerum recentis habebant, quod Lepidum castigare non destiteram ut exstingueret bellum, quod conloquia facta improbabam, quod legatos fide Lepidi missos ad me in conspectum…
Cicero, Epistulae ad Familiares
-
…averterent. Caesar neque tempus illud animadversionis esse existimans et multa virtuti eorum concedens rem totam dispulit ; illos secreto castigavit, quod quaestui equites haberent, monuitque ut ex sua amicitia omnia expectarent et ex praeteritis suis officiis reliqua sperarent…
Julius Caesar, Civil War
-
…nam attrectatu e t quassu Saevum a mplificatis dolo rem. videsne, ut obmutuerit non sedatus corporis, sed castigatus animi dolor itaque in extremis Niptris alios quoque obiurgat, idque moriens Co nqueri fortu nam adversam, no n…
M. Tullius Cicero, Tusculanae Disputationes
-
…potest. Omnis autem et animadversio et castigatio contumelia vacare debet neque ad eius, qui punitur aliquem aut verbis castigat, sed ad rei publicae utilitatem referri. Cavendum est etiam, ne maior poena quam culpa sit, et…
M. Tullius Cicero, De Officiis
-
…ingeni et consili sui porrigentem atque tendentem, nonne in primis flagitiosum putandum est Et quoniam de impudentia dixi, castigemus etiam segnitatem hominum atque inertiam ; nam si esset ista cognitio iuris magna atque difficilis, tamen utilitatis magnitudo deberet…
Cicero, de Oratore
-
…sunt, revocant se rursus ad maestitiam peccatique se insimulant, quod dolere intermiserint. pueros vero matres et magistri castigare etiam solent, nec verbis solum, sed etiam verberibus, si quid in domestico luctu hilarius ab is factum…
M. Tullius Cicero, Tusculanae Disputationes
-
…ad eum mandata Clodius refert ac primis diebus, ut videbatur, libenter auditus, reliquis ad colloquium non admittitur castigato Scipione a Favonio, ut postea confecto bello reperiebamus, infectaque re sese ad Caesarem recepit. Caesar quo facilius…
Julius Caesar, Civil War
-
…etiam, ut ea facere videamur irati. Sed, ut ad urendum et secandum, sic ad hoc genus castigandi raro invitique veniemus nec umquam nisi necessario, si nulla reperietur alia medicina ; sed tamen ira procul absit ,…
M. Tullius Cicero, De Officiis