εὔφημος
εὔφημος, uttering sounds of good omen
εὔφημ-ος, Dor. εὔφᾱμος, ον, (φήμη)
- uttering sounds of good omen, ἀετός Arist. HA 618b31: usu. in derived senses,
- I abstaining from inauspicious words, i.e. religiously silent, εὔφημον . . κοίμησον στόμα A. Ag. 1247; γλῶσσαν εὔ. φέρειν Id. Ch. 581; so perh. εὔ. γόοι Id. Fr. 40; εὐφάμου στόμα φροντίδος ἱέντες moving the lips of reverent thought, i.e. keeping a holy silence, S. OC 132 (lyr.); so ὑπʼ εὐφήμου βοῆς, i.e. in silence, Id. El. 630; εὔφημα φώνει, = εὐφήμει, Id. Aj. 362, 591, E. IT 687; εὔφημος ἴσθι S. Fr. 478; εὔ. πᾶς ἔστω λαός Ar. Th. 39 (anap.).
- 2 mild, softening (cf. εὐφημία II.1, εὐφημισμός), ἐν-οτάτοις ὀνόμασι . . κατονομάζειν Pl. Alc. 2.140c; πρὸς τὸ -ότατον, Lat. in meliorem partem, Luc. Prom.Es 3. Adv. Comp. -ότερον Eust. 1398.49.
- 3 fair-spoken, εἰς τὸ δαιμόνιον Phld. Piet. 18.
- II in positive sense, fair-sounding, auspicious, μῦθοι Xenoph. 1.14; ἦμαρ A. Ag. 636; ἔπος Id. Supp. 512; εὔφημοι κέλαδοι E. Tr. 1072 (lyr.); εὔφαμον δʼ ἐπὶ βωμοῖς μοῦσαν θείατʼ ἀοιδοί A. Supp. 694 (lyr.); Μούσης ἀνοίγειν . . εὔφημον στόμα Ar. Av. 1719; εὔ. πόνοι pious, holy, E. Ion 134 (lyr.); δόμοι Id. Andr. 1144; ᾠδῆς γένος, ἐρωτήματα, Pl. Lg. 800e, Hp.Ma. 293a, cf. Ep.Phil. 4.8; πλοῦς Iamb. VP 3.16 (Sup.). Adv. -μως with or in words of good omen, h.Ap. 171 (dub. l.), A. Eu. 287, IG 1(2).108.55, Pl. Phdr. 265c: Comp. -ότερον Aristaenet. 2.9.
- III laudatory, λόγοι εὔ. panegyrics, Plb. 31.3.4. (Also f.l. for εὔχυμος Aët. 5.58, for εὔφιμος Nic. Al. 275.)
εὔ·φημος, ος, ον :
I au sens religieux :
1 qui prononce des paroles ou pousse des cris de bon augure (p. opp. à δύσφημος) en parl. de l’aigle, Arstt. H.A. 9, 32, 3 ||
2 d’ord. qui évite les paroles de mauvais augure, d’où qui garde un silence religieux, dans les Trag. Soph. O.C. 132 ; εὔφημα φώνει, Soph. Aj. 362, 591 ; Eur. I.T. 687 ; ou εὔφημος ἴσθι, Soph. fr. 426, garde un religieux silence ; p. ext. saint, sacré (maison, chant, etc.) Eur. Andr. 1144 ; Plat. Leg. 801a ||
3 qui emploie un mot favorable au lieu d’un mot de mauvais augure ; p. suite, qui parle par euphémisme, Plat. 2 Alc. 140c ||
II en gén.
1 qui prononce une parole favorable ou bienveillante, Eschl. Ch. 581 ; en parl. de paroles, de bruits, favorable, Eschl. Suppl. 512 ; Eur. Tr. 1072 ; d’où, en gén. favorable, propice εὔφ. ἦμαρ, Eschl. Ag. 636, jour heureux ; πρὸς τὸ εὐφημότατον ἐξηγεῖσθαι, Luc. Prom. 3, interpréter dans le sens le plus favorable ||
2 qui loue, qui célèbre, Pol. 31, 14, 4 ||
Sup. -ότατος, Plat. 2 Alc. 140c ; Luc. l. c. ||
➳ Dor. εὔφαμος [ᾱ] Pd. P. 4, 22, etc.
Étym. εὖ, φήμη.
1. zich onthoudend van ongunstige woorden: zwijgend:
2. gunstig klinkend, geluk voorspellend:
3. heilig:
εὔφημος, 1) von gutem Laute, von guter Vorbedeutung ; ἔπος Aesch. Suppl. 507 ; εὔφημα φώνει, bona verba, Soph. Aj. 355, El. 1202 ; Worte guter Vorbedeutung redend, ὑμῖν δʼ ἐπαινῶ γλῶσσαν εὔφημον φέρειν Aesch. Ch. 574, wie εὔφημον ἐπιβοᾶν Suppl. 675 ; ἐν εὐφημοτάτοις ὀνόμασι κατονομάζειν Plat. Alc. II, 140c, d.i. mit milden Ausdrücken ; τὸ τῆς ᾠδῆς γένος εὔφημον ἡμῖν ὑπαρχέτω Legg. VII.801a ; vgl. noch θεὸν ὑμνεῖν εὐφήμοις μύθοις καὶ καθαροῖς λόγοις bei Ath. XI.462e., – Auch = erfreulich, froh, ἦμαρ Aesch. Ag. 622 ; – πρὸς τὸ εὐφημότατον ἐξηγούμενος τὸ εἰρημένον, in meliorem partem, Luc. Prom. 3.
2) andachtsvoll, still, εὔφημον, ὦ τάλαινα, κοίμησον στόμα Aesch. Ag. 1220 ; εὐφήμου στόμα φροντίδος ἱέντες Soph. O.C. 131 ch., wie εὔφημος ἴσθι frg. 426 ; so ist auch El. 620 οὐκ οὖν ἐάσεις οὐδʼ ὑπʼ εὐφήμου βοῆς θῦσαί με = mit Stillschweigen ; vgl. Seidler zu Eur. Tr. 566 ; εὔφημος πᾶς ἔστω λεώς – στόμα συγκλείσας Ar. Th. 39. – Uebertr., δόμοι, das Heiligtum, Eur. Andr. 1145.
3) rühmend, lobend, Plut. u. a.Sp.
• Adv. εὐφήμως , mit Glück bedeutenden, heiligen Worten, καλῶ χώρας ἄνασσαν τῆσδε Aesch. Eum. 277 ; H.h. Apoll. 171 ὑμεῖς δʼ εὖ μάλα πᾶσαι ὑποκρίνασθʼ εὐφήμως ; Plat. Phaedr. 261c προσεπαίσαμεν μετρίως τε καὶ εὐφήμως Ἔρωτα.
2) andachtsvoll, still, εὔφημον, ὦ τάλαινα, κοίμησον στόμα Aesch. Ag. 1220 ; εὐφήμου στόμα φροντίδος ἱέντες Soph. O.C. 131 ch., wie εὔφημος ἴσθι frg. 426 ; so ist auch El. 620 οὐκ οὖν ἐάσεις οὐδʼ ὑπʼ εὐφήμου βοῆς θῦσαί με = mit Stillschweigen ; vgl. Seidler zu Eur. Tr. 566 ; εὔφημος πᾶς ἔστω λεώς – στόμα συγκλείσας Ar. Th. 39. – Uebertr., δόμοι, das Heiligtum, Eur. Andr. 1145.
3) rühmend, lobend, Plut. u. a.Sp.
• Adv. εὐφήμως , mit Glück bedeutenden, heiligen Worten, καλῶ χώρας ἄνασσαν τῆσδε Aesch. Eum. 277 ; H.h. Apoll. 171 ὑμεῖς δʼ εὖ μάλα πᾶσαι ὑποκρίνασθʼ εὐφήμως ; Plat. Phaedr. 261c προσεπαίσαμεν μετρίως τε καὶ εὐφήμως Ἔρωτα.
Strong 2163
primarily, uttering words or sounds of good omen, hence,
1. avoiding ill-omened words, religiously silent.
2. fair-sounding, auspicious (R, mg., gracious): Phl 4:8.†
εὔφημος
φήμη
- Iuttering sounds of good omen, or abstaining from inauspicious words, i. e. religiously silent, opp. to δύσφημος, Aesch., etc.; εὐφήμου στόμα φροντίδος ἱέντες uttering words of religious thought, i. e. keeping a holy silence, Soph.; so, ὑπʼ εὐφήμου βοῆς, i. e. in silence, Soph.; εὔφημα φώνει, like εὐφήμει, Soph.
- IIin positive sense, auspicious, Aesch., Eur., etc.:—so adv. -μως, with or in words of good omen, Hhymn., Aesch.