indigere

indigēre [CL] 1 to stand in need of, require, need: a (w. gen.); b (w. abl.); c (w. acc.); d (w. inf. and acc. & inf.); e (w. cl.); f (ellipt. and absol.). g (pr. ppl. as adj. or sb. m.) poor, needy. a Deo qui nullius est ~ens Alex. Cant. Dicta 4 p. 123; nunquam Deus vos victualium ~ere permittet V. Edm. Rich C 594. b illa ‥ quae poetica exemplorum adstipulatione plurimum ~ent Aldh. PR 116; nunc pane ~ens Gosc. Transl. Mild. 18 p. 177; quis prestabit michi pecuniam ut emam omnia quibuscumque ~eo? Descr. Constant. 251; cur creavit Deus animalia, cum his non ~eret homo? prescivit eum Deus peccaturum et his omnibus ~iturum Hon. Eluc. 1117B; insolita morborum genera nova ~ent medicina P. Blois Ep. 64. 188A; 1258 quia auxilio vestro specialiter in instanti necessitate ~emus SelPlMan 60; divites fuerunt et non ~entes talibus vestimentis Knapwell Quare 275; ad tantam devenit inopiam ut, qui consueverat magna tribuere, jam inciperet minimis ~ere Latin Stories 31. c produxit subito fontem prius arida tellus, / de quo potabant socii secumque ferebant, / indiguit quantum steriles via cepta per agros Alcuin WillV 16. 13; quae partim illa cum maxima gratiarum actione suscipit partimque sese non ~ere quodammodo ostendit Enc. Emmae III 7; pecuniam ~eo Latin Stories 115; 1382 habebit meremium ‥ quantum ~uerit Hal. Durh. 175. d qui bis ignorantes baptizati sunt, non ~ent pro eo paenitere Theod. Pen. I 10. 1; 793 precum vestrarum protectione muniri ~eo Alcuin Ep. 15; ~eo fraternis ammonitionibus ‥ corroborari O. Cant. Ep. 67; cum de ipso, quod Deus et homo fuerit, ageremus, jam id ulterius probare non ~emus Petrus Dial. 117; ~eo mitti evectiones ut ‥ versus vos iter arripere valeam Ad. Marsh Ep. 27 p. 118; quod non ~uit nec voluit ‥ aurum capere nec argentum Avesb. 134. e ego et tu nequaquam ~emus ut mutuos nostros affectus per epistolas nobis invicem indicemus Anselm (Ep. 41) III 152. f nempe aliquid minus alio habere non semper est ~ere; sed aliqua re, cum eam haberi oporteat, carere est ~ere Anselm (Praesc. 3) II 286; 1383 quod teneant hirsillum cum bidentibus suis et quod unguent eos tociens quociens ~ent Hal. Durh. 179. g ad usus pauperum et quorumlibet ~encium Cart. Chester 106 p. 131; ecce ego jam miser et mendicus, ~ens et indignus, ad fontem indeficientis misericordie tue venio Spec. Incl. 3. 1 p. 111. 2 (in weakened sense): a to be without, lack. b to feel need of, desire. a paludes praebent pluribus monachorum gregibus optatos solitariae conversationis sinus quibus inclusi non ~eant solitudine heremi Abbo Edm. 2; Lanfr. Comment. Paul. 377 (v. divinitas a). b non ~entes illius [sc. Dei] aeterno lumine, sed vacantes propria providentia quasi oculis suis ad dinoscendum bonum et malum Bede Gen. 54; filia mea, in quo ~es visitare aliquos propinquos tuos, ‥ quod non invenias in claustro tuo? Anselm (Ep. 405) V 350. 3 (in pass. or s. pass.) to be needful or necessary. b (impers.) it is necessary. c (pr. ppl. as adj.) needful, necessary. 943 (13c) preter id quod nobis omnibus communiter †indigari [l. indigeri] videtur, id est tria, exercitus aditum, †ponti [l. pontis] edificium, municionis castellique auxilium CS 784; 1268 ideo super hac recognicione non ~et inquisicio JustIt 618 r. 24d.. b haec et alia ‥ monasteria quantum liberalissimus rex ‥ sublimaverit non ~et exponi, quod reipsa magis hodietenus elucescit Gosc. Transl. Aug. 43C; c1170 reliquos regis Æthelstani triumphos ‥ nostris apicibus non ~et illustrari Chr. Rams. 16; 1405 cum indigent [sic] Doc. Bev. 16. c 1378 fossate ‥ defective et periculose ‥ pro defectu mundacionis et reparacionis ~entis tam in ripariis quam in profunditate earundem IMisc 216/2; 1384 cum toto apparatu ad celebracionem missarum ~ente Cl 227 m. 29d..

indigere

Saved

Recent