διπλάσιος
διπλάσιος, twofold, double, twice as much as, twice as many as, as long as
- twofold, double, Hdt. 4.68, etc.: never in Trag. (δίκρουν is prob. in A. Fr. 152): freq. as Comp. folld. by ἤ . . Hdt. 6.57, Th. 1.10, etc.; also διπλήσιον ἢ ὅσον . . Hdt. 7.23: or c. gen., twice the size of, Id. 6.133; δ. ἐγίνετο αὐτὸς ἑωυτοῦ Id. 8.137; διπλάσια τῶν ἄλλων D. 18.238; δ. τῆς ἀληθείας Philem. 160; διπλασίοις ἐλάττω (sc. τὰ χρήματα) D. 27.52.
- 2 Subst. διπλήσιον, τό, as much again, Hdt. 7.103: as Adv., διπλάσιον σπεύδουσι Thgn. 229.
- 3 διπλασίαν (sc. ζημίαν), πράττεσθαι Pl. Lg. 762b; τὴν δ. καταδικάζειν Lex ap. D. 24.105.
- 4 Adv. -ως Th. 8.1, Men. 645; δ. ἄμεινον Aeschin. 2.122, AP 7.611 (Eutolm.).
I doble
a) en número, cantidad, tamaño o duración
ὠμήλυσις κριθέων
ψόφος
χρόνος
ἀργύριον
(σηκὸς τάφου)
εὔξασθαι νύκτα ... γενέσθαι διπλασίαν
dicho por Safo
• c. plu.
ἄλλοι διπλησίοι μάντιες
otros adivinos en número dobleμάρτυρες διπλάσιοι
doble número de testigosδιπλάσιοι γίγνονται ταῖς προθυμίαις
• c. abstr.
πόνος
ἐλπίς
ἡδονή
ζημία
θωϊή
b) frec. usado como compar., c. ἤ introd. el segundo término
τὸ μὲν ἄνω στόμα τῆς διώρυχος ποιεῦντες διπλήσιον ἢ ὅσον ἔδει
haciendo la parte superior de los bordes del canal dos veces mayor de lo necesarioδιπλάσιον μέτρον οἴνου ... ἢ ὅσον μέλι
διπλάσιον χρόνον ἢ τοσοῦτον
• tb. c. gen. compar.
(τὸ τεῖχος) ἐξῄρετο διπλήσιον τοῦ ἀρχαίου
el muro era elevado el doble de su antigua alturaὁ ἄρτος ... δ. ἐγίνετο αὐτὸς ἑωυτοῦ
el pan se hacía el doble de grandeλόγος ... δ. τοῦ νῦν ἀναγιγνωσκομένου
discurso doble del que ahora se lee
• c. dat.
διπλασίοις ἐλάττω (χρήματα)
menos dinero que el dobleΔιπλάσιοι
tít. de una comedia de Antífanes
c) geom. expresando que una magnitud geométrica está, con respecto a una medida dada, en proporción de dos a uno
-τί δὲ ἡ (γραμμή) ἐκείνου τοῦ διπλασίου (χωρίου); -Δῆλον δή, ὦ Σώκρατες, ὅτι διπλασία
-¿qué longitud tendrá (la línea) en aquel (espacio), que es doble? -Está claro, Sócrates, que será el dobleἡ τοῦ ἴσου καὶ διπλασίου (φύσις)
τά διπλάσια καὶ τριπλάσια διαστήματα
los intervalos dobles y triples, e.d. las progresiones de razón dos y tresἡ τῆς σφαίρας διάμετρος δυνάμει διπλασία ἐστὶ τῆς πλευρᾶς τοῦ ὀκταέδρου
• ὁ δ. λόγος la proporción dos a uno
δ. λόγος ἐστὶν ὁ τῶν δύο πρὸς τὸ ἕν
d) mús. y métr.
κἀκείνας (τὰς μακρὰς συλλαβάς) ἐν διπλασίῳ λόγῳ ... τῶν βραχείων
ἡ διὰ πασῶν (συμφωνία) ἐν διπλασίῳ (λόγῳ)
el intervalo de la octava, donde la proporción es del doble
•
distinto de διπλόος
II subst.
1 neutr. τὸ δ. el doble
δ. δ' ἔστω τῆς ῥαφάνου
μὴ πλεῖον διπλασίου ἀποδ[οῦναι τοῦ χρέους
op. τὸ ἥμισυ
op. τὸ τριπλάσιον, τὸ πολλαπλάσιον
op. ἡ δυάς
δ. τριτάτων δοιῶν
dos veces las dos terceras partes
• tb. neutr. plu.
μάτην γοῦν ἐσθίει διπλάσια
• usos adv. doblemente
διπλάσιον ὤνησας
τὰ ... σύμβαντα τῷ ταμείῳ δαπανήματα ἐκ διπλασίων διδότω
2 jur. ἡ διπλασία (sc. ζημία) la doble pena
διπλασίαν πραττέσθω τὸν ὑποφεύγοντα
τὴν διπλασίαν καταδικάζειν
εἰσαχθεὶς ἐς τὸ δικαστήριον ὦφλεν τὴν διπλασίαν
III adv. -ως doblemente
δ. σπεύδουσι
τοὺς πολεμίους ... δ. πάντα παρεσκευασμένους
(pensaban) que los enemigos estaban doblemente pertrechados en todoδ. μᾶλλον ἄγχειν μοι δοκεῖ
tengo dos veces más ganas de estrangularloδ. ἄμεινον
dos veces mejor
•De *διπλατ-ιος deriv. de la r. -pl°Hu̯1- que da lugar a
• Adv ., Ar. Av. 1528 u. Folgde.
- 1twofold, double, twice as much as, twice as many as, as long as, etc., Hdt., etc.; as comp. foll. by ἤ . ., Hdt.; or c. gen. twice the size of, Hdt.
- 2as Subst., διπλάσιον, ου, τό, as much again, Lat. duplum, Hdt.
- 3διπλασίαν (sc. ζημίαν) , ap. Dem.
- 4adv. -ως, doubly, Thuc., Aeschin. The deriv. of -πλάσιος is uncertain.
-
…κατὰ κώμας δὲ τῷ παλαιῷ τῆς Ἑλλάδος τρόπῳ οἰκισθείσης, φαίνοιτʼ ἂν ὑποδεεστέρα, Ἀθηναίων δὲ τὸ αὐτὸ τοῦτο παθόντων διπλασίαν ἂν τὴν δύναμιν εἰκάζεσθαι ἀπὸ τῆς φανερᾶς ὄψεως τῆς πόλεως ἢ ἔστιν. οὔκουν ἀπιστεῖν εἰκός, οὐδὲ τὰς ὄψεις…
Thucydides, The Peloponnesian War
-
…εἰ τὸ μέγα τεῖχος ἁλίσκοιτο, τοῦτʼ ἀντέχοι, καὶ δέοι τοὺς ἐναντίους αὖθις πρὸς αὐτὸ χοῦν καὶ προχωροῦντας ἔσω διπλάσιόν τε πόνον ἔχειν καὶ ἐν ἀμφιβόλῳ μᾶλλον γίγνεσθαι. ἅμα δὲ τῇ χώσει καὶ μηχανὰς προσῆγον οἱ Πελοποννήσιοι τῇ πόλει…
Thucydides, The Peloponnesian War
-
…ἔλαττον ἀναλώσας πλέον λάβῃ. καὶ ἐγὼ μέλλω τοῦτο ἐρήσεσθαι. φέρε γάρ, ἐάν τις χρυσίου σταθμὸν ἥμισυν ἀναλώσας διπλάσιον λάβῃ ἀργυρίου, κέρδος ἢ ζημίαν εἴληφεν ; ζημίαν δήπου, ὦ Σώκρατες · ἀντὶ δωδεκαστασίου γὰρ διστάσιον αὐτῷ καθίσταται…
Plato, Hipparchus
-
…ἀποτυποῦται πᾶσα ἡ φύσις. ἡ μὲν δὴ πρώτη τοῦ διπλασίου κατʼ ἀριθμὸν ἓν πρὸς δύο κατὰ λόγον φερομένη, διπλάσιον δὲ ἡ κατὰ δύναμιν οὖσα · ἡ δʼ εἰς τὸ στερεόν τε καὶ ἁπτὸν πάλιν αὖ διπλάσιον, ἀφʼ ἑνὸς…
Plato, Epinomis
-
…χωρία τάδε ; ναί. τί οὖν ; τὸ ὅλον τόδε ποσαπλάσιον τοῦδε γίγνεται ; τετραπλάσιον. ἔδει δέ γε διπλάσιον ἡμῖν γενέσθαι · ἢ οὐ μέμνησαι ; πάνυ γε. οὐκοῦν ἐστιν αὕτη γραμμὴ ἐκ γωνίας εἰς γωνίαν τινὰ τέμνουσα…
Plato, Meno
-
…τόποις γίγνεσθαι τὸ μὴ πάσῃ ῥώμῃ πάντας ὁμοθυμαδὸν ἐπιτηδεύειν ἄνδρας γυναιξὶν ταὐτά. σχεδὸν γὰρ ὀλίγου πᾶσα ἡμίσεια πόλις ἀντὶ διπλασίας οὕτως ἔστιν τε καὶ γίγνεται ἐκ τῶν αὐτῶν τελῶν καὶ πόνων · καίτοι θαυμαστὸν ἂν ἁμάρτημα νομοθέτῃ τοῦτʼ αὐτὸ γίγνοιτο…
Plato, Laws
-
…, ; εἰ ; τούτων ἀμφοτέρων συναγομένων καταφανὴς κἀκείνη γενήσεται. ποίαν καὶ πῶς λέγεις ; τὴν τοῦ ἴσου καὶ διπλασίου, καὶ ὁπόση παύει πρὸς ἄλληλα τἀναντία διαφόρως ἔχοντα, σύμμετρα δὲ καὶ σύμφωνα ἐνθεῖσα ἀριθμὸν ἀπεργάζεται. μανθάνω ·…
Plato, Philebus
-
…πλουσίους ἐπιστήμῃ τε καὶ ἐμπειρίᾳ ἢ πολεμικῆς ; ἔγωγʼ, ἔφη. ῥᾳδίως ἄρα ἡμῖν οἱ ἀθληταὶ ἐκ τῶν εἰκότων διπλασίοις τε καὶ τριπλασίοις αὑτῶν μαχοῦνται. συγχωρήσομαί σοι, ἔφη · δοκεῖς γάρ μοι ὀρθῶς λέγειν. τί δʼ ἂν…
Plato, Republic
-
…ἂν ἡδέως οὐκ εἰδώς, τότε δὲ ῥᾳδίως ἂν καὶ πρὸς πολλοὺς καὶ πολλάκις ᾤετʼ ἂν εὖ λέγειν περὶ τοῦ διπλασίου χωρίου, ὡς δεῖ διπλασίαν τὴν γραμμὴν ἔχειν μήκει. ἔοικεν. οἴει οὖν ἂν αὐτὸν πρότερον ἐπιχειρῆσαι ζητεῖν ἢ…
Plato, Meno
-
…μιαίνῃ, ὁ βουλόμενος, τόν τε ἐπιτρέποντα τῶν προσηκόντων τῷ τελευτήσαντι καὶ τὸν ἀποκτείναντα εἰς δίκην καταστήσας, τὴν διπλασίαν χρημάτων τε καὶ τῶν ἄλλων πράξεων ἀναγκαζέτω πράττειν τε καὶ ἐκτίνειν, τὸ δὲ ἔκτεισμα αὐτὸς αὑτῷ κομιζέσθω κατὰ τὸν…
Plato, Laws