verum
verum2, the truth
verum3, but, yet (in truth); (more rarely:) truly, certainly
BWL
not only by acting but also by thinking
vĕrum, i, v. veru init.
vērum, i, v. verus, I. B. and II. A. 3.
vērum, adv., v. verus fin. A.
1. vērum, Adv. v. verus (eig. das Wahre an der Sache ist, dah. =) in Wahrheit, I) zur Bestätigung des Gesagten, als bestätigende Antwort, in Wahrheit, in der Tat, allerdings, ja freilich, wirklich, Ter. heaut. 1013; adelph. 543; eun. 347. – II) zur Bezeichnung eines starken, überwiegenden Gegensatzes, in Wahrheit aber, jedoch aber, sondern, verum haec civitas isti praedoni ac piratae Siciliensi Phaselis fuit, Cic. – in der Verbindung non modo (tantum) solum)... verum etiam, nicht nur... sondern auch, Cic. – dah. bes.: a) beim Übergange zu einem anderen Gegenstande in der Rede, doch, aber, verum veniat sane, Cic.: verum etiamsi quis summa desperet, Quint.: verstärkt, verum enim, Ter.: verum vero, Plaut.: verum enim vero, Cic. u.a. – b) beim Abbrechen der Rede, verum praeterita omittamus, Cic.: verum quidem haec hactenus, Cic.
2. vērum, ī, n., s. vērus, a, um.
3. verum, ī, n., s. veru a.E.
tabernaculum non triginta cubitos longum et denos cubitus altum et latum factum est ‥ ~um sescuplicato hoc numero
necdum quidem adtonsus, ~um eis quae tonsura majores sunt virtutibus, humilitatis et oboedientiae, non mediocriter insignitus
questi sunt de injuria ‥ apud Cenulfum ‥ et apud Offam ‥. tandem Cenulfus rex sera ductus penitentia ‥ remisit. ‥ ~um rex Offa ‥ cenobium ‥ detinuit(
praedicatio est gratia ‥ auditus est gratia, et intellectus ex auditu gratia ‥. ~um ‥ praedicatio, auditus, intellectus nihil sunt nisi velit voluntas quod mens intelligit
Ernaldus ‥ omnino cibum et potum in quo lethum inesse metuebat repudiavit. ~um Gislebertus ‥ doli nescius ‥ scifum accepit
quem vero mulierem seu pecuniam contemplari delectat, huc luxuria, illuc tractus avaricia, non ut utrumlibet habeat, ~um quia cernere juvat
sorti vestre congratulor, audito quod inter hostes ecclesie, auctore Domino, gratiam invenistis ‥. ~um quod plurimi facio, illud est, quod odistis ecclesiam malignantum
non solum dilucidare sensus, verum sententias quoque stringere(
non solum fratrum cum quibus ‥ deservire gestio, verum etiam quibusque ‥ desidero prodesse
opus quod fit secundum aliquam artem, non solum quando fit ~um et antequam fiat
spe sua non tantum frustratus, ~um etiam ‥ confusus
non solum cenobite ‥ verumetiam fideles ‥ Dominum sequebantur
ad cujus videlicet sinus partem septentrionalem Scotti ‥ advenientes sibi locum patriae fecerunt. ~um eadem Britannia Romanis usque ad Gaium Julium Caesarem inaccessa atque incognita fuit
filium nomine Rotbertum, qui nunc Henrico ‥ militat, procreavit. ~um post multas mirandasque probitates ‥ castrum Sancti Serenici ‥ tenuit
itaque animo consolatus ‥ gratias ago ei qui solus potens est et ‥ regnum voluit illustrare. ~um quia nunc a partibus nostris receditis, precor attentius ut ‥
~um similiter adverbium quod aliquando dicitur pro certe
1 vērum (6) (verus), ¶ 1 adv., vraiment = vero : Ter. Ad. 543 ; Eun. 347 ; Haut. 1013 ¶ 2 conj. adversative : a) mais en vérité : Pl. Amph. 573 ; Ter. Andr. 4 ; Eun. 183 ; Cic. Rep. 1, 51, etc. ; b) mais : non modo, non solum... verum etiam Cic. Cæl. 45 ; Læl. 6, non seulement... mais encore : v. modo, solum, ne... quidem ; c) [dans les transitions] : verum ad Crassum revertamur Cic. Br. 147, mais revenons à Crassus ; verum præterita omittamus Cic. Phil. 5, 31, mais laissons le passé, cf. Cic. Tusc. 3, 84 ; d) verum tamen, mais pourtant ; [après fortasse ] Cic. Verr. 1, 1, 35 ; Arch. 28, etc. ; verum enimvero Cic. Verr. 2, 3, 194, mais en vérité, v. enimvero ; verum vero Cat. d. Gell. 13, 17, 1, même sens.
2 vērum, (7) ī, n. de verus pris substt , ¶ 1 le vrai, la vérité, le réel : veri inquisitio atque investigatio Cic. Off. 1, 13, le désir de chercher et de découvrir le vrai ; verum et falsum Cic. Ac. 2, 33, le vrai et le faux ; si verum quærimus Cic. Tusc. 2, 55, à vrai dire ; veri similis, v. verisimilis || pl. vera Cic. de Or. 2, 157, le vrai ¶ 2 le juste : Sall. J. 16, 1.
3 vĕrum, (15) ī, n. , = veru : Pl. Rud. 1302 ; 1304.
- 1. maar, toch, ondertussen;
- 2. (na ontkenning) maar; non modo (of solum) . . . verum etiam niet alleen . . . maar ook;
- 3. (in een betoog: bij een afbreking of een overgang) (maar) toch; ➤ verum quidem haec hactenus; verum praeterita omittamus.
- 1. het ware, waarheid, werkelijkheid; ➤ -um of -a dicere; -um scire; -i similis waarschijnlijk; ex -o naar waarheid, in werkelijkheid;
- 2. het juiste; ➤ -um est (m. aci.; zelden m. ut) het is waar of juist;
- 3. (kom.) (in een bevestigend antwoord) ja (zeker), zeker facies?:: verum.
Non est Verum ut pater castiget filium contra veritatem, etc.Vide Baluzii notas ibid. pag. 487.
vērum (1) ī, n
- verus, the truth, reality, fact: interesse inter verum et falsum: verum dicere, T.: si verum quaerimus: minor est tua gloria vero, O.: controversia de vero, respecting fact: Nec procul a vero est, quod, etc., from the truth, O.: ars vera ac falsa diiudicandi: Qui species alias veris . . . capiet (i. e. alias ab iis quae verae sunt), H.—Genit., in phrases with similis or similitudo(less correctly as one word, verisimilis, verisimilitudo): narrationem iubent veri similem esse, i. e. plausible: id quod veri simile occurrit, probable: veri similiora: res similis veri, L.: simillimum veri: quod est magis veri simile, Cs.— Honor, duty: in senatu pars, quae vero pretium anteferebat, S.
vērum (2) adv.
- verus.—In an answer, truly, certainly, doubtless, yes: So. Facies? Ch. verum, T.—But in truth, but, notwithstanding, but yet: Verum aliter evenire multo intellegit, T.: ea sunt omnia non a naturā, verum a magistro.—After non modo or non solum (usu. with etiam), not only . . . but also: non modo agendo, verum etiam cogitando: servavit ab omni Non solum facto, verum opprobrio quoque turpi, H.—In a transition, but, yet, still: deinde hoc vobis confirmo . . . verum me persecuturum esse polliceor, etc.: verum veniat sane.—With enim, or enim vero, but truly, but indeed: Verum enim, quando bene promeruit, fiat, T.: si ullo in loco eius provinciae frumentum tanti fuit, quanti . . . verum enim vero cum, etc. —Interrupting the course of thought, but however, but: exspectabantur Calendae Ianuariae, fortasse non recte. verum praeterita omittamus.
vērum tamen
- (less correctly as one word, vērum-tamen or vērun-tamen), but yet, notwithstanding, however, nevertheless: consilium capit primo stultum, verum tamen clemens: nondum manifesta sibi est . . . verum tamen aestuat intus, O.—In resuming a thought after a parenthesis or diversion, however, as I was saying: cum essem in Tusculano (erit hoc tibi pro illo tuo ‘cum essem in Ceramico’), verum tamen cum ibi essem, etc.