Logeion | translatio

translātĭo or trālātĭo, ōnis, f. [transfero], a carrying or removing from one place to another, a transporting, transferring.

I Lit.
- A In gen.: pecuniarum translatio a justis dominis ad alienos, Cic. Off. 1, 14, 43: domicilii, removal, Suet. Ner. 9. —
- B In partic., of plants, a transplanting, ingrafting, Plin. 17, 11, 14, § 75; Col. 3, 10, 20; Varr. R. R. 1, 41, 3.—
- C A pouring out into another vessel, Col. 12, 52, 11. —
II Trop.
- A In gen.: criminis, a transferring, shifling off, Cic. Verr. 2, 4, 42, § 91; cf. id. Inv. 1, 8, 10; 2, 19, 57; Quint. 3, 6, 23; 3, 6, 38 sq. —
- B In partic.
- - 1 Of speech or writing, a version, translation into another language, Quint. 1, 4, 18; Hier. Ep. 99, 1; Aug. Retract. 1, 7, 2; Greg. Mag. in Job, 12, 6.—
  - - b A transfer to a figurative signification, a trope, metaphor: translationes audaciores, Cic. de Or. 3, 38, 156 sq.: durior ... verecunda, id. ib. 3, 41, 165; id. Or. 25, 85; Auct. Her. 4, 34, 45; Quint. 8, 6, 4 sq. al.—
  - 2 In gram., a transposition.
  - - a Of letters, metathesis, Don. p. 1773 P.; Diom. p. 437 ib.—
    - b Of words: id verborum translatione emendatur, Quint. 7, 9, 9.

trānslātio (trālātio), ōnis, f. (transfero), das Übertragen, die Versetzung, I) eig.: 1) im allg.: oneris, Donat. Ter. Andr. 5, 3, 26: domicilii, Verlegung (griech. μετάστασις), Suet.: pecuniarum a iustis dominis ad alienos, Cic.: mors translatio est ad immortalitatem, Lact. – 2) insbes.: a) die Versetzung der Gewächse, Verpflanzung, Colum. u. Plin. – u. das Versetzen von einem Stamme zum anderen, das Pfropfen, Varro r.r. 1, 41, 3. – b) das Abgießen in ein anderes Gefäß, Colum. 12, 52, 11. – II) übtr.: 1) als gramm. t.t.: a) die Versetzung der Wörter, Quint. 7, 9, 9. – b) die Versetzung der Buchstaben, Metathesis (griech. μετάθεσις), Diom. 442, 13. Donat. 397, 2 K. – 2) die Ablehnung, a) des Richters, Klägers, Ortes usw., sonst exceptio gen., Cic. de inv. 1, 10 u. 2, 57. – b) der Beschuldigung, criminis, Cic. Verr. 4, 91: propulsatio translatiove criminis, die Abwehr und Entkräftung der B., Gell. 6 (7), 3, 15: als Teil der Rede, griech. μετάστασις, Quint. 3, 6. § 23. 38. 53. 56. – 3) die Übertragung, a) in eine uneig. Bedeutung, der Tropus, die Metapher (griech. μεταφορά; vgl. Fest. 153 [a], 3. Diom. 457, 4), Cornif. rhet., Cic. u. Quint.: verecunda, Cic.: translationes mollissimae, Quint.: cum creditum (statt beneficium) dicimus, imagine (bildliche Vorstellung) et translatione utimur, Sen.: in eadem translatione permansit, Donat. – b) die Übertragung = Übersetzung aus einer Sprache in die andere (als Handlung), Quint. 1, 4, 18. Hieron. epist. 99, 1. – c) die Übertragung = Abschrift, Sidon. epist. 8, 3, 1. – 4) die Versetzung, Vertauschung, temporum, Quint. 9, 2, 41.

translatio [CL] 1 transfer (to another place). b (leg.) transfer (of case) to another (superior) court, evocation. c transfer (of the body or relics of a saint) to another place of burial or a shrine, translation; d (also w. festum, transf., w. ref. to feast day marking anniversary of such transfer); e (transf., of place to which relics are transferred). 801 quare non ~onem Abacuc prophetae [Dan. xiv 35] una die vel etiam hora concedis? Alcuin Ep. 229; abbatissa dicte domus de W. cum majori parte sororum suarum ‥ de eodem loco de W. ‥ ad domum de D. se transtulit ‥ ad supplicationem ordinis ‥ dicta ~o facta fuit Mon. Francisc. II 281; 1471 pro ‥ ~one campanarum a collegio Sancti Georgii Arch. Hist. Camb. I 406n. b quandoque etiam, licet ab initio non veniant [placita] in curia [v. l. curiam] domini regis quedam placita de recto, veniunt tamen per ~onem, ubi curie diversorum dominorum probantur de recto defecisse Glanv. XII 1 (= RegiamM III 20). c post cujus ~onem corpusculi, tot languentes pristine sanitati ‥ sunt restituti in sacello quo quiescebant ossa Lantfr. Swith. praef. p. 258; ordo canonizationis ejus apud Romanam curiam facte et ~onis a vobis ‥ celebrate Canon. G. Sempr. f. 36; 1220 factum est ~o beati Thome martyris per Stephanum archiepiscopum ‥ fecit ‥ per totum diem ~onis vinum jugiter in canalibus per varia urbis loca distillare Knighton I 210; translatus ‥ fuit sanctus Aldhelmus in prima ~one sua ‥ anno sepulture ejus xcij Eul. Hist. I 227. d s1227 feria sexta post dominicam que fuit ~o sancti Benedicti Chr. Clun. 98; cujus pater moriebatur anno Christi mcccvij, in die ~onis sancti Thome Pol. Poems I 132; in ~one ejusdem [sc. sancti Swithuni] inveniet [prior] duos caseos qui possint sufficere predictis monachis Cust. Swith. 15; 1293 in vigilia et in die †transplacionis [? l. translacionis] sancti Augustini PQW 367b. e omnibus de veteri ecclesia sublatis et in paratiorem ~onem reconditis Gosc. Aug. Maj. 46C. 2 transfer (of bishop) to another see, translation (also transf. w. ref. to length of time in see since translation). s1333 eodem anno ‥ transtulit papa magistrum Adam de Oreltone de ecclesia Wygorniensi ad ecclesiam Wyntoniensem, ad preces regis Francie ‥ cujus ~onem dominus rex Anglie non habebat acceptam Ann. Paul. 360; datum apud manerium nostrum de Lambeheth ‥ anno Domini millesimo trecentesimo octogesimo quarto, et nostre ~onis anno quarto Ziz. 497; 1405 datum quinto die mensis Julii anno ‥ nostre ~onis ‥ nono Lit. Cant. III 91; in istis diebus emunt [episcopi] ita care suas ~ones et suos episcopatus dum vivunt quod non sunt digni transferri post mortem suam nec ut Deus operetur per eorum merita opera miraculosa Gascoigne Loci 22; 1559 ~onis nostrae ad regni primatialem sedem Conc. Scot. II 143. 3 transfer (of rights, possession, dominion, etc.). b (leg., criminis ~o) transfer of charge (from defendant to another person), counter-charge. dominium ejus quod excedit pondus non est translatum: error enim impedit dominii ~onem, cum erratum est in re ipsa Vac. Lib. paup. 56; ~onem principatus ad istum Herodem alienigenam ‥ refert Augustinus Gros. Cess. Leg. II 7 p. 103; nec aliter fratres ullo modo consentiunt in ~onem dominii pecunie commendate Peckham Kilw. 139; potest transferri imperium ut tamen remaneat Romanum imperium ‥ et hec ~o adhuc multipliciter potest intelligi. uno modo quod detur imperium alicui cujus progenies jure successionis possideat Romanum imperium Ockham Dial. 901 (recte 899). b ut ‥ orationis reliquum ad criminis circumflecteret ~onem T. Mon. Will. II 14. 4 transfer (of idea or word) to another context, as in metaphor, metonymy, etc.. metafora est rerum verborumque ~o. haec fit modis quattuor: ab animali ad animale, ab inanimali ad inanimale, ab animali ad inanimale, ab inanimali ad animale Bede ST 152; est quoque pulchra ~o per metonymiam, cum res per auctorem rei significatur, ut pro bello Martem et pro frugibus Cererem ‥ est et synechdochica ~o pulchra, cum ex parte totum aut ex toto partem significamus, ut pro tota domu tecta dicamus aut pro undis mare Alcuin Rhet. 37; sunt nomina ‥ alia que proprie quidem de Deo dicuntur, per ~onem ‥ et appellationem etiam de sanctis hominibus dici inveniuntur Eccl. & Synag. 67; item ‘videri ab aliquo’ intelligi, ‘videri alicui’ non hoc sed existimari. rursum si huic ut ex positione, illi ut ex ~one, ut ‘videri’ id quod oculorum ex positione, id quod animi ex ~one Balsh. AD 52; ~o est quando aliqua dictio transfertur a propria significatione ad impropriam quadam similitudine Vinsauf CR 325. 5 (act or product of) transfer or rendering (of speech or text) into another language or form of expression, translation, version; b (of Scripture). ecclesia primitiva non fuit sollicita de ~one scientiarum magnarum philosophie et ideo sancti doctores Latini copiam magnalium philosophicorum non habebant Bacon Maj. III 32; per ‥ vivificacionem (secundum aliam ~onem, essentificationem) Bradw. CD 150B; 1395 solute ‥ pro ~one tractatus treugarum initarum inter Gallicos et Anglicos ‥ de Gallico in linguam nostram, xx s. ExchScot 376; secundum beatum Dionisium de ecclesiastica ierarchia capitulo sexto, quod capitulum intitulatur secundum unam ~onem ‘de hiis ordinibus qui perficiuntur’, secundum aliam ~onem quam exponit Lincolniensis intitulatur capitulum istud sextum ‘de eorum qui perficiuntur ordinibus’ Uhtred Mon. V. 379; p1440 cuidam monacho [viz. John Lydgate] de Burgo S. Edmundi propter ~onem Vite S. Albani in nostrum vulgare, iij li. vj s. viij d. Amund. II app. 256. b quando sextupla fecit [Origenes], i. sex ~ones in unum librum composuit Comm. Cant. I 5; ‘complevit ‥ Deus die septimo opus suum quod fecerat.’ in alia ~one dicitur quia ‘consummavit Deus in die sexto opera sua quae fecit.’ Bede Gen. 33C; quem versiculum beatus papa Gregorius in omeliis evangelii juxta antiquam ~onem posuit: thesaurus desiderabilis requiescit in ore sapientis Id. Prov. 1000D; huic consonat ~o LXX, que sic habet ‥ Gros. Cess. Leg. II 6 p. 96; atque scitur manifeste quod Hieronymus humanum aliquid passus aliquando in ~one sua oberravit, sicut ipsemet pluries confitetur Bacon Maj. III 83. 6 transfer (of the office of a liturgical day that coincides with another liturgical day) to another calendar day. si ‥ festum sancti Nicholai in dominica contigerit, differatur usque ad quintam feriam proximam sequentem ‥ et ideo fiat ~o de hoc festo et de quibuscumque aliis transferendis per annum tali modo quod possint habere suum plenum servitium (Brev. Heref.) HBS XL 61. 7 transformation, alteration, renovation. 1527 eidem pro ~one et nov' factura unius partlett ad unam frokke de panno argento qui fuit enbrauderat' KR Ac 419/20 f. 21. 8 Transfiguration, or f. l. 1498 sexto die mensis Augusti in festo translationis [sic MS; ? l. transfigurationis] Jhesu et festo ejusdem nominis BBExch 667.

trānslātiō (13) (trālātiō), ōnis, f. (transfero), ¶ 1 action de transporter, de transférer : Cic. Off. 1, 43 || transplantation : Plin. 17, 75 ; Col. Rust. 3, 10, 20 || greffe par incision : Varro R. 1, 41, 3 ¶ 2 [fig.] a) action de rejeter sur un autre : Cic. Verr. 2, 4, 91 ; Inv. 1, 10 ; 2, 57 ; Quint. 3, 6, 23 ; b) métaphore : Cic. de Or. 3, 156 ; Or. 85, etc.; c) traduction : Quint. 1, 4, 18 ; d) transposition, changement : Quint. 8, 2, 41 [non retrouvé]|| métathèse : Diom. 442, 13 ; Donat. Gramm. 397, 2.

trānslātiō, ōnis f (transfero)

1. overdracht [pecuniarum ab alqo ad alqm];
2. (Suet.) verlegging, verplaatsing [domicilii];
3. (jur. t.t.) (a) afwijzing van een rechter, klager e.d.; (b) weerlegging van een beschuldiging [criminis];
4. (retor. t.t.) (metaf.) (a) metafoor; (b) vertaling.

translatio , onis. f.
移過。借意。

Suggest a Translation
See an image

, in legibus 15. et 40. Cod. Th. de Episcop. Eccles. et Cleric. (16, 2.) pro angariarum, parangariarum vel naviculariæ etiam translationis onere, sumitur, cum scilicet res fiscales transvehendæ erant, vel annona militaris. Vide Jacob. Gothofredum ad leg. 40.

, Idem quod Transitus, seu teloneum, quod pro transferendis et transportandis mercibus exsolvitur. Appendix Codicis Theod. Constit. 11 : Nulla pontium restauratio, nulla Translationum sollicitudo gignatur. , Gallis Practicis, Evocation : cum ab inferiori curia ad superiorem evocatur. Vide Reg. Majest. lib. 2. cap. 16. § 24. lib. 3. cap. 20. et 21. et Quoniam attachiamenta cap. 14. § 3. , de Ecclesia scilicet in aliam Ecclesiam, interdicuntur in Canonibus Apost. can. 14. in Concil. Sardic. can. 1. et 2. et alibi non semel, nisi id aliarum Ecclesiarum necessitas exigat, ut est in supposititia Antheri PP. Epist. Decret. et, ut aiebat Gregorius VII. PP. apud Conradum Uspergensem, translationes Episcoporum duobus modis fieri possunt, necessitate vel utilitate. Sed de translatione et mutatione Episcoporum præclare egit omnino Bernaldus Presbyter Constantiensis lib. de reconciliatione lapsorum pag. 277. et seqq. Gregorius IX. in Decretal. lib. 1. tit. 7. Francisc. Bivarus ad Pseudochronicon Maximi p. 616. et seqq. Thomassinus de Disciplina Eccles. part. 1. lib. 2. cap. 24. 25. part. 2. lib. 2. cap. 44. et alii plerique. Vide Glossar. med. Græcit. voce Μετενθρονιάζειν, col. 500.

trānslātiō (trāl-) ōnis, f

trans+TAL-, a carrying across, removal, transporting, transferring: pecuniarum a iustis dominis ad alienos.— Fig., a transferring, shifting, diversion: criminis: actio translationis indigere videtur.—In rhet., a transfer of meaning, metaphor: translationes audaciores.

translatio

Saved

Recent