disceptatio
disceptatio, a dispute, disputation, debate, discussion, disquisition
- I In gen. (good prose in sing. and plur.; cf. for syn.: controversia, concertatio, altercatio, contentio, jurgium, rixa, disputatio): cum quibus omnis fere nobis disceptatio contentioque est, Cic. Div. 2, 72, 150: non disceptatio modo, sed etiam altercatio, Liv. 38, 32; so absol., Cic. Off. 1, 11, 34; id. Deiot. 2, 5: rationum et firmamentorum contentio adducit in angustum disceptationem, id. Part. Or. 30, 104; Liv. 27, 5; 32, 40; Quint. 3, 11, 11; 7, 5, 2 al.: lator ipse legis, cum esset controversia nulla facti, juris tamen disceptationem esse voluit, Cic. Mil. 9, 23; so, juris, Quint. 3, 6, 82: forenses judiciorum aut deliberationum, Cic. de Or. 1, 6, 22; cf. Quint. 2, 4, 24: judicationum, id. 3, 11, 19 et saep.: verborum (opp.: directa denuntiatio belli), Liv. 21, 19: cogitationum, Vulg. Rom. 14, 1.—
- II Esp., a decision, judicial award, judgment (very rare): arbitrorum (coupled with publica judicia), Quint. 11, 1, 43: praetoris, Dig. 2, 15, 8, § 24.
longa deceptatio inter familias duorum monasteriorum orta est
quaestio est constititutio in qua causae ~o, constat hoc modo : ‘non jure fecisti,’ ‘jure feci’
hec [dialectica ] certis divisionibus omnem deceptationem locutionis excludens, nodos sophisticos aperit
quicquid sub civilem ~onem [sic ] cadere potest
ad talem finem multis pervenerunt ~onibus [v. l. deceptationibus ]
rex antiquus ‥ ignominiose peremptus est. de cujus meritis, an inter sanctos annumerandus sit, frequens in vulgo ‥ adhuc ~o est
ita quod ex deceptacionibus et anfractibus eorumdem [commissariorum ] occasio dubitacionum et discordiarum ‥ inter predicta regna ‥ auferatur
de ~onibus et exercitamentis scholasticorum
- 1. discussie, debat, gedachtewisseling, bespreking [civium privaatrechtelijke geschillen]; ➤ rationum et firmamentorum contentio adducit in angustum disceptationem perkt de discussie in;
- 2. uitspraak, vonnis.
- discepto, a dispute, disputation, debate, discussion, disquisition: cum quibus omnis nobis disceptatio est: (causa) in disceptatione versata: privata: illa disceptatio tenebat, quod, etc., the point in dispute was, L.: iuris: dicendi: verborum, L.
-
…conetur qua re invidia remota quam dies mitigavit, oratio mea deprecata est, vestra fides atque aequitas a veritatis disceptatione reiecit, quid est praeterea quod in causa relinquatur versatam esse in iudicio pecuniam constat ; ea quaeritur unde profecta…
Cicero, pro Cluentio
-
…personis et in constituta re et definita quaereretur ; cuius modi sunt, quae in foro atque in civium causis disceptationibusque versantur. Ea mihi videntur aut in lite oranda aut in consilio dando esse posita ; nam illud tertium ,…
Cicero, de Oratore
-
…accusatio stare non posset. ex rationis autem et ex firmamenti conflictione et quasi concursu quaestio quaedam exoritur, quam disceptationem voco ; in qua quid veniat in iudicium et de quo disceptetur quaeri solet. Nam prima adversariorum contentio diffusam…
M. Tullius Cicero, De Partitione Oratoria
-
…publicae causa, relatumque ab Decio est Ne sceleratissimum quidem civem sine iudicio iure ullo necare potuisti, oritur illa disceptatio Potueritne recte salutis rei publicae causa civem eversorem civitatis indem natum necare Ita disceptationes eae, quae in his controversiis…
M. Tullius Cicero, De Partitione Oratoria
-
…motu animi et perturbatione facta sine ratione sunt, ea defensiones contra crimen legitimis iudiciis non habent, in liberis disceptationibus habere possunt. Hoc in genere, in quo quale sit quaeritur, ex controversia, iure necne actum sit…
M. Tullius Cicero, De Partitione Oratoria
-
…paravi ut docerem quae facta postea iudicia de illo iudicio dicerentur, partim ruinae similiora aut tempestati quam iudicio et disceptationi fuisse, partim nihil contra habitum valere, partim etiam pro hoc esse, partim esse eius modi ut neque…
Cicero, pro Cluentio
-
…. Atque in re publica maxime conservanda sunt iura belli. Nam cum sint duo genera decertandi, unum per disceptationem, alterum per vim, cumque illud proprium sit hominis, hoc beluarum, confugiendum est ad posterius, si…
M. Tullius Cicero, De Officiis
-
…quid praestet aliud alii quaeritur, ut illud, optimine cuiusque sapientes an populari laude ducantur. Atque eae quidem disceptationes, quae ad cognitionem referuntur, sic fere a doctissimis hominibus describuntur. Quae vero referuntur ad agendum, aut…
Cicero, de Oratore
-
…ullo necare potuisti, oritur illa disceptatio Potueritne recte salutis rei publicae causa civem eversorem civitatis indem natum necare Ita disceptationes eae, quae in his controversiis oriuntur, quae sunt certis personis ac temporibus notatae, fiunt rursus infinitae detractis…
M. Tullius Cicero, De Partitione Oratoria
-
…quaeratur avari species, seditiosi, gloriosi. Consecutionis autem duo prima quaestionum genera ponuntur ; nam aut simplex est disceptatio, ut si disseratur, expetendane sit gloria, aut ex comparatione, laus an divitiae magis expetendae sint ;…
Cicero, de Oratore