duplex
duplex, twofold, double
Frieze-Dennison Vergil
- I Lit.: et duplices hominum facies et corpora bina, Lucr. 4, 452; cf. aër (with geminus), id. 4, 274: cursus (with duae viae), Cic. Tusc. 1, 30: pars (opp. simplex), Quint. 8, 5, 4; cf. id. 4, 4, 5: modus (opp. par and sesquiplex), Cic. Or. 57, 193 et saep.: duplici de semine, Lucr. 4, 1229: quem locum duplici altissimo muro munierant, Caes. B. G. 2, 29, 3: fossa duodenūm pedum, id. ib. 7, 36 fin.: vallum, id. B. C. 3, 63, 3: rates, id. ib. 1, 25, 6: tabellae, consisting of two leaves, Suet. Aug. 27: dorsum, consisting of two boards, Verg. G. 1, 172: acies, Caes. B. G. 3, 24, 1; id. B. C. 1, 83, 1; 3, 67, 3 al.; cf. proelium, Suet. Aug. 13: seditio, id. Tib. 25: triumphus, id. Dom. 6: cura, id. Tib. 8 et saep.—Prov.: duplex fit bonitas, simul accessit celeritas, who gives promptly gives twice, Pub. Syr. 141 (Rib.).—
- B Transf.
- 1 Of things made double by being divided into two, cloven, bipartite, double: ne duplices habeatis linguas, ne ego bilingues vos necem, Plaut. Truc. 4, 3, 7 (781); cf. id. As. 3, 3, 105 (695): ficus, Hor. S. 2, 2, 122; Plin. 20, 6, 23, § 52; Veg. Vet. 2, 10, 6 (1, 38, p. 265 Bip; cf. id. 1, 56, p. 281 Bip.): folia palmae, Plin. 16, 24, 38, § 90: lex, Quint. 7, 7, 10.—
- 2 Poet., like the Gr. διπλοῦς, of things in pairs, for ambo or uterque, both: oculi, Lucr. 6, 1145: palmae, Verg. A. 1, 93; cf. Ov. Am. 3, 327.—
- 3 Opp. to single, like the Gr. διπλοῦς and our double, for thick, strong, stout: clavi, Cato R. R. 20: amiculum, Nep. Dat. 3; cf. pannus, Hor. Ep. 1, 17, 25: fenus, Prop. 3 (4), 1, 22 (for which: magnum fenus, Tib. 2, 6, 22). —
- 4 With quam in post-Aug. prose, for alterum tantum, twice as much as, Col. 1, 8, 8: duplex quam ceteris pretium, Plin. 19, 1, 2, § 9; Quint. 2, 3, 3.
- II Trop.
- 1 Of words, of a double sense, ambiguous: verba dubia et quasi duplicia, Quint. 9, 2, 69.—
- 2 In poets, like the Gr. διπλοῦς, of character, qs. double-tongued, double-faced, i.e. false, deceitful: Ulixes, Hor. C. 1, 6, 7: Amathusia, Cat. 68, 51; so, animo, Vulg. Jacob. 1, 8; 4, 8.—Adv.: dū̆-plĭcĭter, doubly, on two accounts, Lucr. 6, 510; Cic. Ac. 2 (Luc.), 32, 104; id. Fam. 9, 20: res conscriptae, ambiguously, Arn. 5, p. 182; Vulg. Sirach, 23, 13.
materia duplici ‥ plasmabar
in loco qui dicitur Adtuifyrdi, quod significat ‘ad ~ex vadum’
~icibus,of twifealdum
manualis spiritualem / fabrica designat fabricam duplexque refulget / ecclesie facies, duplici decorata paratu
Momoniam ~icem, borealem et australem
construccionem ‥ ~icem
contra ~ex [ME: ] malum quod hic paciuntur ~ex gaudium [twafald cf. ]Is. lxi 7
functus ‥ ~i sedicione, in regem et universalem ecclesiam
ab his ‥ que equivoce dicuntur, quoniam in eis ~ex designatio
pulcrum in te [Maria ] fecit zeuma / cum univit verbo pneuma / dupplicem substantiam
rosa ~ex est, alba sc. et rubea
procedunt duplices in Martii tempore pisces
aqua ‥ coletur per arenam limpidam recentem aut ‥ sublimetur per ~icia vasa, sc. per alembicum ad nobiles
duplicis officii duplex non esto minister
quorum lingua ~ex et dolosa
vij car[(ucatae ] terrae ad geldum ‥; terra arabilis ~ex
decanus ‥ et cancellarius ~icem percipiunt communam; reliqui canonici simplicem(
quod W. thesaurarius Ebor’ instanter peteret dupplicem sibi assignari communiam
drachmam et medium ita in duo divido ut major pars ~ex minori habeatur
~ex longa valet sex tempora
longarum ~icium quedam sunt ~ices longe que recte vocantur et quedam sunt ~ices longe que altere nominantur
carte ‥ scribantur dupplices
Prescianus constructus, cum dupplici et notulis(
tres sequentes festivitates, id est B. Stephani, Joannis apostoli, SS. Innocentium, uno et eodem modo celebrentur‥. pulsentur signa, accendantur luminaria, agantur caetera omnia sicut in aliis ~icibus et secundae dignitatis festivitatibus
omni ~ici festo ‥ [decanus ] tenetur exequi officium
hec sunt festa ~icia in ecclesia Salusbur’, dies Natalis Domini et quatuor sequentes, dies Circumcisionis Domini [etc. ]
in omnibus ~icibus festis anni que ex antiquitate coluntur, in quibus sc. iiij aut v fratres ad invitatorium in tabula ponuntur
in ~icibus et festis principalibus
abbas [W. ] festa SS. Jamberti, Nothelmi, Brytwaldi, et Tatwyni sub ~ici festo ‥ statuit celebrari
per lxviij dies ‥, unde xvj dies ~ices et xviij dies ix leccionum
peregit ‥ solemnia S. Georgii ‥, cujus festum prius impetraverat ‥ more ~icis festi ‥ celebrari
exceptis principalibus et ~icibus festis
sunt quedam festa in ecclesia H. que dicunt minus dupplitia, sc. quando iij intabulantur ad invitatorium‥. dicimus autem illa festa dupplicia quando iiij intabulantur ad invitatorium
omnibus majoribus dupplicibus festis(
ad vesperas festorum majorum ~icium
de festis principalibus et paribus principalibus, ~icibus et altis ~icibus
in aliis festis ix leccionum et ~icibus ‥, nisi magis ~ex festum fuerit, post primam collectam specialem dicat [(capellanus ] et in suo memento pro nobis specialiter ‥ exoret
ordinatum fuit ‥ quod festa iiij evangelistarum et iiij doctorum ‥ ut festa ~ia de minoribus celebrarentur
coniferas galeas, duplicem thoraca, trilices / loricas laxant
in ‥ vestimentis mollibus et ~icibus
lintheamina ~icia
furata fuit ‥ unumcloce ~icem
lego ‥ unam togam ~icem
sunt nobiles qui portant arma ~icia ad modum unius ~icis tunice, ut si quis forte habens unam tunicam de colore aureo duplicatam cum rubio vult jaggare ‥ superiorem partem ‥
nisi ‥ quispiam credat Deum in extremo examine glorificaturum illos qui ~icibus induti sunt
➳ abl. sing. duplici ; mais duplice Hor. S. 2, 2, 122, cf. Prisc. Gramm. 7, 63.
- 1. dubbel, dubbel (op)gevouwen, dubbel- [pannus; acies; rates; vallum dubbele wal];
- 2. dubbel, tweevoudig, tweemaal zo groot, tweemaal zo veel [fenus; frumentum dubbel rantsoen];
- 3. (poët.) beide [palmae; oculi];
- 4. (poët.; postklass.) dubbeltongig, listig [Ulixes]; II. subst. plicis n het dubbele.
雙者。兩層者。— poena 兩倍之罰。— pannus 粗布。— porticus 二等柱之廡。Duplices palmae 兩掌。二手。— toga 袷袄。
Suggest a Translation
See an image
April. 1340.
Fiebant Duplices auri de 23. Karaz ponderis 36.Diarium Compoti Thesauri 1. Jan. ann. 1292 :
Pro negotiis secretis suis 865. Floren. Aur. de Florentia, et 140. Regales aureos grossos, et 180. Duplices auri, tres grossos Augustarios auri.Chron. MS. Bertrandi
du Guesclin:
Infra :Et je le vous dirai, sans point de l'arrester, Ce que je vous donray, sans point de l'arrester, Soixante mille Doubles d'or fin à brief parler.
Historia expugnatæ Minoricæ apud Mich. Carbonellum in Chron. Hisp. fol. 86 :Et leur a dit en haut, Me sçait-il bien gaber, Qui soixante mil Doubles florins ne veut donner.
Pagant empero cascun de aquells al Senyor Rex set Dobles e mitge, etc.Vide Marca, Moneta.
super facto monetarumann. 1340. Histor. Delphin. tom. 2. pag. 416 :
Item faciant...... monetam nigram curribilem pro duobus denariis, quæ appelletur Duplices Delphinales, qui Duplices sint et esse debeant de liga quatuor denariorum, etc.Hujusce minutioris monetæ formam sic describit altera ejusd. Humberti Ordinatio ejusd. anni ibid. pag. 420. col. 1 :
Duplex niger Dalphinalis habeat ab una parte in medio unum magnum piscem Dalphinum, circumcirca præmissa cruce litteras continentes hæc verba, Humbertus Dalphinus Viennensis, ab alia vero parte sit quædam crux magna, quæ vadat a qualibet parte usque ad summitatem circuli, et unus piscis Dalphinus, in uno quarteronum dictæ crucis, et litteræ circumcirca præmissa cruce continentes hæc verba,Duplex Dalphinalis.
- duo + PLEC-, twofold, double: murus, Cs.: vallum, Cs.: rates, in double rows, Cs.: dorsum, consisting of two boards, V.: pannus, doubled, H.: ficus, cloven, H.: amiculum, of two thicknesses, N.: gemmis auroque corona, of twofold material, V.: Latonae genus, the two children, V.—Twice as long, twice as great, double: stipendium, Cs.: modus: dedecus.—Two, a choice of two: duas esse vias duplicīsque cursūs: opinio.—Poet., a pair, both: palmae, V.—Complex, compound: duplicis iuris Natura, H.—Fig., double-tongued, deceitful: Ulixes, H.
-
…rupes deiectusque haberet, una ex parte leniter acclivis aditus in latitudinem non amplius pedum CC relinquebatur ; quem locum duplici altissimo muro munierant ; tum magni ponderis saxa et praeacutas trabes in muro conlocabant. Ipsi erant ex Cimbris Teutonisque…
Julius Caesar, Gallic War
-
…et crebris micat ignibus aether, praesentemque viris intentant omnia mortem. Extemplo Aeneae solvuntur frigore membra ingemit, et duplicis tendens ad sidera palmas talia voce refert O terque quaterque beati, quis ante ora patrum Troiae sub moenibus altis…
Vergil, Aeneid
-
…facem pueri. hanc ego, nondum etiam sensus deperditus omnis, molliter impresso conor adire toro ; et quamvis duplici correptum ardore iuberent hac Amor hac Liber, durus uterque deus, subiecto leviter positam temptare lacerto osculaque admota sumere…
Propertius, Elegies
-
…ostenderem, nisi superioribus diebus essent explicata. Atque cum perturbationes animi miseriam, sedationes autem vitam efficiant beatam, duplexque ratio perturbationis sit, quod aegritudo et metus in malis opinatis, in bonorum autem errore laetitia gestiens libidoque versetur…
M. Tullius Cicero, Tusculanae Disputationes
-
…igitur hae sunt simplices de summo bonorum malorumque sententiae, duae sine patrono, quattuor defensae. iunctae autem et duplices expositiones summi boni tres omnino fuerunt, nec vero plures, si penitus rerum naturam videas, esse potuerunt .…
M. Tullius Cicero, de Finibus Bonorum et Malorum
-
…fuga receptum dabat. hac de causa constituerat signa inferentibus resistere, prior proelio non lacessere. Acies erat Afraniana duplex legionum v, tertium in subsidiis locum alariae cohortes obtinebant ; Caesaris triplex ; sed primam aciem quaternae cohortes ex…
Julius Caesar, Civil War
-
…, decorum totum illud quidem est cum virtute confusum, sed mente et cogitatione distinguitur. Est autem eius discriptio duplex ; nam et generale quoddam decorum intellegimus, quod in omni honestate versatur, et aliud huic subiectum, quod…
M. Tullius Cicero, De Officiis
-
…octavis ordinibus ad primum pilum se traducere pronuntiavit eius enim ope castellum magna ex parte conservatum esse constabat cohortemque postea duplici stipendio, frumento, veste, cibariis militaribusque donis amplissime donavit. Pompeius noctu magnis additis munitionibus reliquis diebus turres…
Julius Caesar, Civil War
-
…omnium nequissimus existimaretur. hos vos de provinciis, si non aliquando deducendi essent, deripiendos non putaretis et has duplicis pestis sociorum, militum cladis, publicanorum ruinas, provinciarum vastitates, imperi maculas teneretis at idem vos anno superiore…
Cicero, de Provinciis Consularibus
-
…divinum et humanum ius est dis tributa ; quorum aequitatis est unum, alterum religionis. aequitatis autem vis est duplex cuius altera derecta veri et iusti et, ut dicitur, aequi et boni ratione defenditur ; altera ad vicissitudinem…
M. Tullius Cicero, De Partitione Oratoria