gemitus
gemitus, a sighing, sigh, groan, lamentation, complaint
the earth groaned
- I Lit.: quantum luctum quantumque gemitum, quid lacrimarum quantumque fletum factum audivi, Cato ap. Gell. 10, 3, 17; cf.: ut urbe tota fletus gemitusque fieret, Cic. Rosc. Am. 9, 24; id. Sest. 31, 68: gemitum trahens, Enn. ap. Non. p. 515, 26 (Trag. v. 102 Vahl.): clamor, sonus, gemitus, Quint. 7, 2, 46: gemitus in dolore ... gemitus elamentabilis, Cic. Tusc. 2, 24, 57: lacrimabilis, Verg. A. 3, 39: ingentem tollere, id. ib. 11, 37; cf.: ingentem dare pectore ab imo, id. ib. 1, 485: gemitus toto foro, Cic. Phil. 2, 34, 85: continuus, Quint. 11, 1, 34: sine gemitu, id. 2, 20, 10: gemitu, Verg. A. 2, 73.—Plur. (mostly poet.): gemitus, screatus, tussis, risus abstine, Ter. Heaut. 373: quantos et virorum et mulierum gemitus esse factos (audivi)? Cic. Clu. 68, 192; id. Har. Resp. 18, 39: gemitus edere, Lucr. 4, 1015; cf.: extremosque ciet gemitus, Verg. G. 3, 517: gemitus, id. A. 2, 288; 4, 409; 6, 873; Ov. M. 2, 621: excitare, Liv. 9, 7, 4: ad gemitus vulnerum, id. 22, 5, 4; Gell. 1, 26, 7; Vulg. Judic. 2, 18; Psa. 30, 10 al.—
- II Poet. transf.
- 1 Pain, sorrow, Verg. A. 2, 413; cf. Lucr. 5, 1196.—
- 2 Of inanimate things, a deep or hoarse sound: insonuere cavae gemitumque dedere cavernae, Verg. A. 2, 53: dat tellus gemitum, id. ib. 9, 709: dat gemitum moles, Sil. 3, 643: et gemitum ingentem pelagi pulsataque saxa Audimus, Verg. A. 3, 555.—In plur.: plaga facit gemitus, Ov. M. 12, 487.
~us atque suspiria sanctorum
uxor a demonio vexabatur ‥, frendens dentibus ~um ‥ emittebat
exaudi ‥ Domine, ~um [AS: ] populi tuihream
monachi ‥ seniorem suum ‥ cum ~u et moerore domum reportaverunt
maerores, dolores, ~us, rugitus, ubi adestis si hic deestis?
dum ‥ pulsus ipse voces non formet ut vocem naturalem, ~us, risus et consimilium, interjecciones erunt ut “Deo gracias, alleluya”
milleque lacrime, mille suspiria / addo gemituum centena milia
~ibus lacrimosis fame pereuncium miseratus
lupam ‥ ~us et planctus humanos emittentem
columbe sunt aves multum lubrice et naturaliter habent ~um pro cantu
➳ gén. arch., gemiti Pl. Aul. 722.
- 1. het zuchten, steunen, klagen, jammeren, kermen (vaak plur.) [morientium; leonis; (over, om: gen.) ereptae virginis; vulnerum]; ➤ gemitūs edere of dare jammerklanken uitstoten; clamore et gemitu templum resonat caelitum;
- 2. (Verg.) (v. dingen) gedreun, gebulder [pelagi]; ➤ tellus dat gemitum; gemitum dedēre cavernae equi Troiani.
See an image
- gemo, a sighing, sigh, groan, lamentation, complaint: ut urbe totā gemitus fieret: civium gemitu commoveri: clamor permixtus gemitu, S.: Gemitūs abstine, T.: extremos ciet gemitūs, V.: ad gemitūs volnerum, L.—Pain, sorrow: Danai gemitu atque irā conlecti, V.—Of things, a groan, hoarse sound: gemitum dedere cavernae, V.: dat tellus gemitum, V.
-
…super fulgentibus armis. Pars calidos latices et aëna undantia flammis expediunt, corpusque lavant frigentis et unguunt. Fit gemitus. Tum membra toro defleta reponunt, purpureasque super vestes, velamina nota, coniciunt. Pars ingenti subiere feretro…
Vergil, Aeneid
-
…credere visus Hylan. Tu, qui consortem properas evadere casum, miles ab Etruscis saucius aggeribus, quid nostro gemitu turgentia lumina torques pars ego sum vestrae proxima militiae. sic te servato ut possint gaudere parentes, et soror…
Propertius, Elegies
-
…, positis in margine ripae procubuit genibus resupinoque ardua collo, quos potuit solos, tollens ad sidera vultus et gemitu et lacrimis et luctisono mugitu cum Iove visa queri finemque orare malorum. Coniugis ille suae conplexus colla lacertis ,…
Ovid, Metamorphoses
-
…nam id quidem est interdum necesse, sed saxum illud Lemnium clamore Philocteteo funestare, Quod éiulatu, quéstu, gemitu, frémitibus Resonándo mutum flébiles vocés refert. Huic Epicurus praecentet, si potest, cui E víperino mórsu venae…
M. Tullius Cicero, de Finibus Bonorum et Malorum
-
…totidem dies Synnade. . audivimus nihil aliud nisi imperata ἐπικεφάλαια solvere non posse, ὠνὰς omnium venditas, civitatum gemitus, ploratus, monstra quaedam non hominis sed ferae nescio cuius immanis. quid quaeris taedet omnino eos vitae .…
Cicero, Epistulae ad Atticum
-
…gemitu in curia esse non posset. per eosdem istius furtorum iniuriarum uxorumque socios istius imperio Syracusis Marcellia tolluntur maximo gemitu luctuque civitatis, quem illi diem festum cum recentibus beneficiis C. Marcelli debitum reddebant, tum generi nomini familiae…
Cicero, in Verrem
-
…, coronatus. escendis, accedis ad sellam ita eras Lupercus ut te consulem esse meminisse deberes diadema ostendis. gemitus toto foro. Vnde diadema non enim abiectum sustuleras, sed attuleras domo meditatum et cogitatum scelus. tu diadema…
Cicero, Philippicae
-
…discessum obiecisti meum, et quod horum, quibus ille dies acerbissimus fuit qui idem tibi laetissimus, luctum et gemitum renovare voluisti, tantum tibi respondeo me, cum tu ceteraeque rei publicae pestes armorum causam quaereretis, et cum…
Cicero, in Vatinium
-
…dicere, nihil eorum te audisse, nihil ad tuas auris de infamia tua pervenisse. querebantur cum luctu et gemitu aratores tu id nesciebas fremebat tota provincia nemo id tibi renuntiabat Romae querimoniae de tuis iniuriis conventusque habebantur ignorabas haec…
Cicero, in Verrem
-
…ibi inauratam istius et alteram filio statuam ponerent, ut dum istius hominis memoria maneret senatus Syracusanus sine lacrimis et gemitu in curia esse non posset. per eosdem istius furtorum iniuriarum uxorumque socios istius imperio Syracusis Marcellia tolluntur maximo gemitu…
Cicero, in Verrem