factio
factio, (a making, doing, preparing); a group of persons associated or acting together, a faction
among good men this is friendship, among bad men, a faction
- A making, doing, preparing (very rare): tabulae, quas is instituisset, cui testamenti factio nulla est, the right of making a will, Cic. Top. 11, 50; cf.: factionem testamenti habere, id. Fam. 7, 21: quae haec factio est? conduct, dealing, proceeding, Plaut. Rud. 5, 3, 15 (1371); id. Bacch. 4, 8, 2 (843).—
- II (Acc. to facio, II. B.; lit., a taking part or siding with any one; hence concr.) A company of persons associated or acting together, a class, order, sect, faction, party (syn.: pars, partes, causa, rebellio, perduellio, seditio).
- A In gen. (rare): cum vostris nostra non est aequa factio; Affinitatem vobis aliam quaerite, i. e. family, rank, Plaut. Trin. 2, 4, 51 (452); cf.: neque nos factione tanta, quanta tu, sumus, id. Cist. 2, 1, 17 (219); id. Trin. 2, 4, 66 (467); 90 (491); 96 (497); id. Aul. 2, 1, 45 (164): utrimque factiones tibi pares, Cato ap. Charis. p. 198 P.: alia (medicorum) factio coepit in Sicilia, i. e. class or school, Plin. 29, 1, 4, § 5: est et alia magices factio, a Mose pendens, id. 30, 1, 2, § 11: lascivientium, Vulg. Amos, 6, 7.—
- B In partic., a company of political adherents or partisans, a party, side, faction (class.; among the republican Romans usually with the odious accessory notion of oligarchical): in Gallia non solum in omnibus civitatibus atque in omnibus pagis partibusque, sed paene etiam in singulis domibus factiones sunt, earumque factionum principes sunt, qui, etc., divisions, factions, Caes. B. G. 6, 11, 2 sq.: paucorum factione oppressus, id. B. C. 1, 22, 5; cf.: in qua (Scaevolae oratione) invidia incitatur in judicum et in accusatorum factionem, Cic. Brut. 44, 164: haec inter bonos amicitia, inter malos factio est, Sall. J. 31, 15: conspiratis factionum partibus, Phaedr. 1, 2, 4: per vim et factionem, Cic. Att. 7, 9, 4: triginta illorum consensus et factio, i. e. oligarchy, Cic. Rep. 1, 28; cf.: cum certi propter divitias aut genus aut aliquas opes rem publicam tenent, est factio: sed vocantur illi optimates, id. ib. 3, 14; 1, 44; cf. also: ut exsistat ex rege dominus, ex optimatibus factio, ex populo turba et confusio, id. ib. 1, 45: in factionis potestate, id. ib. 3, 32: principem factionis ad Philippum trahentium res, Liv. 32, 19, 2; Tac. H. 1, 13; Suet. Claud. 13.—
- 2 Scenic t. t., a division, company, or party of charioteers at the Roman races (of which there were four, named after their colors: albata, prasina, russata, veneta), Suet. Calig. 55; id. Vit. 7; 14; id. Dom. 7; Inscr. Orell. 2593; cf. Fest. p. 86 Müll.; and Anthon's Dict. of Antiq. p. 256.—Also of pantomimes, Suet. Ner. 16; and: domini factionum = factionarii, id. ib. 5; 22; Lampr. Com. 16.
operacio ‥ motiva quedam est simpliciter immanens, ut saltare, equitare; quedam autem transiens, nihil tamen relinquens ‥; quedam relinquens, hec propriissime vocatur ~o
Philosophus ‥ distinguit inter actionem et ~onem
sicut ~o est formaliter per formam qua faciens assimilatur facto
cum Psalmista posuerit conjunctionem copulativum inter ~onem et creationem, non intendebat distinguere inter ~onem in esse intelligibili et creationem in esse reali: ~o enim non est nisi rei secundum ejus esse reale
Deus non potest aliquid facere nisi ego fuero presens in illa ~one(
nisi expeditione et pontis ~one et arcium municione
[etc. ]
~o testamenti
pura operatio artis sicut in ~one scamni et lecti
literarum ~onem
xiiij alia scuta in ~one targiarum
pro ~one quadrati ad caminum croci
jocalia quecumque, aurum, argentum, in cunagio vel in massa, lapides preciosos et margaritas et quecumque alia jocalia cujuscumque ~onis fuerint seu valoris
nisi prius digna satisque placavili ~one Deo ‥ emendare voluerit
non bene pia valde curialis receptu et ~one servitii omnibus personis
sapientium est sedare ~onem [(AS: ]witan scylan fœhðe sectan
si quis cognationis ejus postea firmet eum, reus sit ‥ et portet ~onem erga cognationem(
ossa, id est virtutes quas hereticorum ~io cernitur habere, putredo pravi dogmatis corrumpit
~o, conventus, ‥ congregatio
fribula aemulorum machinamenta concinnatasque ~ones [gl.: ] fugiensleasunga
~o, conjuratio
~o, conjuratio, ‥ falsitas, ‥ jus, factiuncula, narratio velhosp , fraus
~ones,facn
cum ‥ quorundam nobilium ~one ‥ conjurant in invicem in ejus prejudicio
Rogerius ‥ et Mabilia ‥ contra vicinos suos callidis ~onibus commotum ‥ concitabant
cepit Rofensis episcopus conqueri quod ‥ monachorum ~one ‥ labores ac gravamina sustinuerat
hec ~o, quod aliquando pro proditione dicitur, et inde factiosus, -a, -um, i. proditor
tam fictionis immemor quam ~onis inscius
miles igitur captus et Londoniis adductus mercedem sue ~onis, ut decet traditoribus, accepit
secretariorum suorum ~one regi Cnutoni postea dolose reconciliatus
a feynynge , ~o
quidam ‥ presbyter ‥ de conspiratione ‥ in necem ‥ principis nostri domini Jacobi ‥ Scotorum regis ‥ ejus rebellibus ‥ in regno Anglie ‥ inherendo ‥ ~ones cum ipsis tam verbales quam credentiales faciendo ‥ nobis denuntiatus existit
I ¶ 1 pouvoir de faire, droit de faire : testamenti Cic. Top. 50, capacité de tester, cf. Cic. Fam. 7, 21 ¶ 2 manière de faire, conduite : Pl. Bacch. 842 ; Rud. 1371.
II société de gens groupés : ¶ 1 troupe, corps, corporation, association, parti : cum vostra nostra non est æqua factio Pl. Trin. 452, votre rang nʼest pas de pair avec le nôtre, cf. Pl. Trin. 462 ; Cist. 493 ; medicorum Plin. 29, 5, école de médecins ¶ 2 [en mauv. part] faction, ligue : Sall. J. 31, 15 ; judicum et accusatorum Cic. Br. 164, la faction des juges et des accusateurs || cabale, intrigue : Cic. Att. 7, 9, 4 ; Sall. C. 54, 5 ¶ 3 [en part.] parti politique, faction : altera factio Cæs. G. 5, 56, 3, le parti politique opposé, cf. Cæs. G. 1, 31, 3 ; 6, 12, 1, etc. ; Nep. Pel. 1, 4 ; Liv. 21, 3, 3, etc. || [à Rome idée dʼoligarchie] faction, oligarchie : Cic. Rep. 1, 44 ; 69 ; 3, 23 ; 3, 44 ¶ 4 factions des cochers dans le cirque, au nombre de quatre, ayant chacune sa couleur : Suet. Cal. 55 ; Vitell. 7 ; Dom. 7.
- 1. (Plaut.) het maken, doen, handelen; ➤ quae haec factio est? wat is dit voor een gedoe?;
- 2. het vermogen om te maken of te doen [testamenti het recht om een testament op te stellen];
- 3. politiek bedrijf, kliek, partijwezen;
- 4. partij [paucorum aristocratische partij];
- 5. (postklass.) gezelschap, troep [histrionum].
行作。會。黨。高贵。Huic testamenti — nulla est 此人决不能 為遺書。Quae haec est — ? 此何行爲耶。
Suggest a Translation
See an image
Si quis scelerataFactione facultatem deprædationis dederit, vel si quis factam diviserit, vivus comburatur.
Qui furem ceperit, habeat inde 10. sol..... et parentes ejus abjurent ejus Factioni.Et § 78 :
Non cogatur liber cum servo cognationem solvere, nisi velit eum Factione liberare, nec servus cum libero.Quibus locis Editio Saxonica Lambardi fæh
Non cogitur liber cum servo neggildare, nisi velit ei Facionem facere, nec servus cum libero.Concilium Duziacense I. pag. 224. Edit. Cellotii :
Eam sua FactioneHenricus Rosla in Herlingsberga :et quasi per forciam, et non per justitiam vindicare curavit.
Quod veroTum bene conjectans, quod ei nova Factio surgat.
Factiohic vocatur,
fauctiodicitur Sugerio in Ludov. VI. cap. 16 :
Interim ad Regem mittunt Ludovicum, Fauctionem significant, et quid super his præcipiat, consulunt.Idem cap. 20 :
Hostes, cognito ejus adventu, mirabantur Fauctionem adeo cælatam ei innotuisse.Ubi
factioet
fauctio, ejusdem videntur originis, et sonare non
favoremac animi consensum, qui alicui impenditur, sed faidam, seu capitalem inimicitiam. In Legibus Henrici I. Reg. Angliæ cap. 88. legendum
Factionem, eadem notione, pro
fractionem:
Et portet Factionem erga cognationem, i.faidam. Vide Doubletum in Hist. San-Dionys. pag. 826.
Ipse, qui dicebatur pater ejus, Engerannus de Bova,.... illum de castro ejicere ob ejus Fautiosam tyrannidem moliebatur.Et cap. 16 :
Cujus Fautiosi diis et hominibus exosi oppidi possessor Guido, etc.
Quod de nostris arimannis de Monticulo nullos alios usus, vel Factiones deinceps requisierit.
Faisances, in Consuet. Norman. cap. 93.
Ego jam dictus Fulcus marchio nullam in meam, nec in meis heredibus reservo potestatem ibidem hospitandi, seu aliquam Factionem faciendi quovis modo ; sed sit libera et absoluta a nobis ab omni angaria et servitute.Stat. Mutin. rubr. 49. pag. 10. r°. :
Quod potestas sive rector civitatis Mutinæ teneatur compellere omnes laboratores possessionum, quas ipsi habent, ad faciendas Factiones antedictasCorrect. stat. Cadubr. cap. 72 :(scilicet pontes, stratas) et præstationes civitatis Mutinæ, quas cives faciunt de suis possessionibus.
Mandamus quod quicumque civis...... se absentaverit de territorio Cadubrii et ejus districtu per sex menses continuos, et non substinuerit onera omnia et Factiones, quæ et quas alii cives et vicini substinent, etc.Vide infra Fesancia.
Annis singulis rationem reddere constringetur de his quæ in Factione sive reparatione armorum fuerunt expensa.
Qui Nicolaus Martini clocherius dedit ecclesiæ Factionem campanæ canonicorum ipsamque campanam reddidit factam in mense Augusti anno 1437.Inventar. S. Capellæ Paris. ann. 1363. ex Bibl. reg. :
Item pulcra mitra broderiæ de nova Factione ad perlas et gemmas.Vide supra Faço 2.
Adjiciebat etiam Petri negationem, Latronis in cruce confessionem, lugubrem peccatricis Mariæ lamentationem, quam facile lacrimis pœnitentialibus Factionum suorum promeruerint remissionem.
Interrogavimus..... ut si aberent aut præceptum vel judicatum aut testem, vel qualibet Factionem, quod ipse monasterio S. Petri pertineret ad parte S. Antemi, ita ostendere. Qui et ipsi partem una cum ipso abbate refutaverunt et dixserunt : Certe nec judicato, nec præcepto, nec ulla Factionem, necque per nulla rationem non habemus.Vide Factum 2.
Item caput S. Blasii repositum in Factione episcopi mitrati.Ibidem :
Item unum sanctuarium de S. Martino in Factione militis equitantis. Ad instar unius hominis equitantis,in Inventar. ann. 1363. ibid. Aliud Gallicum :
Item un sanctuaire de S. Martin fait en façon d'un ymage qui chevauche.
- 2 FAC-, a making, doing, preparing: testamenti, the right to make a will.—A taking sides, partisanship, faction: per vim et factionem: nobilitas factione magis pollebat, party organization, S.— A company, association, class, order, sect, faction, party: paucorum, Cs.: mors partium et factionum, S.: in singulis domibus factiones sunt, Cs.: factionum partes, Ph. — An oligarchy, usurping faction: triginta illorum: princeps factionis, L.
-
…, si enuntiatum esset, summum in cruciatum se venturos viderent. Locutus est pro his Diviciacus Haeduus Galliae totius factiones esse duas ; harum alterius principatum tenere Haeduos, alterius Arvernos. Hi cum tantopere de potentatu inter se multos…
Julius Caesar, Gallic War
-
…morem imitati verberibus animadvortebant in civis, de condemnatis summum supplicium sumebant. Postquam res publica adolevit et multitudine civium factiones valuere, circumveniri innocentes, alia huiusce modi fieri coepere, tum lex Porcia aliaeque leges paratae sunt, quibus…
Sallust, Catilina
-
…est. Sed Cethego atque Lentulo ceterisque, quorum cognoverat promptam audaciam, mandat, quibus rebus possent, opes factionis confirment, insidias consuli maturent, caedem, incendia aliaque belli facinora parent sese propediem cum magno exercitu ad urbem…
Sallust, Catilina
-
…enitescere posset. At Catoni studium modestiae, decoris, sed maxume severitatis erat ; non divitiis cum divite neque factione cum factioso, sed cum strenuo virtute, cum modesto pudore, cum innocente abstinentia certabat ; esse quam videri…
Sallust, Catilina
-
…petiverit. At Catilina ex itinere plerisque consularibus, praeterea optumo cuique litteras mittit Se falsis criminibus circumventum, quoniam factioni inimicorum resistere nequiverit, fortunae cedere, Massiliam in exsilium proficisci, non quo sibi tanti sceleris conscius esset ,…
Sallust, Catilina
-
…firmitudinem, quod et illa prima facile in contraria vitia convertuntur, ut existat ex rege dominus, ex optimatibus factio, ex populo turba et confusio, quodque ipsa genera generibus saepe conmutantur novis, hoc in hac iuncta moderateque…
M. Tullius Cicero, De Republica
-
…, ut tribunos plebis in ea re ex civitate expulsos in suam dignitatem restitueret, et se et populum Romanum factione paucorum oppressum in libertatem vindicaret. cuius oratione confirmatus Lentulus, ut in oppidum reverti liceat, petit quod de…
Julius Caesar, Civil War
-
…adiungi, quae suscipienda essent si statuissemus ex edicto secundum eas tabulas possessionem dari, quas is instituisset cui testamenti factio nulla esset. Sed locus hic magis ad coniecturales causas, quae versantur in iudiciis, valet, cum quaeritur…
M. Tullius Cicero, Topica
-
…ipsorum tyranni ; quos si boni oppresserunt, ut saepe fit, recreatur civitas ; sin audaces, fit illa factio, genus aliud tyrannorum, eademque oritur etiam ex illo saepe optimatium praeclaro statu, cum ipsos principes aliqua pravitas…
M. Tullius Cicero, De Republica