δοκιμάζω
δοκιμάζω, to scrutinise; to approve
- assay, test, πορφύραν καὶ χρυσόν Isoc. 12.39; τοὺς οἴνους Arist. EN 1118a28; τὰ νομίσματα Id. HA 491a21:—Med., prove for oneself, choose, χώραν X. Oec. 8.10, cf. Men. 532.11 (dub.):— Pass., ἐπειδὰν τὸ ἔργον . . δοκιμασθῇ CIG 2266.15 (Delos).
- 2 of persons, δ. αὐτούς put them to the test, make trial of them, Isoc. 2.50; δ. τοὺς μηνυτάς Th. 6.53; φίλους X. Mem. 2.6.1, cf. PEleph. 1.8 (iv B. C.), etc.; also of Apis-bulls, Hdt. 2.38.
- II approve, sanction, μετὰ δεδοκιμασμένου [λόγου] μὴ ξυνέπεσθαι Th. 3.38; ἐψηφίσασθε δοκιμάσαντες τοὺς νόμους, εἶτʼ ἀναγράψαι τούτους οἳ ἂν δοκιμασθῶσι And. 1.82; ἄρρενας ἔρωτας Plu. Lib.educ. 2.11e; ὅπῃ ταύτῃ ἀρετὴ δοκιμάζεται Pl. R. 407c: c. inf., ἐκπονεῖν ἐδοκίμαζε he approved of their working, X. Mem. 1.2.4; ἐπειδή . . ἐδοκιμάσθη ταῦτα καλῶς ἔχειν Th. 2.35.
- 2 as a political term,
- a approve after scrutiny as fit for an office, Lys. 16.3, Pl. Lg. 759d, Arist. Ath. 45.3:—Pass., to be approved as fit, Lys. 15.6, etc.; δοκιμασθεὶς ἀρχέτω Pl. Lg. 765b; μου δοκιμαζομένου when I was undergoing a scrutiny, D. 21.111; δεδοκιμασμένος [ἰατρός] PFay. 106.24 (ii A. D.), cf. PGnom. 201 (ii A. D.): metaph., ὃν ὁ Ἥφαιστος ἐδοκίμασεν OGI 90.3 (ii B. C.); ὑπὲρ τοῦ στεφανωθῆναι δοκιμάζομαι D. 18.266.
- b pass as fit to serve, ἱππεύειν δεδοκιμασμένος Lys. 14.22, cf. X. An. 3.3.20, IG 2(2).1126.15, 1369.
- c examine and admit boys to the class of ἔφηβοι or ἔφηβοι to the rights of manhood, Ar. V. 578 (Pass.), Arist. Ath. 42.2, etc.; ἕως ἐγὼ ἀνὴρ εἶναι δοκιμασθείην D. 27.5; εἰς ἄνδρας δεδοκιμασμένοι Isoc. 12.28.
- d test an oratorʼs right to speak (cf. δοκιμασία 4), AB 310.
- 3 c. inf., think fit to do, Luc. Bis Acc. 31, J. AJ 2.7.4, etc.: with neg., refuse to do, Ep.Rom. 1.28: abs., BGU 248.19 (i A. D.), etc.
A gener.
I
1 c. ac. de pers. o de abstr. ref. pers. examinar, probar, poner a prueba, someter a examen
τοὺς μηνυτάς
para distinguir los que decían la verdad de los que mentíanδοκίμαζε τοὺς φίλους ἐκ τῆς περὶ τὸν βίον ἀτυχίας
δοκιμαζέτω δὲ ἄνθρωπος ἑαυτόν
pruébese el hombre a sí mismo para ver si come el pan y bebe el cáliz del Señor digna o indignamenteοὕτω δοκιμάσεις τὸν προφήτην καὶ τὸν ψευδοπροφήτην
τοὺς νέους ἡδοναῖς τισι
para comprobar su resistencia
• en v. pas., esp. en perf., c. valoración positiva implícita
ἐν πολλῷ χρόνῳ ... δεδοκιμασμένος (φίλος)
(un amigo) puesto a prueba durante mucho tiempoἀνὴρ δεδοκιμασμένος ... ἐπί τε τῇ τέχνῃ τῆς ἰατρικῆς
διακόνους ἀξίους τοῦ κυρίου, ἄνδρας ... ἀληθεῖς καὶ δεδοκιμασμένους
εὐσεβείᾳ δεδοκιμασμένοι ἄνδρες
hombres de probada piedad
• c. ac. de abstr. ref. pers. examinar, investigar, poner a prueba
αὐτοῦ τὴν ψυχήν
τὰς ψυχάς (Dios en el juicio final)
οὐ κατ' ἐπιταγὴν λέγω ἀλλὰ ... τὸ τῆς ὑμετέρας ἀγάπης γνήσιον δοκιμάζων
no hablo en tono de mando sino poniendo a prueba la autenticidad de vuestra caridadτὴν πίστιν ὑμῶν
ψυχαὶ ἀπείραστοι καὶ μὴ δοκιμασθεῖσαι ἐν διαφόροις θλίψεσιν
2 examinar para comprobar o estimar el valor o calidad de objetos o materiales valiosos, mediante examen o comparación:
a) el vino
τῆς γὰρ γεύσεώς ἐστιν ἡ κρίσις τῶν χυμῶν, ὅπερ ποιοῦσιν οἱ τοὺς οἴνους δοκιμάζοντες
lo propio del gusto es el discernir los sabores, como hacen los catadores de vinos
b) materiales preciosos
ὥσπερ τὴν πορφύραν καὶ τὸν χρυσόν θεωροῦμεν καὶ δοκιμάζομεν
χωνείᾳ τε καὶ πυρὶ δοκιμάζοντες (τὴν ὕλην)
de estatuas de dioses en materiales preciososὥσπερ χρυσὸν ἐν καμίνῳ δοκιμασθείς
c) monedas: mediante comparación con objetos de su valor, Arist.HA 491a21, para desechar las falsas o con una aleación inadecuada, en uso abs.
ὁ δὲ δοκιμαστὴς ὁ δημόσιος ... δοκιμαζέτω κατὰ ταῦτα
que el verificador público realice la comprobación (de las monedas) de acuerdo con estos criterios
3 c. valor institucional examinar, investigar, someter a examen o escrutinio a candidatos a algún cargo, magistratura, actividad profesional o estatus civil o relig., etc. (frec. difícil de distinguir de
a) candidatos a magistraturas
τοὺς ἐξηγητάς
αἱ κληρωταὶ ἀρχαὶ οὐκ ἀδοκίμαστοι, ἀλλὰ δοκιμασθεῖσαι ἄρχουσι
βουλεύειν γε δοκιμασθείς
ἣν (δοκιμασίαν) οἱ ἐννέα ἄρχοντες δοκιμάζονται
b) personas que pretenden acceder a la condición de ciudadanos, en v. pas.
δίδοσθαι δὲ αὐτῷ καὶ πολιτείαν δοκιμασθέντι ἐν τῷ δικαστηρίῳ κατὰ τοὺς νόμους
c) exiliados que recuperan sus bienes, en v. pas.
δοκιμάζεσθαι καὶ αὐτὰς καὶ τὸς ἐς ταιννὶ ἐσγόνος τὰ πατρῷα καὶ τὰ ματρῷα
que sean objeto de una investigación, ellas y sus descendientes, relativa a sus bienes paternos y maternos
d) los efebos
δοκιμάζει τοὺς ἐγγραφέντας ἡ βουλή
ἐπὰν δὲ δοκιμασθῶσιν οἱ ἔφηβοι
e) examinar, someter a revisión leyes, And.Myst.82, en v. pas. And.Myst.85
• verificar, comprobar
δοκιμάσουσι ... κατὰ μέρος ἕκαστον τῶν ἔργων καὶ συμπάντων τῶν ἔ[ργων συμπ]ᾶσαν τὴν ἐργασίαν
verificarán cada uno de los trabajos y la realización en su conjunto de todos ellos para comprobar que se ajustan al contratoἐπειδὰν συντελεσθῇ τὸ ἔργον ... καὶ δοκιμασθῇ κατὰ τὴν συγγραφ[ήν
f) supervisar, examinar, someter a examen animales para determinar si son aptos o no para el sacrificio
τοὺς βοῦς
δ. δὲ τὰ ἱερεῖα τοὺς προβούλους
τὴν δὲ ψυχὴν δοκιμάζουσι τοῖς μὲν ταύροις ἄλφιτα ... παρατιθέντες
τὸ κτῆνος
4 juzgar, considerar bueno o digno de algo, c. part. o inf.
τὸν ἀδελφὸν ἡμῶν, ὃν ἐδοκιμάσαμεν ... σπουδαῖον ὄντα
κέρδος οὐχ ὑμᾶς Θεοτίμῳ, Θεότιμον δὲ ὑμῖν εἶναι δοκιμάζω
θεὸς ... καιρὸν εὔκαιρον εἶναι ... ἐδοκίμαζε
εἰ δοκιμάσειας καλῶς ἔχειν
ἐπειδὴ δὲ τοῖς πάλαι ... ἐδοκιμάσθη ταῦτα καλῶς ἔχειν
πρέσβεις ... δεδοκιμασμένους ἀξίους τῆς πόλεως εἶναι
τιμῆς τε καὶ διαθέσεως ἄξιος δοκιμάζεται
II c. valoración positiva
1 c. valor institucional aprobar, dar por bueno y más frec. en aor. o perf. pas. superar el examen, ser admitido, aprobado, dado por bueno para algún cargo, magistratura, actividad profesional o estatus civil o relig. (frec. difícil de distinguir de
a) candidatos a magistraturas
ἡ βουλὴ ... δοκιμάζει τοὺς βουλευτὰς ... καὶ τοὺς ἐννέα ἄρχοντας
πάντες γὰρ καὶ οἱ κληρωταὶ καὶ οἱ χειροτόνητοι δοκιμασθέντες ἄρχουσιν
ἀρχὰς ἔλαχεν καὶ ἦρξεν δοκιμασθείς
obtuvo por suerte unas magistraturas y las desempeñó después de superado el examen
b) los efebos para pasar a la edad viril, en v. pas.
ἐπειδὴ δεδοκίμασαι καὶ ἀνὴρ γεγένησαι
οἱ εἰς ἄνδρας δεδοκιμασμένοι
c) testigos
ἐπιδειξάτω δὲ Ἡρακλείδης ὅ τι ἂν ἐγκαλῇ Δημητρίᾳ ἐναντίον ἀνδρῶν τριῶν, οὓς ἂν δοκιμάζωσιν ἀμφότεροι
que Heraclides pruebe sus acusaciones contra Demetria delante de tres hombres aceptados por ambas partes
d) candidatos a desempeñar una actividad profesional, en v. pas.: para dirigir los coros
δοκιμασθεὶς ... τῶν χορῶν ἀρχέτω κατὰ νόμον
δεδοκιμασμένος (ἰατρός)
e) cargos religiosos, en v. pas.
μοσχοσφραγισταὶ ... δοκιμάζονται
f) candidatos a asociaciones religiosas IG 22.1361.23 (IV a.C.), 1369.34 (II d.C.), en v. pas.
μηδενὶ ἐξέστω ἰόβακχον εἶναι ... εἰ μὴ πρῶτον δοκιμασθῇ ὑπὸ τῶν ἰοβάκχων ψήφῳ, εἰ ἄξιος φαίνοιτο ... τῷ Βακχείῳ
g) de Ptolomeo V, ‘aprobado’ y legitimado por Hefesto-Pta
ὃν ὁ Ἥφαιστος ἐδοκίμασεν
2 considerar aceptable, juzgar oportuno, adecuado o conveniente c. inf.
ταῦτα ἱκανῶς ἐκπονεῖν ἐδοκίμαζε
περιλαμβάνειν γὰρ οὐκ ἐδοκίμαζον ... ἄνθρωπον
pues no consideraba aceptable estrechar en mis brazos a un hombreπάντι ... τῷ στρατῷ πολεμεῖν
τὰ ὀνόματα δηλῶσαι τούτων οὐκ ἐδοκίμαζον
οὐκ ἐδοκίμασαν τὸν Θεὸν ἔχειν ἐν ἐπιγνώσει
ὡς ἐὰν δοκιμάζῃς γεινέσθω
que suceda del modo que a tí te parezca bien
3 apreciar, juzgar valioso, valorar positivamente
δοκιμάζεις τὰ διαφέροντα κατηχούμενος ἐκ τοῦ νόμου
ὅπῃ ταύτῃ ἀρετὴ ἀσκεῖται καὶ δοκιμάζεται
dondequiera que la virtud se practica y se la tiene en consideraciónἀργύρου κλῖναι πρὸς ἄνθρωπον δοκιμαζόμεν'
δεδοκιμάσμεθα ὑπὸ τοῦ θεοῦ πιστευθῆναι τὸ εὐαγγέλιον
hemos sido juzgados dignos por Dios de que se nos confiase el evangelio
4 aprobar, dar por bueno, reconocer como tal
οἳ ἄρρενας ἐδοκίμασαν ἔρωτας
μετὰ δεδοκιμασμένου (λόγου) μὴ ξυνέπεσθαι ἐθέλειν
μέλεσι καὶ ῥυθμοῖς καὶ χορείαις ἐχρῶντο δεδοκιμασμέναις
empleaban cantos, ritmos y danzas corales establecidos
B en v. med.
1 decidir, elegir después de valorar, preferir
χώραν δοκιμασώμεθα τὴν προσήκουσαν ἑκάστοις ἔχειν
decidamos que cada cosa tengo un lugar adecuadoδοκιμάζεται πᾶς οὐ πεπλασμένος φίλος φιλίαν φίλου στέργοντος, οὐ τὰ χρήματα
2 examinar, poner a prueba a la futura esposa, Men.Fr.804.11.
1. beoordelen, testen:
2. goedkeuren, op waarde schatten:
a) von der Reuterei, mustern, d.i. prüfen, ob Einer unter der Reuterei dienen kann ; δεδοκιμασμένος ἱππεύειν Lys. 14.22, woran Xen. An. 3.5.20 ἵπποι καὶ ἱππεῖς ἐδοκιμάσθησαν εἰς πεντήκοντα, prüfen, u. auswählen, erinnert.
b) bei dem, der sich um ein Staatsamt bewirbt und durch das Los dazu bestimmt ist, untersuchen, ob er die gesetzlichen Bestimmungen über die Geburt u. dergl. erfüllt, und dann die Wahl bestätigen ; δοκιμάζειν τὸν ἀεὶ λαγχάνοντα, πρῶτον μὲν ὁλόκληρον καὶ γνήσιον κ. τ. λ. Plat. Legg. VI.579c ; δοκιμασθεὶς ἀρχέτω ibd. 765b ; δοκιμάζονται οἱ στρατηγοί Lys. 15.6, 16.3, u. öfter ; u. a. Redner ; ἡ ἐν Ἁρείῳ πάγῳ βουλὴ ἐκ τῶν δεδοκιμασμένων καθίσταται Xen. Mem. 3.5.20.
c) unter die ἔφηβοι, d.i. unter die Männer nach vorangegangener Prüfung der rechtlichen Ansprüche des Bürgers (vgl. Ar. Vesp. 578) aufnehmen ; εἰς ἄνδρας δ., Lys. 32.9 ; ἕως ἀνὴρ εἶναι δοκιμασθείην Dem. 27.5, d.i. für mündig erklärt werden ; vgl. Isocr. 16.29 ; Harp. erkl. δοκιμασθείς· εἰς ἄνδρας ἐγγραφείς. – Med., Men. Stob. fl. 72.2.
Strong 1381
1. primarily of metals (Pr 8:10 17:3, Si 2:5, Wi 3:6), to test, try, prove (in the hope and expectation that the test will prove successful, v. reff. s. Syn.): χρυσίον, I Pe 1:7; other things, Lk 12:56 14:19, II Co 8:8, Ga 6:4, I Th 2:4 5:21; τὰ διαφέροντα, Ro 2:18, Phl 1:10 (R, mg., but v. infr.); πνεύματα, I Jo 4:1; of men, I Ti 3:10 (pass.); ἑαυτόν, I Co 11:28, II Co 13:5; seq. subst. clause, Ro 12:2, I Co 3:13, Eph 5:10.
2. As the result of trial, to approve, think fit: Ro 1:28 14:22, I Co 16:3, II Co 8:22, I Th 2:4 (δεδοκιμάσμεθα); τὰ διαφέροντα, Ro 2:18, Phl 1:10, R, txt. (but v. supr.; cf. διαφέρω).†
- Ito assay or test metals, to see if they be pure, Isocr., etc.
- IIof persons, to put to the test, make trial of, scrutinise, Hdt., Thuc.: —then, to approve, Thuc., Plat., etc.; c. inf., ἐκπονεῖν ἐδοκίμαζε he approved of their working, Xen.
- IIIat Athens, to approve as fit for an office, and in Pass. to be approved as fit, Plat., etc.; c. inf., ἱππεύειν δεδοκιμασμένος Xen.
- 2to examine and admit boys to the class of ἔφηβοι or ἔφηβοι to the rights of manhood; and in Pass. to be so admitted, Ar., etc.; ἕως ἀνὴρ εἶναι δοκιμασθείην Dem.
- IVc. inf. to think fit to do, or with negat. to refuse to do, NTest.
-
…τʼ ἦμεν καλῶν σοὶ καὶ τοῖς ἄλλοις πᾶσιν πολίταις, ὅμως προαγορεύομεν τῷ ἐξουσίαν πεποιηκέναι Ἀθηναίων τῷ βουλομένῳ, ἐπειδὰν δοκιμασθῇ καὶ ἴδῃ τὰ ἐν τῇ πόλει πράγματα καὶ ἡμᾶς τοὺς νόμους, ᾧ ἂν μὴ ἀρέσκωμεν ἡμεῖς, ἐξεῖναι λαβόντα…
Plato, Crito
-
…δὲ ἡ τῶν ἀγαθῶν φιλία ἀδιάβλητός ἐστιν · οὐ γὰρ ῥᾴδιον οὐδενὶ πιστεῦσαι περὶ τοῦ ἐν πολλῷ χρόνῳ ὑφʼ αὑτοῦ δεδοκιμασμένου · καὶ τὸ πιστεύειν ἐν τούτοις, καὶ τὸ μηδέποτʼ ἂν ἀδικῆσαι, καὶ ὅσα ἄλλα ἐν τῇ ὡς ἀληθῶς…
Aristotle, Nicomachean Ethics
-
…εἶναι δρᾶσαί τι ὧν ἤκουσεν · τῷ δὲ ὑπερβάλλοντι αὐτῶν φθονοῦντες ἤδη καὶ ἀπιστοῦσιν. ἐπειδὴ δὲ τοῖς πάλαι οὕτως ἐδοκιμάσθη ταῦτα καλῶς ἔχειν, χρὴ καὶ ἐμὲ ἑπόμενον τῷ νόμῳ πειρᾶσθαι ὑμῶν τῆς ἑκάστου βουλήσεώς τε καὶ δόξης τυχεῖν ὡς…
Thucydides, The Peloponnesian War
-
…συνεπομένους εὐφημεῖν πάντας θεοὺς ἅμα καὶ πάσας, καὶ τὸν νυκτερινὸν σύλλογον ἐπὶ ταύτην τὴν σοφίαν ἱκανῶς γνόντας τε καὶ δοκιμάσαντας ἡμᾶς ὀρθότατα πάντας παρακαλεῖν .…
Plato, Epinomis
-
…ἀλλʼ ὑπὲρ ὑμῶν καὶ τῆς πόλεως προνοούμενον. ῥᾴδιον δʼ ἐξ αὐτοῦ τοῦ πράγματος μαθεῖν. Λεωδάμαντι γὰρ συμφέρει τοῦτον δοκιμασθῆναι, οὕτω γὰρ ὑμεῖς μάλιστα διαβληθήσεσθε, καὶ δόξετε ἀντὶ δημοτικῶν ἀνθρώπων ὀλιγαρχικοὺς εἰς τὰς ἀρχὰς καθιστάναι · ὑμῖν δὲ…
Lysias, Speeches
-
…φερέτωσαν μὲν αἱ τέτταρες φυλαὶ τέτταρας, ἕκαστον ἐξ αὑτῶν, τρεῖς δέ, οἷς ἂν πλείστη γένηται ψῆφος, δοκιμάσαντας, ἐννέα πέμπειν εἰς Δελφοὺς ἀνελεῖν ἐξ ἑκάστης τριάδος ἕνα · τὴν δὲ δοκιμασίαν αὐτῶν καὶ τοῦ χρόνου τὴν ἡλικίαν…
Plato, Laws
-
…μὲν οὖν τῶν ἱερέων, τῷ θεῷ ἐπιτρέποντα αὐτῷ τὸ κεχαρισμένον γίγνεσθαι, κληροῦν οὕτω τῇ θείᾳ τύχῃ ἀποδιδόντα, δοκιμάζειν δὲ τὸν ἀεὶ λαγχάνοντα πρῶτον μὲν ὁλόκληρον καὶ γνήσιον, ἔπειτα ὡς ὅτι μάλιστα ἐκ καθαρευουσῶν οἰκήσεων, φόνου δὲ…
Plato, Laws
-
…αὐτῶν ἠναγκάζοντο ; κἀκεῖνο πρὸς ἐνθυμηθῶσιν, ὅτι ὁ αὐτὸς οὗτος ἀνὴρ Θρασύβουλος αἴτιος γεγένηται Λεωδάμαντά τε ἀποδοκιμασθῆναι καὶ τοῦτον δοκιμασθῆναι, τοῦ μὲν κατήγορος γενόμενος, ὑπὲρ τούτου δὲ ἀπολογήσασθαι παρασκευασάμενος, ὃς πῶς πρὸς τὴν πόλιν διάκειται καὶ πόσων…
Lysias, Speeches
-
…δικαίως ἄρχειν ἥ τε πολιτεία καὶ τὸ ἄλλο πλῆθος τὸ ὑμέτερον σῴζεται ; καὶ ; εἰ μὲν δὴ βουλεύσων νυνὶ ἐδοκιμάζετο καὶ ὡς ἱππευκότος αὐτοῦ ἐπὶ τῶν τριάκοντα τοὔνομα ἐν ταῖς σανίσιν ἐνεγέγραπτο, καὶ ἄνευ κατηγόρου ἂν αὐτὸν ἀπεδοκιμάζετε ·…
Lysias, Speeches
-
…γίγνεσθαι μὲν δοκιμασίαν ἐν τοῖς ἑλομένοις αὐτοῖς, ἐὰν δὲ ἀποδοκιμασθῇ τις, ἕτερον ἀνθαιρεῖσθαι κατὰ ταὐτά, τοὺς δὲ δοκιμασθέντας δικάζειν μὲν τοῖς τἆλλα δικαστήρια φυγοῦσι, τὴν δὲ ψῆφον φανερὰν φέρειν · ἐπηκόους δʼ εἶναι καὶ θεατὰς τούτων τῶν…
Plato, Laws