pauper
pauper, poor, not wealthy, of small means
it is clear that the servant belongs to a poor master
- poor, i. e. not wealthy, of small means, that has only enough for his moderate expenses (cf.: indigus, egenus, inops).—Absol.: pauper, cui opera vita erat, ruri fere Se continebat, Ter. Phorm. 363: qui (judices) saepe propter invidiam adimunt diviti, Aut propter misericordiam addunt pauperi, id. ib. 277: optavit honeste in patriā pauper vivere, id. And. 798: servus domini pauperis, id. Eun. 486; Cic. Par. 6, 3, 50: sisne ex pauperrimo dives factus, id. Vatin. 12, 29: si abundans opibus pauperem se vocet, Quint. 11, 1, 21: quod Aeque pauperibus prodest, locupletibus aeque, Hor. Ep. 1, 1, 25.—With in and abl.: meo sum pauper in aere, Hor. Ep. 2, 2, 12.—
- β With gen.: horum Semper ego optarim pauperrimus esse bonorum, Hor. S. 1, 1, 79: pauper Opimius argenti positi intus et auri, id. ib. 2, 3, 142: aquae, id. C. 3, 30, 11.— Subst.: pauper, ĕris, comm., a poor man: pauperum tabernae, Hor. C. 1, 4, 13: pauperum cenae, id. ib. 3, 29, 14: pauperum sepulcra, id. Epod. 17, 47: pauperiorum turbae, id. S. 1, 1, 111.—
- 2 Of things, poor, scanty, inconsiderable, small, meagre (mostly poet. and in post-Aug. prose).—Absol.: pauperes res inopesque, Plaut. Rud. 1, 5, 24 (282): ager, Tib. 1, 1, 23 (19): mensa, id. 1, 1, 37: pauperis tuguri culmen, Verg. E. 1, 69: domus, id. A. 12, 519: et carmen venā pauperiore fluit, Ov. P. 4, 2, 20: pauper pudor, Phaedr. 2, 1, 14: nomina pauperis aevi, Luc. 10, 151: eloquentia, Quint. 10, 5, 5.— With gen.: pauper sulci cerealis Abella, Sil. 8, 545.—With abl.: exemplis pauperior, Ap. Deo Soc. 5 fin.—
- B Transf., for egenus, needy, indigent: homo Pauper, qui educit in egestate liberos, Caecil. ap. Gell. 2, 23, 21: inopes ac pauperes, Cic. Par. 6, 3, 52.—
- II Trop., poor, feeble, intellectually (very rare; cf. miser, misellus): miser enim et (ut ita dicam) pauper orator est, qui, etc., Quint. 8, prooem. § 28.—
- β Pauperes spiritu, i. e. humble, Vulg. Matt. 5, 3.—Hence, adv., poorly; in comp.: pauperius incedit, Tert. Cult. Fem. 11 fin.
ut pauper Christum miles sequeretur egentem
ipse tam ~er ut clientum suorum stipe indigeret
mendicus, ~er, egenus
~erus, paupertinus
paupera turba coit quia spes de munere certa
~er ille vicarius de T., pauperis ecclesie illius quarta solum porcione contentus
catalla ipsius Johannis persone de A. et aliorum ~erorum hominum qui vulnerati fuerunt
J. eductus a prisona finem fecit per dimidiam marcam pro hac transgressione ‥ quia ~erimus
non erat de ~ere vulgo, ut dixerat, sed de nobilibus
c ~eres burgenses qui non possunt reddere ‥ nisi unum denarium
omnibus liberis hominibus dies isti condonati sunt preter servis et ~eribus operariis(
peperit ‥ Hugonem cognomento ~erem
Rogerium ‥ filium pontificis cognomento ~erem comprehendit
Hugo cognomine ~er, qui comitatum Bedefordie ‥ possederat
testibus ‥ Willelmo ~ere et ‥ filio suo
composicis inter Ricardum dictum ~er episcopum Dunelmensem et priorem
qui thesaurizat superflua ‥ tribuat tertiam partem ~eribus
pauperibus stipem tribuens et munera mancis / thesaurosque suos sub caeli conderet arce
erat ‥ multum misericors et cultor ~erum
inter n[on ]nas et ~eres qui cotidie pro rege ‥ deprecantur
in servisia ad opus ‥ iij paperum(
quia panis vita ~eris est, qui defraudat illum, vir sanguinis est
~es qui humiliter sentiunt de se dum vident alios divites
~erum querelas exaudiens opprimentibus et oppressis justicie complementum ministravit
ostendit quod evangelicis ~eribus congruit vivere de elemosinis tam gratis datis quam mendicatis
pro nobis ~er factus est ut nos divites faceret
pauper ~erem Christum imitare(
ne erubescas profiteri te ~erem Christi [], quia tuum erit regnum coelorum w. play on 3ainfra
Ricardus ‥ ~eribus Christi clericis et monachis ut pius pater subvenit
ibi mundi potentes suscipiantur, hic Christi ~eres reficiantur
ad loca ~erum dominarum(v.
~er spiritu magis propter regnum caelorum manere desiderans
his solis [regnum celorum ] repromittitur qui voluntariam amplectuntur paupertatem, si soli tales ~eres spiritu judicantur
beati ‥ ~eres spiritu, id est humiles, timentes
virtus ‥ ~erum spiritu ex defectu spiritus et abundantia spiritus estimanda est. quanto enim minus habet quis de spiritu suo tanto magis abundat in eo spiritus Dei
~eribus spiritu regnum dedit celorum
in humili et ~ere vita Domino famulantes
si apostolico exemplo vivamus et ~erem agamus vitam in terris
in tanta heremo sub ~ere vita Deo ‥ famulabantur
patribus sanctis ‥ / ‥ victus ditescit pauper
invenit eos ~errimam vitam agentes, pauca in granario habentes ad pistrinum, pauciora ad camberariam
sub modico tecto pausans in paupere lecto
~eris ecclesie(v. 1a supra)
si ‥ istos honores, licet viles sunt et ~errimi, appetimus
sanctis aggrediar studiis edicere pauper / tanta tamen digne si pauper praemia prodat
Ebionitas, i.e. ~eres in intelligentia
quanto sunt ~eriores scientie ‥ tanto ardentiores esse deberent
➳ v. pauperus.
- 1. arm, behoeftig [homo; (aan, naar: gen.) argenti]; ➤ servus domini pauperis; — subst. m arme (meestal plur.): pauperum tabernae;
- 2. (niet-klass.) (metaf., v. zaken) armoedig, armzalig, schamel, pover [mensa; ager; eloquentia; voluntas].
窮。貧者。— auri 缺金。Meo sum — in aere 吾有銀而尙窮。\*Paupera mulier 貧婦。
Suggest a Translation
See an image
Sicut enim Themison ait, est natura caput carnibus Pauperum, et nervosum, et duris cutibus et capillis obtectum.Ubi
pauperumdixit pro
carens.
O si te habuisset Massilia Sacerdotem, nunquam naves oleum aut reliquas species detulissent, nisi tantum chartam, quo majorem opportunitatem scribendi ad bonos infamandos haberes. Sed Paupertas chartæ finem imponit verbositati.Apud S. Columbanum Instruct. 12.
Fidei paupertas, etc. pro defectu fidei. Rabanus Poem. 13 :
Marbodus in Vita S. Roberti Abb. Casædei n. 1 :Jam mihi concessit bonitas tua discere libros, Sed me Paupertas suffocat ingenii.
Neque enim timendum est ne Paupertas orationis divitias rerum exhauriat.
Serenissimus princeps,... nec in molem Titaniam indecenter elatus, nec in pigmeæ brevitatis Paupertatem dejectus, mediocri statura decenter enituit.
Mediocris, in Glossis vett. MSS.
Mediocres, pro
Pauperioribusac infimis, respectu potentum, passim in Cod. Theod. Hinc
Poure homme, pro Plebeius, apud Guiart. in Phil. Aug. :
En cele part que j'ai descrite, Que li rois Jouan leur ot dite, Ou li Poure homme de l'ost ierent.
Pouraille, eodem sensu, in Poem. MS.
du Riche homme et du Ladre, ubi de vino vapido :
Ensi n'en a cose qui vaille, Pour ce que le boivent Pouraille.
Matricularii, qui ecclesiasticis stipendiis alebantur, atque idcirco ecclesiæ ipsius servitiis addicti. Charta Wencesl. reg. Bohem. ann. 1249. inter Probat. tom. 1. Annal. Præmonst. col. 521 :
Sint etiam Pauperes... ab operibus castrorum, seu fossatorum atque piscinarum liberi et absoluti. Super omnia, id quod dicitur cetzne, super currus antedictæ ecclesiæ et Pauperes ipsorum exigi penitus inhibemus, nisi quando ducunt ligna de nostra sylva speciali ; quando vero de propria sylva quæcumque ligna duxerint, in nullo prorsus molestentur.
Reverentissimo Domino et Patri in Christi visceribus dilectissimo B. Priori Pauperum Christi, qui in Witteham commanentes, Ordinem sunt Cartusiensem professi, etc.Ita Guigo Prior V. majoris Cartusiæ in prologo ad Vitam S. Hugonis Episcopi Gratianopol. :
Domino Patri carissimoEt Cartusienses Majorevi inter Epistolas Petri Cluniac. lib. 6. Epist. 23 :ac reverendissimo Sedis Apostolicæ Pontifici Innocentio, Cartusiensium Pauperum servus inutilis Guigo, perpetuam salutem.
Petro... Cluniacensium Abbati, frater humilis Pauperum Majorevi Prior vocatus, cum eisdem Pauperibus, æternam a Domino salutem.Vide tom. 3. Analect. Mabillonii pag. 483.
Frater Elionus de Villanova, Dei gratia sanctæ domus Hospitalis S. Johannis Jerosolymitani magister humilis et Pauperum Christi custos, salutem.
Salutari igitur desiderio idem Comes salubriter flagrans, et commoditati Pauperum Christi in posterum sollerter consulere volens, pro eo quod situs loci in Ludesbure fratribus minus erat oportunus, eandem cellam in locum utiliorem, uberiorem et commodiorem, quem modo Cellam B. Mariæ nuncupamus,... utiliter transposuit.
Secta pauperum de Lugduno, qui etiam Leonistæ dicuntur, tali modo orta est. Cum cives majores pariter essent in Lugduno, contigit quendam mori subito coram ex iis. Unde quidam inter eos tantum fuit territus, quod statim magnum thesaurum pauperibus erogavit : et ex hoc maxima multitudo pauperum ad eum confluxit, quos ipse docuit habere voluntariam paupertatem, et esse imitatores Christi et Apostolorum. Cum autem esset aliquantum literatus, novi Testamenti textum docuit eos vulgariter ; pro qua temeritate cum fuisset reprehensus, contempsit, et cœpit insistere doctrinæ suæ, dicens discipulis suis, quod Clerus, quando malæ vitæ esset, invideret sanctæ vitæ ipsorum et doctrinæ. Cum autem Papa excommunicationis sententiam tulisset in eos, pertinaciter contempserunt : et sic usque hodie in omnibus terminis illis proficit doctrina ipsorum et rancor.De his consulendi præterea Conradus Usperg. ann. 1212. Conradus Marpurgensis de S. Elizabeth pag. 284. Concilium Tarraconense ann. 1242. sub finem, Jacobus Gretzerus in Prolegomenis ad scriptores contra Valdenses cap. 2.
etc. Iidem dicti etiam
Ultramontani, in Summa Reinerii apud Marten. tom. 5. Anecdot. col. 1775 :
Nunc dicendum est de hæresi Leonistarum seu Pauperum de Lugduno. Dividitur autem hæresis in duas partes. Prima pars vocatur Pauperes Ultramontani, secunda vero Pauperes Lombardi. Et isti descenderunt ab illis. Primi, scilicet Pauperes Ultramontani.
In ortodoxa civitate Florentiæ et ejus locis, Christiani nominis inimico procurante Satana, apparuerunt nuperrime certi fraticelli variis nominibus interdum nuncupati, eorum aliqui Apostatæ ordinis B. Francisci, aliquando Fratres Minores, aliquando Fratres della povera vita, aliquando Pauperes Evangelici, sectatoresdamnatæ memoriæ Michaelis sive Michelini de Cesena, olim generalis fratrum Minorum, hæretici et de hæresi ab Ecclesia dampnati, eorum variis et pravis doctrinis seculares simplices a recta via divertentes, novas oppiniones et errores seminando, et a divinis officiis et a perceptione Sacramentorum et ab ecclesiastica sepultura dissuadendo, oppiniones falsas et novas intra populum Christianum pullulare nitentes, inter ceteros errores papam Johannem XXII. et ceteros, qui post ipsum summi pontifices fuerunt, non erubescentes in suarum animarum præjudicium, et secutos cardinales asserere hæreticos, in temerariam præsumptionem audentes se solos sacerdotes, et Sacramenta ecclesiastica posse conferre ; et quod ad ipsos solos electio papæ et totius universalis Ecclesiæ reformatio spectat, et quod nullus verus papa deinceps dici potest, ipsique soli sunt universalis Ecclesia aliisque multis erroribus Christiani nominis culmen inficere nituntur.
- PAV-, poor, not wealthy, of small means: homo: quae in patriā honeste pauper vivit, T.: ex pauperrimo dives factus: horum Semper ego optarim pauperrimus esse bonorum, H.: aquae, H.—As substm., a poor man: Pauperis est numerare pecus, O.: quod Aeque pauperibus prodest, locupletibus aeque, H.: pauperiorum turbae, H.—Of things, poor, scanty, inconsiderable, small, meagre: pauperis tuguri culmen, V.: ager, Tb.: et carmen venā pauperiore fluit, O.: pudor, Ph.
-
…ex quo suscepta sit aegritudo, an omnium rerum tollenda omnino aegritudo, ut, si quis aegre ferat se pauperem esse, idne disputes, paupertatem malum non esse, an hominem aegre ferre nihil oportere. nimirum hoc melius…
M. Tullius Cicero, Tusculanae Disputationes
-
…inmortales egone me audisse aliquid et didicisse non gaudeam solusne dives quid, si ne dives quidem quid, si pauper etiam quem enim intellegimus divitem aut hoc verbum in quo homine ponimus opinor in eo, cui tanta possessio sit…
M. Tullius Cicero, Paradoxa stoicorum ad M. Brutum
-
…nec hoc in acervo tritici solum, unde nomen est, sed nulla omnino in re minutatim interrogati, dives pauper clarus obscurus sit, multa pauca magna parva longa brevia lata angusta, quanto aut addito aut dempto certum respondeamus…
M. Tullius Cicero, Lucullus
-
…inventus est, cui quod haberet esset satis, non modo non copiosi ac divites, sed etiam inopes ac pauperes existinandi sunt .…
M. Tullius Cicero, Paradoxa stoicorum ad M. Brutum
-
…quos oderat, cum in eos quos numquam viderat tam crudelis fuisset, et quam avidum in pecuniis locupletium qui pauperum sanguinem concupisset quorum ipsorum bona, quantacumque erant, statim suis comitibus compotoribusque discripsit. atque ille furens infesta iam…
Cicero, Philippicae
-
…sed si res in contentionem veniet, nimirum Themistocles est auctor adhibendus ; qui cum consuleretur, utrum bono viro pauperi an minus probato diviti filiam collocaret Ego vero, inquit, malo virum, qui pecunia egeat, quam pecuniam…
M. Tullius Cicero, De Officiis
-
…fortasse in huius saeculi errore verser M. Manilius patrum nostrorum memoria, ne semper Curios et Luscinos loquamur, pauper tandem fuit habuit enim aediculas in Carinis et fundum in Labicano. nos igitur divitiores, qui plura habemus utinam…
M. Tullius Cicero, Paradoxa stoicorum ad M. Brutum
-
…generis humani, sed significat tolerabilia esse, quae et tulerint et ferant ceteri. de paupertate agitur multi patientes pauperes commemorantur ; de contemnendo honore multi inhonorati proferuntur, et quidem propter id ipsum beatiores, eorumque, qui privatum…
M. Tullius Cicero, Tusculanae Disputationes
-
…membra cubili euoluens non tarda Marus uetus ille parentis miles et haud surda tractarat proelia fama procedit renouata focis et paupere Vesta lumina praetendens. utque ora agnouit et aegrum uulneribus diris ac, lamentabile uisu, lapsantis fultum truncata cuspide…
NA, Silius Italicus, Corpus Poetarum Latinorum. Vol. 3, ed. W. C. Summers, 1905
-
…Quid est ergo, quare hanc recuses contubernalem, cuius mores sanus dives imitatur si vis vacare animo, aut pauper sis oportet aut pauperi similis. Non potest studium salutare fieri sine frugalitatis cura ; frugalitas autem paupertas voluntaria est…
Seneca, Ad Lucilium Epistulae Morales