dives
dives, rich, wealthy, opulent
you will note that poor men are not at all sadder nor more troubled than rich men
- I dīves (class. and freq.; the nom. and acc. of the neutr. plur. do not occur; cf. Neue Formenl. 2, 51, v.
- β infra; abl. sing. usually divite, e. g. Plaut. Cist. 2, 1, 56 (258); Hor. C. 4, 8, 5; id. Ep. 2, 2, 31; id. A. P. 409; Ov. Am. 1, 10, 53; id. M. 5, 49; Quint. 4, 2, 95; 7, 4, 23 et saep.: diviti, Plin. 3, 1, 3, § 7; 7, 29, 30, § 108): ubi dives blande appellat pauperem, Plaut. Aul. 2, 2, 7 (184); opp. pauper, id. ib. 2, 2, 19 (196); 49 (226); id. Cist. 2, 1, 56 (258); id. Men. 4, 2, 9 (579); id. Poen. 3, 1, 13 (516) et saep.: quem intelligimus divitem? etc., Cic. Par. 6, 1: solos sapientes esse, si mendicissimi, divites, id. Mur. 29 fin.; so opp. mendici, id. Phil. 8, 3, 9 et saep.: Crassus, cum cognomine dives tum copiis, id. Off. 2, 16, 57; cf.: Fufidius Dives agris, dives positis in fenore nummis, Hor. S. 1, 2, 13; id. A. P. 421; so with abl.: pecore et multa tellure, id. Epod. 15, 19: antiquo censu, id. S. 2, 3, 169: Lare, id. ib. 2, 5, 14: amico Hercule, id. ib. 2, 6, 12: auro, Curt. 8, 5, 3; Just. 44, 3, 5; 44, 1, 7; cf. Liv. Praef. § 11: bubus, Ov. M. 15, 12: dote, id. H. 11, 100 et saep.: dives pecoris nivei, Verg. E. 2, 20; so with gen.: opum, id. G. 2, 468; id. A. 1, 14; 2, 22; Ov. F. 3, 570: armenti, id. H. 9, 91: equum pictae vestis et auri, Verg. A. 9, 26: artium, Hor. C. 4, 8, 5 et saep.: dives ab omni armento, Val. Fl. 6, 204.—
- B Transf., of things.
- 1 Rich, sumptuous, costly, splendid, precious: animus hominis dives, non arca appellari solet, Cic. Par. 6, 1, 44: Capua, Verg. G. 2, 224: Anagnia, id. ib. 7, 684: Achaia, Ov. M. 8, 268: ager, Verg. A. 7, 262: ramus, id. ib. 6, 195: mensae, Hor. S. 2, 4, 87: lingua, id. Ep. 2, 2, 121: vena, id. A. P. 409 et saep.: templum donis dives, Liv. 45, 28: Africa triumphis, Verg. A. 4, 38: Mantua avis, id. 10, 201: terra amomo, Ov. M. 10, 307 et saep.: dives opis natura suae, Hor. S. 1, 2, 74.—
- 2 Abundant, plentiful (poet.): dives copia fiendi, Ov. Trist. 3, 1, 102; cf. stipendia, Liv. 21, 43, 9.
sceleratos ~ites ‥ sicut caelestes angelos venerantes
Hæddi, pie presul, precor, / pontificum ditum decor, /‥
ut simul offerrent dites patrimonia Christo
quamvis innumeris esset ditissimus heros / virtutum donis
ita ut ‥ nullus ibi ~es, nullus esset egens
tanto quis ~itior elatus ‥, tanto austerior ‥ jura rectitudinis exercere non formidavit
utilis sum ‥ et ~itibus [AS: ] et omni populoweligum
non sum tam ~es [AS: ] ut possim emere mihi vinumspedig
ditior est liber mendicus divite servo
~es omnis ‥ aut iniquus est aut heres iniqui
isti sic electi sint ~ites, sive regentes sive non-regentes
habebunt potestatem predictam terram ‥ ad firmam dare alicui ditiori vel potentiori
~es mercator [ME: ] sine tumultu proceditþe riche mercer
post hec expercior in secularibus / fit cito dicior suis comparibus
possunt ~es et pauper subdividi in ~item et pauperem in Deum, ~item et pauperem quoad mundum
a ryche man dis, ~es
~es lactis et mellis insula [Hiberniae ]
vinis non vineis ~es est insula
~ibus mensis
horrea ditissima(v.
plurima dum felix ditis patrimonia gazae / possidet
omni possessione ditius lumen oculorum amisit
~iti apparatu(v.
capis ditissimis(v.
➳ abl. divite ; gén. pl. divitum.
- 1. rijk (v. personen) (aan: abl.; gen.) [agris; pecoris; opum aan middelen]; ➤ ex pauperrimo ~ factus est;
- 2. welvoorzien, rijkelijk, vruchtbaar [ager; Nilus waterrijk; epistula veelbelovend; spes; vena rijkelijk vloeiende ader];
- 3. (poët.; postklass.) kostbaar, prachtig [cultus kleding; opus].
{} — opum variarum 其繁財富帛。Externo marmore — opus 以浮花石雅致人之工。
Suggest a Translation
See an image
Baro. Chartular. S. Vandregisili tom. 2. pag. 1468. in Instrumento anni 1274 :
Noverint universi præsentes et futuri, quod ego Rogerus Dives homo vendidi... Guillelmo dicto Sravesein quindecim denarios annui redditus, etc.Vide Rici homines.
- DIV-, rich, wealthy, opulent: homo divitissimus: solos sapientīs esse divites: ex mendicis fieri divites: Crassus, cum cognomine dives tum copiis: agris, H.: antiquo censu, H.: triumphis, V.: pecoris, V.: opum, V.: artium, H.—As substm.: adimunt diviti, T.—Of things, rich, sumptuous, costly, splendid, precious: divitior mihi videtur esse amicitia: Capua, V.: mensae, H.: lingua, H.: templum donis, L.: Africa triumphis, V.: cultus, O.— Abundant, plentiful, fruitful: vena (poëtae), H.: copia flendi, O.: stipendia, L.
-
…Oceani quae est ad Hispaniam pertinet ; spectat inter occasum solis et septentriones. Apud Helvetios longe nobilissimus fuit et ditissimus Orgetorix. Is M. Messala, et P. M. Pisone consulibus regni cupiditate inductus coniurationem nobilitatis…
Julius Caesar, Gallic War
-
…hasta Caesaris, patres conscripti, multis improbis et spem adfert et audaciam. viderunt enim ex mendicis fieri repente divites itaque semper hastam videre cupiunt ei qui nostris bonis imminent, quibus omnia pollicetur Antonius. quid nos nostris exercitibus…
Cicero, Philippicae
-
…ubi virtus enitescere posset. At Catoni studium modestiae, decoris, sed maxume severitatis erat ; non divitiis cum divite neque factione cum factioso, sed cum strenuo virtute, cum modesto pudore, cum innocente abstinentia certabat ; esse…
Sallust, Catilina
-
…Tantaene animis caelestibus irae Urbs antiqua fuit, Tyrii tenuere coloni, Karthago, Italiam contra Tiberinaque longe ostia, dives opum studiisque asperrima belli ; quam Iuno fertur terris magis omnibus unam posthabita coluisse Samo ; hic illius arma ,…
Vergil, Aeneid
-
…, communemque prius ceu lumina solis et auras cautus humum longo signavit limite mensor. Nec tantum segetes alimentaque debita dives poscebatur humus, sed itum est in viscera terrae quasque recondiderat Stygiisque admoverat umbris, effodiuntur opes, inritamenta malorum…
Ovid, Metamorphoses
-
…precatur Este duces, O, si qua via est, cursumque per auras dirigite in lucos, ubi pinguem dives opacat ramus humum. Tuque, O, dubiis ne defice rebus, diva parens. Sic effatus vestigia pressit…
Vergil, Aeneid
-
…in sentinam confluxerant. Deinde multi memores Sullanae victoriae, quod ex gregariis militibus alios senatores videbant, alios ita divites, ut regio victu atque cultu aetatem agerent, sibi quisque, si in armis foret, ex victoria talia…
Sallust, Catilina
-
…necessitatem pertinerent supplicationem quindecim dierum decrevi sententia mea. rei publicae satis erat tot dierum quot C. Mario ; dis immortalibus non erat exigua eadem gratulatio quae ex maximis bellis ; ergo ille cumulus dierum hominis est dignitati tributus .…
Cicero, de Provinciis Consularibus
-
…exercitum alere posset suis fructibus, quod populus Romanus tantis vectigalibus iam pridem vix potest ergo hoc proposito numquam eris dives ante, quam tibi ex tuis possessionibus tantum reficietur, ut eo tueri sex legiones et magna equitum ac peditum…
M. Tullius Cicero, Paradoxa stoicorum ad M. Brutum
-
…homo pecuniosus, tam diu ab isto maneret integer ; excogitavit nescio quid, nescio quid attulit ; profecto homo dives repente a Verre non sine causa citatur. exspectatio summa omnium quidnam id esset, cum exanimatus subito ipse accurrit…
Cicero, in Verrem