σφαῖρα
σφαῖρα, a ball, playing-ball
- ball, σφαίρῃ παίζειν play at ball, Od. 6.100; σφαῖραν ἔρριψε ib. 115; σ. καλὴν μετὰ χερσὶν ἕλοντο 8.372; σφαίρῃ ἀνʼ ἰθὺν πειρήσαντο ib. 377; ὥσπερ σφαῖραν ἐκδεξάμενος τὸν λόγον Pl. Euthd. 277b; ῥαπτὴ σ. AP 12.44 (Glauc.), cf. Nicom.Com. 1.25, Antiph. 234; διὰ σφαίρας . . ἐκπονῆσαι τὸ σῶμα Gal. 6.134, cf. Sor. 1.49, 93; ἡ διὰ τῆς σ. ὄρχησις Ath. 1.14d: metaph., σφαῖραν ἐποίησε τὴν οὐσίαν (cf. συστρογγύλλω) Alex. 246.3: prov., σ. κατὰ πρανοῦς, of accelerating motion, Eust. 249.1.
- 2 any globe, Parm. 8.43; sphere, as a geom. figure, Ti.Locr. 95d, etc.; esp. the terrestrial globe, earth, Str. 2.3.1; an artificial globe, Hermesian. 7.88, Str. 12.3.11.
- 3 hollow sphere or globe: in the Ancient Physics, from the time of Anaximander (cf. Placit. 2.16.5), of the spheres believed to revolve round the earth carrying the heavenly bodies, and according to the Pythagoreans arranged after the intervals of the musical scale (cf. Alex.Eph. ap. Theon.Sm. p.139 H., Cic. de Rep. 6.18), Arist. Metaph. 1073b18, Cael. 286b24, Mete. 341b20, 354b24, Thphr. Ign. 4; σ. ἀπλανής, = ἡ τῶν ἀπλανῶν σ. the sphere of the fixed stars, Procl. Hyp. 5.1; so ἡ ἀπλανής, without σ., ib. 7.25; αἱ πλανώμεναι σ. planetary spheres, Plu. An.procr. 2.1028a; Astrol., ἡ ὀρθὴ σ. right sphere, i.e. the celestial sphere as viewed from the equator, Rhetorius in Cat.Cod.Astr. 8(1).231.
- 4 a weapon of boxers, prob. iron ball, worn with padded covers (ἐπίσφαιρα) instead of boxing-gloves (ἱμάντες) in the σφαιρομαχίαι, Pl. Lg. 830b, cf. Plu. Profect. 2.80b.
- 5 αἱ σ. τῶν ὀμμάτων eye-balls, Arist. Pr. 958a7.
- 6 σ. θαλάττιαι sea-balls, Id. HA 616a20, Crito ap. Gal. 12.437.
- 7 pill, Archig. ap. Orib. 8.2.18.
- 8 πλατάνου σφαῖραι, i.e. globular catkins, Dsc. 4.73.
- 9 as a quantitative measure, ἐπίβαλε . . φύκους στυπτηρίου ὡς σφαῖραν PHolm. 16.32.
1. bal,
2. bol, m.n. van de kosmos.
3. ronde band (om gebroken ledemaat steun te geven)
Bei den Faustfechtern eiserne Kugeln, die sie statt der gewöhnlichen Fechterhandschuhe, ἱμάντες, anbanden (vgl. ἐπισφαίριον); so Plat. ἀντὶ ἱμάντων σφαίρας ἂν περιεδούμεθα, Legg. VIII.830b.
-ης, ἡ.
A ball : σφαίρῃ παῖζον Od. 6.100. Cf. Od. 6.115, Od. 8.372, 377.
Δημοκρίτου Σφαῖρα
esfera de Demócrito
τὰ περιλειπόμενα τοῦ ἀριθμοῦ κατανόησον εἰς τὴν σφαῖραν
mira en la esfera la cifra restante
- 1a ball, playing-ball, Od., Plat.
- 2any ball: the terrestrial globe, the earth, Strab.
-
…παρʼ ὄχθῃσιν ποταμοῖο, εἵματα δʼ ἠελίοιο μένον τερσήμεναι αὐγῇ. αὐτὰρ ἐπεὶ σίτου τάρφθεν δμῳαί τε καὶ αὐτή, σφαίρῃ ταὶ δʼ ἄρʼ ἔπαιζον, ἀπὸ κρήδεμνα βαλοῦσαι · τῇσι δὲ Ναυσικάα λευκώλενος ἤρχετο μολπῆς. οἵη δʼ Ἄρτεμις εἶσι…
Homer, Odyssey
-
…δίζησθαι, ἄλλον δὲ ἄλλο ἐπιμηχανᾶσθαι αὐτῶν. ἐξευρεθῆναι δὴ ὦν τότε καὶ τῶν κύβων καὶ τῶν ἀστραγάλων καὶ τῆς σφαίρης καὶ τῶν ἀλλέων πασέων παιγνιέων τὰ εἴδεα, πλὴν πεσσῶν τούτων γὰρ ὦν τὴν ἐξεύρεσιν οὐκ οἰκηιοῦνται Λυδοί. ποιέειν…
Herodotus, The Histories
-
…ἰδνωθεὶς ὀπίσω, ὁ δʼ ἀπὸ χθονὸς ὑψόσʼ ἀερθεὶς ῥηιδίως μεθέλεσκε, πάρος ποσὶν οὖδας ἱκέσθαι. αὐτὰρ ἐπεὶ δὴ σφαίρῃ ἀνʼ ἰθὺν πειρήσαντο, ὠρχείσθην δὴ ἔπειτα ποτὶ χθονὶ πουλυβοτείρῃ ταρφέʼ ἀμειβομένω · κοῦροι δʼ ἐπελήκεον ἄλλοι ἑστεῶτες κατʼ ἀγῶνα…
Homer, Odyssey
-
…. Ἀλκίνοος δʼ Ἅλιον καὶ Λαοδάμαντα κέλευσεν μουνὰξ ὀρχήσασθαι, ἐπεί σφισιν οὔ τις ἔριζεν. οἱ δʼ ἐπεὶ οὖν σφαῖραν καλὴν μετὰ χερσὶν ἕλοντο, πορφυρέην, τήν σφιν Πόλυβος ποίησε δαΐφρων, τὴν ἕτερος ῥίπτασκε ποτὶ νέφεα σκιόεντα ἰδνωθεὶς…
Homer, Odyssey
-
…, γλαυκῶπις Ἀθήνη, ὡς Ὀδυσεὺς ἔγροιτο, ἴδοι τʼ ἐυώπιδα κούρην, ἥ οἱ Φαιήκων ἀνδρῶν πόλιν ἡγήσαιτο. σφαῖραν ἔπειτʼ ἔρριψε μετʼ ἀμφίπολον βασίλεια · ἀμφιπόλου μὲν ἅμαρτε, βαθείῃ δʼ ἔμβαλε δίνῃ · αἱ δʼ ἐπὶ μακρὸν ἄυσαν…
Homer, Odyssey
-
…τὰ αὐτὰ καὶ ἕνα λόγον καὶ τάξιν μίαν ἄμφω κινεῖσθαι λέγοντες, νοῦν τήν τε ἐν ἑνὶ φερομένην κίνησιν, σφαίρας ἐντόρνου ἀπεικασμένα φοραῖς, οὐκ ἄν ποτε φανεῖμεν φαῦλοι δημιουργοὶ λόγῳ καλῶν εἰκόνων. ὀρθότατα λέγεις. οὐκοῦν αὖ ἥ…
Plato, Laws
-
…ὦ ἑταῖρε, πρῶτον μὲν εἶναι τοιαύτη ἡ γῆ αὐτὴ ἰδεῖν, εἴ τις ἄνωθεν θεῷτο, ὥσπερ αἱ δωδεκάσκυτοι σφαῖραι, ποικίλη, χρώμασιν διειλημμένη, ὧν καὶ τὰ ἐνθάδε εἶναι χρώματα ὥσπερ δείγματα, οἷς δὴ οἱ γραφῆς καταχρῶνται…
Plato, Phaedo
-
…οὗτος ἱκανῶς ἐπιστήμης ἕξει, κύκλου μὲν καὶ σφαίρας αὐτῆς τῆς θείας τὸν λόγον ἔχων, τὴν δὲ ἀνθρωπίνην ταύτην σφαῖραν καὶ τοὺς κύκλους τούτους ἀγνοῶν, καὶ χρώμενος ἐν οἰκοδομίᾳ καὶ τοῖς ἄλλοις ὁμοίως κανόσι καὶ τοῖς κύκλοις ; γελοίαν…
Plato, Philebus
-
…οὐκ ἄρα ὀρθῶς ἀπεκρίνω, ἔφη. καὶ οὔπω σφόδρα τι ταῦτα εἴρητο τῷ Εὐθυδήμῳ, καὶ ὁ Διονυσόδωρος ὥσπερ σφαῖραν ἐκδεξάμενος τὸν λόγον πάλιν ἐστοχάζετο τοῦ μειρακίου, καὶ εἶπεν · Ἐξαπατᾷ σε Εὐθύδημος, ὦ Κλεινία. εἰπὲ γάρ…
Plato, Euthydemus
-
…· μεταφέρων δʼ οὕτω πολλάκις εἰς ἑκάτερον ὑπʼ ἀμφοῖν ἄτηκτον ἀπηργάσατο. καταχρώμενος δὴ τούτῳ περὶ μὲν τὸν ἐγκέφαλον αὐτοῦ σφαῖραν περιετόρνευσεν ὀστεΐνην, ταύτῃ δὲ στενὴν διέξοδον κατελείπετο · καὶ περὶ τὸν διαυχένιον ἅμα καὶ νωτιαῖον μυελὸν ἐξ αὐτοῦ σφονδύλους…
Plato, Timaeus