impendium
impendium, money laid out, outlay, cost, charge, expense
Could not find inpendiis in Logeion dictionaries.
inpendiis Noun: neuter dative plural, Noun: neuter ablative plural of impendium
- I In gen.: qui quaestum sibi instituisset sine impendio, Cic. Quint. 3, 12; so in sing., Plin. 18, 6, 7, § 38; 16, 37, 68, § 175; 18, 14, 36, § 134; Dig. 38, 1, 20; in plur.: reposcere rationem impendiorum, quae in educationem contulerit, Quint. 1, 10, 18; Suet. Caes. 54; id. Ner. 31; Dig. 9, 2, 7.—
- B Transf.: nulla fodiendi impendia, Plin. 17, 23, 35, § 203.—
- II In partic.
- A Money paid out for a loan, i.e. interest: usura quod in sorte accedebat impendium appellatum, Varr. L. L. 5, § 183 Müll.: faenus et impendium recusare, Cic. Att. 6, 1, 4: plebes impendiis debilitata, id. Rep. 2, 34.—
- 2 Transf.: ut impendiis etiam augere possimus largitatem tui muneris, Cic. Brut. 4, 16: magna impendia mundi, i.e. tribute, Stat. S. 3, 3, 88.—
- B In abl. impendio.
- 1 At or with an expense, i.e. with a loss of any thing (mostly post-Aug.): multatio non nisi ovium boumque inpendio dicebatur, Plin. 18, 3, 3, § 11: nimium risus pretium est, si probitatis impendio constat, Quint. 6, 3, 35: inpendio miserorum experiri commentaria, Plin. 34, 11, 25, § 108: inpendio magis publico quam jactura, Liv. 7, 21, 7: regi suo parvo impendio immortalitatem famae daturos, Curt. 9, 4 med.; cf.: tantulo impendio ingens victoria stetit, id. 3, 11 fin.—
- 2 Adv.: impendĭo (inp-) (at great expense, i. e. as an intensive particle), by a great deal, greatly, very much; cf. impense under impendo (in vulg. lang.).
- a With compp.: inpendio magis animus gaudebat mihi, Ter. Eun. 587; cf.: at ille inpendio nunc magis odit senatum, Cic. Att. 10, 4, 9: ille vero minus minusque inpendio Curare, Plaut. Aul. prol. 18: nonne hoc impendio venustius gratiusque est, etc., Gell. 18, 12, 2: impendio probabilius, id. 19, 13, 3: leges impendio acerbiores, id. 11, 18, 4: impendio gnarus sermonis, Amm.14, 1, 9.—
- b With verbs: impendio infit, Laev. ap. Gell. 19, 7, 10: cum impendio excusarem, negavit veniam, Ap. Met. 2, 18, 3; commoveri, id. Mag. p. 275.
inpendium, erogatio
hec impensa, -e, et hoc ~ium, -ii, ambo pro dispensa
hinc vero enarrare vetat series proposita quos adversitatum impetus, quas supplantationes et seductiones pertulerit a quodam, maxime Leofuuino potentissimo, pecuniarum ac terrarum ~iis vix placabili, et ab insulanis divitiarum fastu ac libertate tunc indomitis, aliisque ecclesie emulis insidiantibus sibi diversis lignis
agmina dira pati vicinae impendia mortis
hec ‥ erit miserationis vestre retributio copiosa, hec humanitatis exhibite divina merces, et ~ii temporalis eternum compendium
siquidem ratio non minus animorum quam rerum pensat ~ia
impense, ~io, sedule
~io adverbium, i. sedule et intente
- 1. kosten, uitgaven [privatum; publicum];
- 2. (postklass.) verlies, schade; ➤ tantulo -o victoria stetit kwam te staan op;
- 3. rente.
La fidelita, in Glossar. Lat. Ital. MS. Hinc pro servitio feudali, seu hominio et fidelitate, in Charta Aymari comit. Valent. ann. 1324. ex Cod. reg. 6008. fol. 27. v°. :
Ordinamus quod universaliter comitatus Valentinensis et Diensis, et omnia et singula castra, loca, bona et jura in juridictione, mero et mixto imperio, etImpendiis sive feudis existentia, etc.
- impendo, money laid out, outlay, cost, charge, expense: quaestum sibi instituere sine impendio: tantulo impendio victoria stetit, Cu.—Money paid for a loan, interest, usury: plebes impendiis debilitata.—Fig.: impendiis augere largitatem tui muneris.
-
…sunt propter unius libidinem omnia nexa civium liberata nectierque postea desitum ; semperque huic generi, cum plebes publica calamitate inpendiis debilitata deficeret, salutis omnium causa aliqua sublevatio et medicina quaesita est. Quo tum consilio praetermisso causa populo nata…
M. Tullius Cicero, De Republica
-
…, obstructus est. Seremus igitur aliquid tamquam in inculto et derelicto solo ; quod ita diligenter colemus, ut impendiis etiam augere possimus largitatem tui muneris modo idem noster animus efficere possit quod ager, qui cum multos annos quievit…
M. Tullius Cicero, Brutus
-
…cur sex cupivi inquit ex senatus consulto surrupto ; nam aliter ; non ; poterat. at ille impendio nunc magis odit senatum. a me inquit omnia proficiscentur. cur autem sex quia xii nolui ; nam licebat…
Cicero, Epistulae ad Atticum
-
…regno spoliatius, nihil rege egentius. itaque aut tutela cogito me abdicare aut ut pro Glabrione Scaevola faenus et impendium recusare. ego tamen quas per te Bruto promiseram praefecturas, M. Scaptio, L. Gavio, qui…
Cicero, Epistulae ad Atticum
-
…Alpis usque transfertur. fit magna mutatio loci, non ingeni. nam qui ab adulescentulo quaestum sibi instituisset sine impendio, postea quam nescio quid impendit et in commune contulit, mediocri quaestu contentus esse non poterat. nec mirum…
Cicero, pro Quinctio
-
…per se amomo ; hoc et capitis dolores facit. quidam satis habent adspergere quae sunt pretiosissima ceteris decoctis, inpendio parcentes, sed non est eadem vis nisi una decoctis. murra et per se unguentum facit sine oleo ,…
Pliny the Elder, Natural History
-
…arbustorum obscura, videbat lavantes alios, quosdam comas rutilantes ex more, potantesque non nullos. Et nanctus horam impendio tempestivam, signo repente per lituos dato, latrocinalia castra perrupit, contraque Germani, nihil praeter inefficaces minas iactanter…
Ammianus Marcellinus, Rerum Gestarum
-
…verius quam ramo, non, ut remur, in novissimis curanda arbore. nullius quippe tutior reditus est minorisve inpendi aut tempestatium securior. tertium locum ei in aestimatione ruris cato adtribuit prioremque quam olivetis quamque frumento aut pratis ,…
Pliny the Elder, Natural History
-
…hoc satu arva vineasque diximus ; itaque adeo non eget fimo, ut optimi vicem repraesentet, nihilque aliud nullo inpendio constat, ut quod ne serendi quidem gratia opus sit adferre protinus seritur ex ar ea ac ne spargi quidem…
Pliny the Elder, Natural History
-
…tractauit ut negaret faciendum, quia homicidium esset, quia parricidium, quia plus inpenderetur quam peteretur peti Helenam, inpendi Iphigeniam ; uindicari adulterium, committi parricidium. Deinde dixit, etiamsi non immolasset, nauigaturum ; illam enim moram…
Seneca the Elder, Suasoriae
IMPE´NDIUM[FENUS]