ὑγιής
ὑγιής, ὑγιής, healthy, sound; (of statements or persons) wise, good
- healthy, sound in body, ὑγιέα ποιέειν or ἀποδέξαι τινά restore him to health, make him sound, Hdt. 3.130, 134; ὑγιῆ σώματα ἀπεργάζεσθαι Pl. Lg. 684c; τὸ ὑ. τοῦ σώματος, opp. τὸ νοσοῦν, Id. Smp. 186b, cf. X. Mem. 1.3.13; πόλις (opp. φλεγμαίνουσα) Pl. R. 372e: prov., ὑγιέστερος κολοκύντας or ὄμφακος ‘sound as a bell’, Epich. l.c., Phot.; ὑγιέστερος κροτῶνος or Κρότωνος Men. 318, cf. Str. 6.1.12.
- 2 of oneʼs case or condition, σῶς καὶ ὑ. safe and sound, Hdt. 4.76, Th. 3.34.
- 3 of things, safe and sound, in good case, of the Hermae, Lys. 6.12; of ships, Th. 8.107; κόσμος X. Mem. 4.3.13; τὸ ἔδαφος καὶ οἱ τοῖχοι Arist. Mir. 842a33; σῶν καὶ ὑγιὲς μένειν Pl. Ti. 82b; in good condition, unbroken, πίθοι, κώθων, λίθος, IG 1(2).326.7, 42(1).121.85 (Epid., iv B. C.), 7.3073.32 (Lebad., ii B. C.); πίθοι ὑ., opp. ἀγγεῖα τετρημένα καὶ σαθρά, Pl. Grg. 493e, cf. Cra. 440c, Men. 77a (v. infr. III.1); ἱμάτια POxy. 530.20 (ii A. D.); μύλος ὑ. καὶ ἀσινής ib. 278.18 (i A. D.).
- II sound in mind, Simon. 5.4, etc.; φρένες ὑγιεῖς E. Ba. 948; virtuous, Pl. Phd. 89d; ἦθος Id. R. 409d, etc.; ὡς ὑγιεστάτη ψυχή Id. Grg. 526d; as a complimentary epithet, ὑγιέστατον ἀνθύπατον OGI 568.6 (Tlos, iii A.D.).
- 2 of words, opinions, and the like, sound, wholesome, wise, μῦθος ὃς . . νῦν ὑγιής the word which is now fitting, Il. 8.524 (the only place where any of this family of words occurs in Hom.); ὑ. δόξαι Pl. R. 584e; εἴ τι ὑ. διανοοῦνται Th. 4.22, cf. Pl. Tht. 194b; χεῖρας καὶ γνώμην καθαροὶ καὶ ὑγιεῖς IG 12(1).789.5 (Lindus, ii A. D.).
- 3 freq. with a neg., λόγος οὐκ ὑ. Hdt. 1.8; οὐδὲν ὑ. βούλευμα Id. 6.100; so in Trag. and Att., ὦ μηδὲν ὑ. μηδʼ ἐλεύθερον φρονῶν S. Ph. 1006; ἑλικτὰ κοὐδὲν ὑ. E. Andr. 448; οὐδὲν ὑ. διανοουμένων Th. 3.75; μηδὲν ὑ. λέγειν E. Ph. 201, cf. Ar. Th. 636, Pl. 274, etc.; φέρειν, ἀσκεῖν, Id. Ach. 956, Pl. 50; οὐδὲν ὑ. οὐδʼ ἀληθὲς ἔχειν Pl. Phd. 69b: also of persons, τὰς οὐδὲν ὑγιές Ar. Th. 394; πανοῦργον, ἄδικον, ὑγιὲς μηδὲ ἕν Id. Pl. 37: c. gen., οὐδʼ ἦν ἄρʼ ὑ. οὐδὲν ἐμπύρου φλογός there is nothing sound or good in it, E. Hel. 746; φεῦ· ὡς οὐδὲν ἀτεχνῶς ὑ. ἐστιν οὐδενός Ar. Pl. 362, cf. 870, Pl. Phd. 90c, Grg. 524e, R. 584a, D. 18.23, etc.; οὐχ ὑ. οὐδὲν ἔτι λέγω τῶν ὀργίων E. Ba. 262, cf. Cyc. 259; ἐπʼ οὐδενὶ ὑγιεῖ οὐδʼ ἀληθεῖ Pl. R. 603b, cf. Lys. 9.4.
- 4 logically sound, τὸ ὑ. συνημμένον S.E. M. 8.118; ὑ. ἀπόδειξις Id. P. 1.116, cf. Arr. Epict. 2.1.4.
- III neut. as Adv., ὑγιὲς φθέγγεσθαι ring sound and clear, opp. σαθρόν, Pl. Tht. 179d: also in phrase ἐξ ὑγιοῦς, φροντίζειν ὅπως καὶ τἆλλα γένηται . . ἐξ ὑ. correctly, in order, PTeb. 27.60 (ii B. C.); οὐκ ἐξ ὑ. τὰς κτήσεις ποιοῦσιν, i. e. dishonestly, Vett.Val. 90.32.
- 2 regul. Adv. ὑγιῶς, healthily, διάγειν Ath. 2.46f; soundly, κρίνειν, φιλοσοφεῖν, Pl. R. 409a, 619d; ὑ. πεπολίτευμαι D. 18.298; ὑ. ἀπαγγεῖλαι Plot. 4.4.19; ὑ. καὶ πιστῶς honourably and faithfully, freq. in Pap., POxy. 1031.18 (iii A. D.), etc. (Prob. from ὑ-, cf. Skt. su- ‘well’, and -γιη-, I.-E. γυιψē cf. guiyō in βιῶναι.)
1. van levend wezen gezond, in gezonde staat:
2. van zaken in goede staat, heel:
3. abstr., van gedachten of uitspraken in orde, degelijk, deugdelijk:
Sound, profitable : μῦθος Il. 8.524.
- Icomp. and Sup. ὑγιέστερος, -ατος:— sound, healthy, hearty, sound in body, Lat. sanus, ὑγιέα ἀποδέξαι or ποιεῖν τινα to restore him to health, make him sound, Hdt.; ὑγιὴς τὸ δῆγμα cured of the bite, Xen.
- 2of condition, σῶς καὶ ὑγιής safe and sound, in good case, Hdt., Thuc.
- IIsound in mind, sound-minded, Eur., Plat.
- 2of words, opinions, and the like, sound, wholesome, wise, Il., Thuc., Plat.: often with a negat., λόγος οὐχ ὑγ. Hdt.; μηδὲν ὑγιὲς φρονῶν Soph.; οὐδὲν ὑγ. λέγειν Eur., etc.
- IIIadv. ὑγιῶς, healthily, soundly, κρίνειν, Plat., Dem.
-
…τὴν αὐτὴν καλεῖς ; ἢ ἐάνπερ βούλῃ ἀκριβῶς διορίζειν, ὥσπερ ὑπέθου, οὐδέν τι μᾶλλον, ἐάν τις κυβερνῶν ὑγιὴς γίγνηται διὰ τὸ συμφέρον αὐτῷ πλεῖν ἐν τῇ θαλάττῃ, ἕνεκα τούτου καλεῖς μᾶλλον αὐτὴν ἰατρικήν ; οὐ δῆτα ,…
Plato, Republic
-
…δέ τις καὶ προύκαμνέ τι, ἐς τοῦτο πάντα ἀπεκρίθη. τοὺς δὲ ἄλλους ἀπʼ οὐδεμιᾶς προφάσεως, ἀλλʼ ἐξαίφνης ὑγιεῖς ὄντας πρῶτον μὲν τῆς κεφαλῆς θέρμαι ἰσχυραὶ καὶ τῶν ὀφθαλμῶν ἐρυθήματα καὶ φλόγωσις ἐλάμβανε, καὶ τὰ ἐντός, ἥ…
Thucydides, The Peloponnesian War
-
…ἀπιστότερα ὀφθαλμῶν, ποίεε ὅκως ἐκείνην θεήσεαι γυμνήν. ὁ δʼ ἀμβώσας εἶπε · δέσποτα, τίνα λέγεις λόγον οὐκ ὑγιέα, κελεύων με δέσποιναν τὴν ἐμὴν θεήσασθαι γυμνήν ; ἅμα δὲ κιθῶνι ἐκδυομένῳ συνεκδύεται καὶ τὴν αἰδῶ γυνή. πάλαι…
Herodotus, The Histories
-
…ἂν ἐν βάκχαισι δέσμιος μέσαις, τελετὰς πονηρὰς εἰσάγων · γυναιξὶ γὰρ ὅπου βότρυος ἐν δαιτὶ γίγνεται γάνος, οὐχ ὑγιὲς οὐδὲν ἔτι λέγω τῶν ὀργίων. τῆς δυσσεβείας. ὦ ξένʼ, οὐκ αἰδῇ θεοὺς Κάδμον τε τὸν σπείραντα γηγενῆ…
Euripides, Bacchae
-
…ἔστω μὴ λόχος εἰσέλθῃσι πόλιν λαῶν ἀπεόντων. ὧδʼ ἔστω Τρῶες μεγαλήτορες ὡς ἀγορεύω · μῦθος δʼ ὃς μὲν νῦν ὑγιὴς εἰρημένος ἔστω, τὸν δʼ ἠοῦς Τρώεσσι μεθʼ ἱπποδάμοις ἀγορεύσω. ἔλπομαι εὐχόμενος Διί τʼ ἄλλοισίν τε θεοῖσιν ἐξελάαν ἐνθένδε…
Homer, Iliad
-
…τῶν φίλων τυγχάνῃ ἀδικῶν, καὶ μὴ ἀποκρύπτεσθαι ἀλλʼ εἰς τὸ φανερὸν ἄγειν τὸ ἀδίκημα, ἵνα δῷ δίκην καὶ ὑγιὴς γένηται, ἀναγκάζειν τε αὑτὸν καὶ τοὺς ἄλλους μὴ ἀποδειλιᾶν ἀλλὰ παρέχειν μύσαντα εὖ καὶ ἀνδρείως ὥσπερ τέμνειν καὶ κάειν…
Plato, Gorgias
-
…καὶ ἀδικίαν ὅπῃ ποτὲ ταῖς πόλεσιν ἐμφύονται. ἡ μὲν οὖν ἀληθινὴ πόλις δοκεῖ μοι εἶναι ἣν διεληλύθαμεν, ὥσπερ ὑγιής τις · εἰ δʼ αὖ βούλεσθε, καὶ φλεγμαίνουσαν πόλιν θεωρήσωμεν · οὐδὲν ἀποκωλύει. ταῦτα γὰρ δή τισιν ,…
Plato, Republic
-
…ἔγραψέν τι τῶν περὶ φύσεως ἄκρων καὶ πρώτων εἴτε τις ἐλάττων εἴτε μείζων, ὡς οὐδὲν ἀκηκοὼς οὐδὲ μεμαθηκὼς ἦν ὑγιὲς ὧν ἔγραψεν κατὰ τὸν ἐμὸν λόγον · ὁμοίως γὰρ ἂν αὐτὰ ἐσέβετο ἐμοί, καὶ οὐκ ἂν αὐτὰ ἐτόλμησεν εἰς…
Plato, Letters
-
…προπέρυσιν εἰς τὴν πόλιν, οὔπω δύο μῆνας ἐπιδεδημηκὼς κατελέγην στρατιώτης. αἰσθόμενος δὲ τὸ πραχθὲν ὑπετοπούμην εὐθέως ἐπὶ μηδενὶ ὑγιεῖ κατειλέχθαι. προσελθὼν οὖν τῷ στρατηγῷ ἐδήλωσα ὅτι ἐστρατευμένος εἴην, ἔτυχον δὲ οὐδενὸς τῶν μετρίων. προπηλακιζόμενος δὲ ἠγανάκτουν…
Lysias, Speeches
-
…μὲν οὖν. τὸ δέ γʼ ἐστὶν ἀγαπητὸν πολλάκις εἰ καί τις μετὰ λύπης μὴ μεγάλης δύναιτο εὐεκτικά τε καὶ ὑγιῆ σώματα ἀπεργάζεσθαι. τί μήν ; καὶ τόδε γε ἔτι τοῖς τότε ὑπῆρχεν οὐ σμικρὸν εἰς ῥᾳστώνην τῆς θέσεως τῶν…
Plato, Laws