idolum
- an image, form, esp. a spectre, apparition, ghost: idola atque atomos vincere Epicuri volam, Lucil. ap. Non. 478, 29: mox apparebat idolon, senex macie et squalore confectus, etc., Plin. Ep. 7, 27, 5 (in Cic. Fin. 1, 6, 21; Fam. 15, 16, 1 and 2, written as Greek).—
- II In the Church fathers, an idol: idolorum cultor, Aug. in. Psa. 78, 3; id. Serm. 123, 3: venerator idolorum, id. Conf. 8, 2: deficere a cultu idolorum, Lact. Mort. Pers. 2, 6; Tert. Idol. 1 sq.; id. Spect. 13 et saep.—Scanned īdŏlum, Prud. adv. Symm. 2, 48; Sedul. 5, 146 al.
ad Rodam ‥ venimus, ubi fuisse dicitur unum ex septem miraculis mundi, †ipsorum [ed.: idolum ] sc. colosen habens in longitudine cxxv pedes
quod eciam de ceteris interfectis effigies seu ~a vice corporum sint parata et fratrum habitu cooperta, quibus cibus et potus sicut egrotantibus sunt allati(
dicunt alii ydolum non imprimi speculo . ‥ quid est igitur ydolum? dico, sola apparicio rei extra locum suum
ydolum non videtur sed est medium videndi
si volueris imaginari ~a perfecta cum quantitate, colore, figura, etc. ‥
est mihi probabile ‥ quod in intellectu ‥ est aliquid ‥ quod a multis vocatur quasi quoddam ~um, in aliquo modo quo ipsa res cognoscitur, quamvis rem singularem cognosci in illo non aliud sit quam ipsum [idolum ] cognosci
in scothomia et vertigine est corrupcio visus et malicia creacionis ~orum in cruciacione nervi obtici et ideo male redditur sensui communi et per consequens est malum judicium in imaginativa
Salhadinus ‥ misit Constantinopolim ~um suum ut ibi publice adoretur(
~a autem ex documento Machomati detestantur
arbores crescentes in silva ‥ expressiorem gerunt similitudinem Dei et imaginem quam lapis vel lignum mortuum ad similitudinem hominis sculptum, et ideo ‥ magis sunt adorande ‥ quam aliquod ~um in ecclesia mortuum
post ~a proclive id temporis claudicare, relicto Deo
fana ~orum destrui ‥ minime debeant, sed ipsa quae in eis sunt ~a destruantur(
ad ~a distruenda infidelium paganorum
ut in quocumque metallo salutem vestram quaeratis adorantes ~a manu facta, aurea, argentea, aerea, lapidea(
venit ad quandam villam ‥ in qua antiqui erroris ~um remansit, quod cum vir Dei ‥ confringeret, praesente ejusdem ~i custode qui nimio furore succensus quasi dei sui injuriam vindicaret ‥ caput sacerdotis Christi percussit
gentilitas est, si quis ~a colat, id est gentilium deos, solem aut lunam, ignem vel fluctus, aquas fontium vel lapides vel alicujus generis ligna, vel(picceancreft [gl. incantationis artem ] diligat
evidenti ratione ostendit ydola muta, figmenta hominum vana, igni potius quam numini aptiora
secundus dicit quod quidam preceptor et fratres ‥ adorabant ~um. item quidam alius clericus deponit de adoracione vituli(
ad instar ydoli quod os habet et non loquitur [(cf. ]Psalm. cxiii 13
avarus perfidus, avarus impius, / cujus est ydolum ipse denarius
non Deo, sed demoniis immolasti, ‥ coluistique illud ~um avaricie, quod docet ‥ pro centum quinquaginta in rotulis ratiocinii computare
unum est ‥ quod toto conamine ‥ ut ~um archisynagogi [i. e. ] conteratur, quoniam in ejus constructione imminet nobis ‥ inestimabile dispendiumthe archbishop’s wish to found a new college at Lambeth
vulgus eum [P. de Gaveston ] regis ydolum vocitabat
ipsi Waltero, ~o rusticorum
finis Johannis Littestere, regis Northfolchie. episcopus itaque prefatum Johannem, ~um Northfolkorum, addixit traccioni et suspendio necnon decapitacioni
[Johannes de Wiclif ] hostis ecclesie, confusio vulgi, hereticorum ~um
- 1. (Plin. Min.) schim v.e. overledene, spook;
- 2. (stoïsche t.t.) voorstelling;
- 3. (eccl.) afgodsbeeld, afgod.
Noveritis quod dominus Saladinus, assensu imperatoris Constantinopolis, misit Constantinopolim Idolum suum, ut ibi publice adoretur.Vide supra Idea.
-
…ad me dignati estis litteras dare, miror quod patri et in domino salutem scripsistis, quorum mihi superstitiosus cultus idolorum, contra quae idola facilius templa vestra quam corda clauduntur, vel potius quae idola non magis in templis quam…
Augustine, Saint, Epistulae. Selections.
-
…Dominum peccavimus redde tu nobis quicquid tibi placet tantum nunc libera nos quae dicentes omnia de finibus suis alienorum deorum idola proiecerunt et servierunt Deo qui doluit super miseriis eorum itaque filii Ammon conclamantes in Galaad fixere tentoria contra quos congregati…
Vulgate, Latin Vulgate
-
…persequetur eum ipsi regnaverunt et non ex me principes extiterunt et non cognovi argentum suum et aurum suum fecerunt sibi idola ut interirent proiectus est vitulus tuus Samaria iratus est furor meus in eis usquequo non poterunt emundari quia ex Israhel…
Vulgate, Latin Vulgate
-
…litteras dare, miror quod patri et in domino salutem scripsistis, quorum mihi superstitiosus cultus idolorum, contra quae idola facilius templa vestra quam corda clauduntur, vel potius quae idola non magis in templis quam in vestris cordibus includuntur…
Augustine, Saint, Epistulae. Selections.
-
…baptismatis regenerationem inluminatam agnouimus. Unde praesenti stilo gloriosos uos adhortandos cum omni affectu intimae caritatis curauimus ; quatinus abominatis idolis eorumque cultu, spretisque fanorum fatuitatibus, et auguriorum deceptabilibus blandimentis, credatis in Deum Patrem omnipotentem, eiusque Filium…
The Venerable Bede, Historiam ecclesiasticam gentis Anglorum
-
…proinde idololatria est, quoniam et idololatria parentationis est species tam haec quam illa mortuis ministrat. In mortuorum autem idolis daemonia consistunt. Ut et titulos considerem, licet transierit hoc genus editionis ab honoribus mortuorum ad honores viventium ,…
Tertullian, De Spectaculis
-
…ueri Dei cultus, iussit sociis destruere ac succendere fanum cum omnibus septis suis. Ostenditur autem locus ille quondam idolorum non longe ab Eburaco ad orientem, ultra amnem Doruuentionem, et uocatur hodie Godmunddingaham, ubi pontifex ipse ,…
The Venerable Bede, Historiam ecclesiasticam gentis Anglorum
-
…, quorum mihi superstitiosus cultus idolorum, contra quae idola facilius templa vestra quam corda clauduntur, vel potius quae idola non magis in templis quam in vestris cordibus includuntur, cum magno est dolore notissimus, nisi forte iam de…
Augustine, Saint, Epistulae. Selections.
-
…capiet et confundetur Israhel in voluntate sua transire fecit Samaria regem suum quasi spumam super faciem aquae et disperdentur excelsa idoli peccatum Israhel lappa et tribulus ascendet super aras eorum et dicent montibus operite nos et collibus cadite super nos ex…
Vulgate, Latin Vulgate
-
…qui ergo alium doces te ipsum non doces qui praedicas non furandum furaris qui dicis non moechandum moecharis qui abominaris idola sacrilegium facis qui in lege gloriaris per praevaricationem legis Deum inhonoras nomen enim Dei per vos blasphematur inter gentes sicut…
Vulgate, Latin Vulgate