morsus
morsus2, a biting, bite
Could not find morsus2 in Logeion dictionaries. Looking for closest alphabetic form.
morsus , ūs, m.: a biting; eating, 3.394; tooth, 7.112; fang, 2.215; gripe, hold, 12.782; fluke, 1.169. (mordeō)
morsus, a, um, Part., from mordeo.
morsus, ūs, m. [mordeo], a biting, a bite.
- I Lit.: contra avium minorum morsus munitur vallo aristarum. Cic. Sen. 15, 51: serpentis, id. Fat. 16, 36: morsu apprehendere, to bite, Plin. 11, 24, 28, § 84: morsibus insequi, Ov. M. 13, 568: morsu appetere, Tac. H. 4, 42: nec tu mensarum morsus horresce futuros, the eating, Verg. A. 3, 394: mucida frusta farinae ... non admittentia morsum, Juv. 5, 69: vertere morsus Exiguam in Cererem penuria adegit edendi, their bites, their teeth, id. ib. 7, 112; so, zonam morsu tenere, by the teeth, Juv. 14, 297.—
- B Transf.
- 1 A catching hold; and, concr., that which takes hold, a catch (of a buckle, etc.; poet.): quā fibulā morsus Loricae crebro laxata resolverat ictu, Sil. 7, 624: roboris, i. e. the cleft of the tree which held fast the javelin, Verg. A. 12, 782: patulis agitatos morsibus ignes spirent, Grat. Falisc. 270.—
- 2 Sharpness of flavor, sharp taste, pungency: nec cibus ipse juvat morsu fraudatus aceti, Mart. 7, 25, 5: marinus, acrid quality, Plin. 36, 26, 65, § 191: et scabros nigrae morsu rubiginis enses, i. e. a corroding, consuming, Luc. 1, 243.—
- II Trop., a bite, sting, pain, vexation, etc.: (carmina) odio obscuro morsuque venenare, a malicious attack, Hor. Ep. 1, 14, 38: perpetui curarum morsus, gnawings, pains, Ov. P. 1, 1, 73: doloris, a bite, sting, Cic. Tusc. 4, 7, 15: libertatis intermissae, id. Off. 2, 7, 24: dubiā morsus famae depellere pugnā, Sil. 2, 271.
morsus, ūs, m. (mordeo), das Beißen, der Biß, I) eig. u. übtr.: A) eig.: 1) im allg.: ad ipsum morsum (Bißwunde) stercus suillum adponito, Cato: m. serpentis, avium, Cic.: m. muscularum, Boëth.: morsus rabidi, Cael. Aur., morsus rabidi canis, Plin.: morsu violare, Sen.: morsu necare, Ov.: morsu petere, appetere alqd, nach etw. beißen, Sil. u. Tac. ähnl. catenas morsibus od. morsibus et ore tentare, Flor.; u. morsu insequi saxum, Ov.: morsu dividere escas (v. den spitzen Zähnen), Cic.: morsu (mit den Zähnen) apprehendere alqd, Plin.: morsu tollere alqd, Plin.: morsu premere alqd, sich fest einbeißen in usw., Lucr. – 2) insbes., das Beißen der Speise, das Essen, vertere morsus exiguam in Cererem, Verg.: nec tu mensarum morsus horresce futuros, Verg. – B) übtr.: 1) das Eingreifen, Fassen einer Schnalle, eines Ankers, Sil. u. Verg.: u. meton. v. dem, was eingreift, faßt, m. uncus, der gebogene Zahn (v. Anker), Verg.: m. roboris, die Baumspalte, die den Wurfspieß einklemmt, die Klemme, Verg. – 2) das Beißen, Brennen als scharfe Empfindung, aceti, Mart.: marinus, Plin. – u. das Brennen der Nessel usw., Plin.: u. morsus ventris, das Bauchgrimmen, Fronto. – 3) das Beißen, Beizen, Anfressen des Rostes, Lucan. 1, 243. – II) bildl.: 1) das Sticheln mit Worten, der hämische Angriff, Hor. ep. 1, 14, 38: dubiā morsus famae (verleumderischen Gerüchts) depellere pugnā, Sil. 7, 271. – 2) der Stich = die bittere Empfindung, der Schmerz, die Kränkung, der Verdruß, m. exsilii, Ov.: confusi ex recenti morsu animi, Liv.: m. libertatis intermissae, Cic.: perpetui curarum m., Ov.: quasi m. doloris, Cic. – ➳ Dat. Sing. morsu, Ven. Fort. vit. S. Mart. 1, 457: heterokl. Abl. morso, Nov. com. 22.
venenatum aspidis ~um [gl.: laceratione, ] refragabatursliten
murmurans contra Dominum populus serpentium ~ibus sternebatur
mea rodere viscera mursu
leones ‥ nullo eum ~u attingere audebant
propter quod fame et peste et cruentis luporum ~ibus frequentius [oves ] moriuntur
castor ‥ ~u testiculos suos abscidit et in faciem venatoris eos proicit
tanquam culicum ~us
leccyo Mahowndys, viri fortissimi Sarasenorum: / ‥ / mursum malgorum
hec ‥ contingunt vel quando [menstrua ] deficiunt longo tempore ‥ ut in ydropisi vel dissuria vel cordis ~u
navis ‥ anchorarum ~u in portu retenta
comparati jumentis insipientibus strictis ‥ ~ibus rationis frenum offirmantes
nam agnus innocens est et non habet ~um malitiae
morsu livoris laceratur vita prioris
hic tuum libitum adequat licito, / sed morsu cubiti detrectet tacito
offa, mursus
~us,snæd
ego signum crucis super ~um murane, que est in disco meo faciam
morsellum
hic ~us, A.bytte
hac nocte non eris ~us demonum usque mane
pro iij ~ibus deauratis emptis ad frena regis, xv s.
Alano fabro ‥ qui contulit regi unum ~um ad frenum
de ‥ xvj mors[ibus ] pro fren[is ]
pallium regale de purpura cum ~u et brocha auri
unam capam de rubeo samito bene paratam cum lato aurifrigio et cum ~o argenteo deaurato ad modum lune
firmaculum quod vulgariter ~us dicitur
capam unam purpuream, ~u et tassellis carissimis redimitam
capa ‥ cum ~o argenteo
unus †mors [l. morsus ] argenti ad capam chori
capa ‥ de velveto blodio, cum uno ~o de perre
constituit ut adolescentes et scemata sine ~u dicerent ac ab aliis in se dicta perpeti discerent
frigida alterancia, sicut plantago, ~us dyaboli, que curant a proprietate tertianam
~us diaboli
succi ippie majoris, i. ~us galli
~us demonis, Hibernicelethan corhygh
~us demonis,herbe coppe
~us dyaboli,poukesbite
ippia, i. ~us galline, hujus autem due sunt species, sc. major et minor. ippia major, i. pimpernella cum flore rubeo. ippia minor, i.chikenmete
anagallis Latine ~us gallinae dicitur Anglicepympernell , non estchykwede
~us galline, A.chikemete , respice in yppia
chekyn wede ‥ ~us galline
~us galline Achykemete ‥ hoc morsuspoli,a schykynw [] ede
1 morsus, a, um, part. p. de mordeo.
2 morsŭs, (10) ūs, m. , ¶ 1 morsure : Cic. CM 51 ; Tac. H. 4, 42 || [poét., en parl. dʼune agrafe, dʼune ancre, etc., de qqch. qui saisit et retient] Sil. 7, 624 ; Virg. En. 12, 782 ¶ 2 goût âpre ou piquant : Mart. 7, 25, 5 ; Plin. 36, 191 ¶ 3 [fig.] rubiginis Luc. 1, 243, la rouille qui ronge || doloris Cic. Tusc. 2, 53 ; 4, 15, la morsure de la douleur || morsure, attaque : Cic. Off. 2, 24 ; [de lʼenvie] Hor. Ep. 1, 14, 38.
- 1. beet [serpentis]; ➤ morsu appetere alqd naar iets bijten; morsu necare, violare; morsu premere alqd zich vastbijten in;
- 2. (poët.) het eten [mensarum];
- 3. het wegvreten; ➤ aspero -u pumicis (Mart.);
- 4. (Verg.) (metaf.) greep, klem v.e. gesp, v.e. anker;
- 5. (Verg.) (meton.) iets vasthoudends: uncus ~ gebogen tand v.e. anker; ~ roboris spleet in het hout, waar de speer in vastgeklemd zit;
- 6. (postklass.) het bijten, branden, scherpte (als scherpe gewaarwording);
- 7. leed, bitterheid (over: gen.) [intermissae libertatis];
- 8. (Hor.) gemene aanval, belediging.
Mors, eodem sensu, in Lit remiss. ann. 1459. ex Reg. 189. Chartoph. reg. ch. 363 :
Après que icellui Drouet ot mengié ung Mors de pain et beut une fois sur-bout à la table, ou souppoit le suppliant, etc.
Infrunitus, gulosus, qui saporem non quærit in Morsello quem devorat semicoctum.Sanutus l. 3. part. 13. cap. 9 :
Cibum vel potum in terram projicere et specialiter Morsellum cujusquam ori impositum.Chr. Windemiense lib. 2. cap. 14 :
Dominus aperit manum suam, sicut buccellas, parvum Morsellum de sua nobis præbens dulcedine, etc.Utuntur Matth. Paris. pag. 438. Cæsarius l. 4. cap. 89. lib. 10. cap. 8. Cantipratanus, et alii aliquot.
un morceau de terre, in Monastico Anglic. tom. 2. pag. 82.
Vendidi Abbati et Conventui S. Vandregesili proTabular. S. Vincentii Cenom. :xliii. solidis Turon. unum Morsellum terræ, etc.
Vendiderunt monachi quemdam Morsellum terræ cum totidem prati, unde reddet singulis annis octo denarios censuales.
Fermail. Morsus fibulæ, apud Tertull. lib. de Pallio cap. 6. Virgil. lib. 12. Æneid. :
Sidon. in Panegyr. Anthemii Carm. 2 :.... et laterum juncturas fibula mordet.
Et Carm. 5. in Panegyr. Majoriani :Fibula mordaci refugas a pectore vestes Dente capit.
Matth. Paris. ann. 1250 :Ostricolor pepli tentus, quem fibula torto Mordax dente vorat.
Firmaculum, quod vulgariter Morsus dicitur, avulsit.Idem in Vitis Abbatum S. Albani :
Capam unam purpuream, Morsu et tassellis carissimis redimitam.Historia Hildensis Monasterii in Anglia :
Cruces quinque, scrinia decem, textus totidem, auro, argento, gemmisque pretiosos, cum Morsibus capparum aureis excrustavit.Visitatio Thesaurariæ S. Pauli Londinensis ann. 1295 :
Capæ Roberti le Moyne de cendato afforciato albo, cum margaritis ante, loco Morsus.Adde Monasticum Anglic. tom. 3. pag. 173. 309. part. 2. pag. 83. ubi varii
Morsusdescribuntur. Statuta MSS. artificum Paris. tom. 1 :
Quiconques veut estre attacheur à Paris, c'est assavoir, faiseur de clouds pour clouer, boucles, Mordans, et membres sur courroies, etc.Vide Oct. Ferrarium in Orig. Ital. v. Morsi.
La bougle d'un pierre fu Qui ont grant force et grant vertu.... D'une pierre estoit li Mordens Qui garissoit du mal des dens.
Quod itaque est legitime apud Deum et homines, nec Morsum recepit, ut pœnalis exigit aculeus punctionis.
In qualibet bestia bovina occisa in macello, ut supra, quatuor pedes bovis, et Morsus sive Groïn ejusdem.Nostris
Mouë, eadem notione.
Pathelinapud Borellum :
Vous en avez pris par la Moue, Il doit venir manger de l'oue.
sacer ignis. Charta ann. 1226. apud Marten. in Itiner. 2°. pag. 102 :
Universitati vestræ notum fieri volumus, quod cum olim peccatis hominum et mulierum exigentibus... quædam infirmitas quæ vulgo dicitur Morsus infernalis invaserit populum diocesis Tornacensis et Cameracensium diocesum, etc.Vide Ignis.
Quilibet eorum habet unum valletum, ad curiam comedent, pro roba 100. sol. per annum, quilibet partem suam æqualiter Morsuum candelarum.Infra :
Candelam, fabricam, et partem suam Remorsuum candelarum, sicut Valleti Cameræ.
Masticare equorum est per dentes molares : dentes autem primi, quos ibi mittant, sunt duo superiores et duo inferiores, qui vocantur primus Morsus, et vocatur pullus primus Morsus, quod quidam dicunt fieri secundo anno, etc.Hinc proverbium,
Prendre le mors aux dents.
Notum sit... Symonem de Maigny pepigisse, quod ipse et hæredes sui nobis et successoribus nostris decem modia vini legitimi et sine malo Morsu, ad mensuram Noviomensem in Noviomi singulis annis persolvet.
morsus (1)
- P. of mordeo.
morsus (2) ūs, m
- mordeo, a biting, bite: avium minorum morsūs: saxum Morsibus insequi, O.: Nec tu mensarum morsūs horresce, the eating, V.: vertere morsūs Exiguam in Cererem, their teeth, V.: zonam morsu tenere, by the teeth, Iu.: discludere morsūs Roboris, i. e. open the cleft trunk(which held the javelin), V.—Fig., a bite, sting, pain, vexation: (carmina) morsu venerare, malicious attack, H.: perpetui curarum morsūs, gnawing pains, O.: doloris.