Logeion | intentio

intentĭo, ōnis, f. [intendo], a stretching out, straining, tension.

I Lit.: corporis, Cic. Tusc. 1, 10, 20: nervorum, Col. 6, 6: vocis, Plin. 28, 4, 14, § 53: aëris, Gell. 5, 16, 2: intentionem aëris ostendent tibi inflata, ... quid enim est vox nisi intentio aëris? Sen. Q. N. 2, 6, 3: et remissio motus, Gell. 18, 10: vultus, Tac. A. 16, 34.—
- B Increase, augmentation: doloris, Sen. Ep. 78, 7: ve particula tum intentionem significat, tum minutionem, Gell. 16, 5, 5.—
II Trop., a directing of the mind towards any thing.
- A Exertion, effort: animus intentione sua depellit pressum omnem ponderum, opp. remissio, Cic. Tusc. 2, 23, 54: animi, id. ib. 2, 27, 65: cogitationum, id. ib. 4, 2; id. Inv. 2, 14, 46: tantum curae intentionisque, Plin. Ep. 2, 10, 5: ut libertatem revoces, id. Pan. 78 med.: ad intentiones capiendas habiliores, Gell. 15, 2, 5.—
- B Attention, application to any thing: lusūs, to play, Liv. 4, 17: intentionem alicui accommodare, Sen. Ep. 113, 3: avocare ab intentione operis destinati, Quint. 10, 3, 23: rerum, id. 6, 3, 1: rei familiaris, Plin. Ep. 1, 3, 2.—
- C A design, purpose, intention: haec intentio tua ut libertatem revoces, Plin. Pan. 78: defuncti, Dig. 34, 1, 10; Ambros. de Jos. Patriarch. 11, 52; Aug. c. Mendac. 18.—
- D A charge, accusation: intentio adversariorum, Cic. Inv. 2, 43, 125: judiciale genus officiis constat duobus, intentionis ac depulsionis, Quint. 3, 9, 11; 7, 1, 9.— Hence,
- - 2 Esp., law t. t., that part of the formula or instruction given by the praetor to the court, setting forth the judgment or relief prayed for by a plaintiff in his complaint (cf. Sanders, Inst. of Just. introd. p. 65 sqq.): intentio est ea pars formulae qua actor desiderium suum concludit, Gai. Inst. 4, 41; 44 sq.; 53 sq.: cum petitor intentionem suam perdiderit, Dig. 10, 4, 9, § 6: quod intentionis vestrae proprias afferre debeatis probationes, Vet. Consult. 6, 14 Huschke.—
- E The first or major premise in a syllogism: ita erit prima intentio, secunda assumptio, tertia conexio, Quint. 5, 14, 6.

intentio, ōnis, f. (intendo), I) das Hingerichtetsein, übtr., a) die Spannung, Aufmerksamkeit, Achtsamkeit, absol., Cic. u.a.: velut fatigatus intentione stomachus iudicis, die durch angestrengte Aufmerksamkeit erschöpfte Geduld des R., Quint.: m. subj. Genet., audientis, Plin. ep.: vultus, Tac.: animi, mentis, Quint.: m. obj. Genet., lusus, Liv.: rerum, Quint. – b) das Ansinnen = die Anklage, Beschuldigung (Ggstz. depulsio), Cornif. rhet. u.a.: accusatoris, delatoris, ICt. – c) die Behauptung von seiten des Beklagten, der Einwand, spät. ICt. – II) das Gespanntsein, 1) eig., die Anspannung, Spannung, absol., Cels. 5, 26, 34 u.a.: nervorum, Colum. 6, 6, 1: aëris, spiritus, Sen. nat. qu. 2, 6, 2 sqq. – 2) übtr.: a) die Anspannung, Anstrengung (Ggstz. remissio), animi, Cic.: cogitationum (des Denkens), Cic.: dah. m. obj. Genet., der Eifer, quidquid velis obtinendi, Plin. ep.: rei familiaris obtinendae, Plin. ep. – b) die Absicht, das Vorhaben, adversariorum, Cic.: haec enim intentio tua, ut libertatem revoces, Plin. ep.: cogitationes et intentiones cordis, Vulg. Hebr. 4, 12. – c) als philos. t. t., der Vordersatz in der Logik, die Intention, Quint. 5, 14, 6. – d) als t. t. der Musik, der Grad der Spannung des Tons, die (hohe, mittlere, tiefe) Stimmung, Plur., Quint. 11, 3, 40. Censor. fr. 12, 3: übtr., ipsius corporis intentio quaedam, Cic. Tusc. 1, 19. – e) die Hebung, Steigerung, Zunahme (Ggstz. remissio), vocis, Sen.: soni, Quint.: summi doloris, Sen.

intentio, intensio [CL] 1 (act of) stretching, tightening; b (mus., w. ref. to tightening of string or raising of pitch; cf. intendere 1c). arcum ~sio fragit W. Donc. Aph. Phil. 12. 9 (v. frangere 1a); precordiorum ~sio Bacon IX app. 202 (v. dyspnoea). b ratione ‥ ~sionis Adel. ED 27 (v. 2 fides); Odington 88 (v. intercisio 1b). 2 a act of making, or process of becoming, more intense, intensification, increase (of quality etc.); b (w. ref. to gram. comparison); c (~io motus) acceleration; d (rhet.) intensification, amplification. e degree to which a quality etc. is present, intensity, intension; f intensity, fervour (of action). a [nebulae] si in superioribus frigoris ~sionem offendunt, in nubes ‥ concrescunt Adel. QN 64; substantiam singulorum arbitrati sunt intuendam, quantitatem ‥, et suas in omnibus his proprietates, an ~sionem admittant et susceptibilia sint contrariorum J. Sal. Pol. 479C; ex ~sione caloris innaturalis corpus corrumpentis Quaest. Salern. B 54; ~sio ‥ et remissio et comparacio sub quantitate comprehenduntur, ordo et discrecio sub qualitate Ps.-Gros. Gram. 58; [primum agens] aliquando operatur sine instrumento, et tunc ex nichilo cum ~sione potentie Bacon XIII 29; si esse sic aut sic intense ignem sit accidentale, tunc esse simpliciter ignem esset accidentale, et per consequens oporteret ponere substanciam in actu per formam substancialem, cui adveniret accidentaliter ~sio aut remissio forme ignis Wycl. Misc. Phil. I 180; quanto ‥ dominium humidi sit majus, dummodo sit dominium frigidi proporcionaliter crescens, erit similiter ~sio albedinis Upton 104. b comparativum quidem inponitur a forma que intendi potest; ~cio [v. l. †intranssicio] autem forme non est nisi prout est in subjecto Ps.-Gros. Gram. 38. c ubicunque est ~sio motus localis uniformis Ric. Swyn. Mot. 245 (v. difformis); est ‥ circa ~sionem et remissionem motus localis advertendum quod motum aliquem intendi vel remitti dupliciter contingit Heytesbury Reg. 241. d accusator ~tione [utitur] ad amplificandum causam, defensor extenuatione ad minuendam causam Alcuin Rhet. 16. e dilectio ‥ que Deus est non est intensa, quia omnem gradum ~sionis excedit Neckam SS I 6. 1; in macillentis generaliter est pulsus fortior ‥ propter majorem caloris naturalis, qui habundat in macillentis, ~tionem [Trevisa: for kindeliche hete is more in lene men] Bart. Angl. III 24; omnis ‥ creata potentia finita est, ita viz. quod non possit ex se producere aliquid infinitum magnitudine vel ~sione Gros. Cess. Leg. I 4. 4; mitigare ~sionem coloris Bacon Maj. II 141; si intelligat adequacionem secundum extensionem, petitur principium; si secundum ~sionem, videtur falsum Duns Ord. II 311; ~sio dicit gradum intrinsecum albedinis in se Ib. 40; tanta fuit ~sio fervoris in divina quod redundabat in omnes vires inferiores Quaest. Ox. 135. f oracionis ~sione incomparabiliter preditus V. Edm. Rich B 617; ~sionem actus Middleton Sent. I 168 (v. frequentatio 3a). 3 attention, concentration, contemplation. in testamento novo ‥ id quod interius cogitatur sollicita ~tione adtenditur (Libellus Resp.) Bede HE I 27 p. 56; Cudberct, crescentibus meritis religiosae ~tionis, ad anchoriticae ‥ contemplationis ‥ silentia secreta pervenit Ib. IV 26 p. 271; nos ‥ apostoli ‥ celestem gloriam speculantes [v.II Cor. iii 18], ad ipsam enim est ~tio nostra Lanfr. Comment. Paul. 226A; rex ‥ subito incaluit amore illius ita ut postpositis ceteris totam ~tionem suam circa eam verteret G. Mon. VIII 19; illum sonum ‥ ad quem ~tio anime citius aciem anime convertit J. Blund An. 188; hi quorum amor totus et ~tio tota in venationibus detinentur Neckam NR II 137; qui de hereticis exquisitius et magis de ~tione considerant Ockham Dial. 407. 4 a purpose, aim, end; b (w. defining gen.); c (of area of study, discipline); d (w. ref. to natural cause); e (~onis meae est or sim.) it is my intention (etc., w. inf. or quod). a miles Christi super caput suum galeam ponit, cum ~tionem suam beata spe munit Simil. Anselmi app. 193 p. 101; mutata ~tione Ord. Vit. III 11 p. 124; si gestorum ejus [sc. Hen. II] ~tio justo libramine ponderetur R. Niger Chr. II 169; [musica] religiosis pias fovet et promovet ~tiones Gir. TH III 12; ~tio autoris est moralitates docere Garl. Mor. Scol. prol. p. 181; in naturalibus transmutacionibus ‥ de quibus est ~cio hujus libri T. Sutton Gen. & Corrupt. 50; se fricat cum fimo bovis ‥ ea ~cione quod impleatur virtutibus bovis Itin. Mand. 88. b demissa ~tione bellandi Bede HE III 14 p. 155; quidam fur perrexit ad domum cujusdam divitis ~tione furandi Latin Stories 24; 1402 ad ~sionem et finem excitandi populum domini regis contra dominum suum (CoramR) EHR XXXII 561. c posui ‥ ~cionem grossam istius sciencie nobilissime [sc. moralis philosophic] Bacon Tert. 53. d in causis ‥ naturalibus non accidit effectus preter ~cionem nature Ockham Quodl. 92. e 1330 (v. escapium 2b); 1334 ~cionis nostre non ‥ existit ‥ capellano ‥ gravamen conferre Lit. Cant. II 64; 1341 ~cionis ‥ nostre existit quod ‥ restitucio fiat Rec. Leic. II 54; 1347 ~cionis mee est quod dicta mitra remaneat ‥ penes priorem (Test. Archiep.) Invent. Ch. Ch. 107; s1355 non fuit ~cionis sue treugio ‥ consentire Avesb. f. 124. 5 a sense, meaning (of word, text, or sim.); b opinion. c understanding, supposition (in quots., sub ~one). d (phil.) ? content of term or concept. a utrum anima secundum sui generalem ~tionem sit substantia corporea vel incorporea J. Blund An. 41; dicendum est quod nomen tenebrarum duplicis est ~tionis: in una enim ~tione opponitur lumini ‥; in alia significatione ‥ Ib. 132; ~tio veritatis, sicut ~tio entis, ambigua est Gros. 143; Ps.-Gros. Gram. 37 (v. derivativus 2a); ut ‥ constitucionis [apostolice] sciatur ~cio Ockham Pol. I 292; quamvis extensive loquendo de substancia quodlibet per se existens ‥ posset dici ‥ substancia ‥, tamen ‥ suppono ~cionem substancie restringi ad res per se in primo genere [predicamentorum] Wycl. Misc. Phil. I 176. b [episcopus] monestavit me ‥ ut scriberem ~cionem meam ad illam scripturam Wyche Ep. 540 (cf. Ziz. 501: declarare qualiter sentirem in eisdem [articulis]). c in fine due imperfecte sub ~tione perfectionis unius longe in pausatione Mens. & Disc. (Anon. IV) 54; quidam Lumbardi ‥ recedunt sub ~tione concordantie ultime in eodem sono Ib. 79. d duplicem ‥ comparationem habet forma exemplaris, sc. ad bonum cujus est forma per ~tionem, et ad malum cujus est species per accidens Gros. Quaest. Theol. 197. 6 (phil.) (mental) concept; b (dist. as prima, secunda); c (w. ref. to perception) quality of matter apprehended by internal senses (cf. G. F. Vescovini Studi sulla prospettiva medievale Torino, 1965, 64–9, 80–5). ~ciones vel conceptus ‥ ~ciones anime Ockham Quodl. 470 (v. b infra); si hoc est Socrates, tunc in conceptu tuo eadem est ~tio subjecti hujus propositionis ‘hoc est Socrates’ et istius propositionis ‘Socrates est Socrates’, et utrobique ~tio copule est eadem Kilvington Soph. 46d; si ‥ esset qualitas res absoluta, sequitur cum veris quod omne senciens haberet ~cionem absolutam prius naturaliter signantem qualitatem quam sit ~cio signans substanciam Wycl. Misc. Phil. I 127. b sunt essentie simplices et separate, et prime ~tiones nominantur; set in quantum loyice sic sunt ~tiones supra illas essentias fundate, et vocantur secunde ~tiones Bacon VII 21; est ‥ ~cio prima res, ut intellecta, seu conceptus ejus. ~cio autem secunda est aliquid quod accidit rei secundum suum esse intellectum tantum Middleton Sent. I 26 p. 236; large dicitur ~cio prima omne signum intencionale existens in anima quod significat intenciones vel conceptus in anima sive alia signa precise; ‥ stricte autem dicitur ~cio prima nomen mentale precise natum esse extremum proposicionis et supponere pro re que non est signum, sicut conceptus hominis, animalis ‥ et breviter omnia nomina mentalia que naturaliter significant res singulares que non sunt signa Ockham Quodl. 470; large accipiendo dicitur ~cio secunda conceptus anime qui significat non solum intenciones anime que sunt signa naturalia rerum, cujusmodi sunt ~ciones prime stricte accepte, sed eciam potest signa mentalia ad placitum significancia significare, puta syncategoremata mentalia ‥; stricte autem accipiendo dicitur ~cio secunda conceptus qui precise significat ~ciones primas naturaliter significantes, cujusmodi sunt genus, species, differentia et alia hujusmodi Ib. 471; vocatur ‥ terminus prime ~cionis signum quod significat suum significatum, non connotando racionem singularitatis aut universalitatis, ut isti termini: Deus, angelus, homo, etc; terminus secunde ~cionis est terminus qui connotat singularitatem vel universalitatem, sicut isti termini: universale, singulare, genus, species ‥ Wycl. Log. 7. c ~tionem appellat commentator [Avicenna] qualitatem singularem non cadentem in sensum que est vel rei nocitiva vel expediens J. Blund An. 254; Peckham QA 132 (v. intentionalis 2b); varias et multas esse ~ones visibiles, et quasdam primo, quasdam secundario comprehendi. siquidem viginti due sunt ~ones visu comprehensibiles: lux et color, remotio vel distantia, situs, corporeitas, figura ‥; hee sunt principales ~ones, et alie secundarie que sub hiis continentur, sicut ordinatio sub situ collocatur Id. Persp. I 55 (58) (cf. Alhazen Opticae Thesaurus Basileae, 1572, II 15 p. 34, Bacon Maj. II 6: viginti alia sensibilia, sc. remotio, situs ‥); mediante memoria, que est area ~onum insensatarum circa materiam sensibilem Bacon Maj. II 128. 7 a (rhet., leg.) statement of case or claim, or document containing such statement. b bringing of action. a ~tio est propinquorum pupilli: “nostra est pecunia ‥”; depulsio est “immo nostra ‥” Alcuin Rhet. 11 (v. depulsio 1); 1221 deficiente Fulcone actore in probatione sue ~tionis tam super jure quam super possessione, ‥ R. reum ‥ absolvimus Ch. Sal. 113; 1236 profert ~tionem suam signatam signis judicum et eisdem sigillis quibus editio et citationes ejusdem signate fuerunt CurR XV 1580; [actor] proponere ‥ debet in judicio coram eo qui jus dicturus est ~tionem suam et illam fundare et probare Bracton 106b. b libellus ‥ causam ~tionis exprimere debet Ric. Angl. Summa 5.

intentĭō, (11) ōnis, f. (intendo) ; ¶ 1 tension, action de tendre, de raidir : Cic. Tusc. 1, 20 || [fig.] Cic. Tusc. 2, 54 ¶ 2 application : cogitationum Cic. Tusc. 4, 3, lʼapplication de la pensée, la tension de lʼesprit ; operis Quint. 10, 3, 23, application à un travail, cf. Plin. Min. Ep. 1, 3, 2 || attention : alicui suam intentionem accommodare Sen. Ep. 113, 3, prêter son attention à qqn, cf. Quint. 4, 1, 38 ¶ 3 effort vers un but, intention : Plin. Min. Pan. 87, 3 || volonté : Cic. Inv. 2, 125 ¶ 4 intensité : doloris Sen. Ep. 78, 7, intensité de la douleur || extension, augmentation : Gell. 16, 5, 5 ¶ 5 [rhét.] ce que soutient le demandeur : criminis Cic. Inv. 2, 15, thèse de lʼaccusateur, cf. Cic. Inv. 2, 52, etc. || [log.] majeure du syllogisme : Quint. 5, 14, 6.

intentiō en intēnsiō, ōnis f (intendo)

1. spanning [corporis];
2. (metaf.) inspanning [animi; cogitationum v.h. denken];
3. aandacht, oplettendheid (voor: gen.) [lusūs];
4. plan, bedoeling [hostium];
5. (postklass.) intensiteit, verheffing [doloris; vocis];
6. (Plin. Mai.) zorgvuldigheid, ijver (in: gen.) [rei familiaris obtinendae];
7. aanklacht, beschuldiging.

intentio , onis. f.
緊。切。勤。意思。趣向。引用之理。訟。而斥罪。

Suggest a Translation
See an image

, Contentio, controversia, accusatio. Vide in Intendere 7.

, Actio in jure, qua quis pro re quapiam litem Intendit. Arest. ann. 1300. fol. 45. v°. : Quare petebant procuratores hominum dictarum villarum pronuntiari, quod ad ipsos homines pertineat jus pasturandi bestias suas in dictis nemoribus... Pronuntiatum fuit per curiæ nostræ judicium ipsos homines dictarum villarum Intentionem suam sufficienter probasse. Intendit, eadem notione, in Stat. ann. 1364. tom. 4. Ordinat. reg. Franc. pag. 512 : Tant pour le débat des Intendiz qui sont à vous à accorder, etc. Vide Intemptio post Intendere 9.

, Finis, limes, Gall. Etendue. Charta ann. 1029. apud Lam. in Delic. erudit. inter not. ad Chron. Pontif. Leon. Urbevet. part. 1. pag. 174 : Qualiter nos Deo adjuvante canonice diffiniremus Intentionem plebium, quas Aretina ecclesia detinet in Senensi comitatu... Paratus fines suæ ecclesiæ diocesis ostendere et possessionem ecclesiasticam et mundanam ad partem sanctæ Aretinæ ecclesiæ jurare. Contentio de plebibus.

, Propositum, animus, Gall. Intention, projet. Acta MSS. Inquisit. Carcass. ann. 1308. fol. 24. v°. : Ne aliquis extraneus, qui non esset de Intentione et Intellectu facti, intraret cameram. Lit. ann. 1357. ex Chartul. 23. Corb. : Supertunicale accepit et super suam broetam seu exadum in Intentione de ipsis reddendi et restituendi, si quis eos peteret, posuit.

, Indicium, Gall. Indication. De diversis Intentionibus medicorum, apud Arnald. Villanov.

intentiō ōnis, f

2 TA-, a stretching, straining, tension: corporis.—Fig., an exertion, effort, application, attention: animi: lusūs, to play, L.— A purpose, intention: adversariorum.

INTENTIO

INTENTIO[ACTIO]

Intentio

See actio in the Appendix.

intentio

Saved

Recent