illucesco
illucesco, to grow light, begin to shine, break, dawn
illūcesco or illūcisco (inl-), luxi, 3, v. inch. n. and a. [in-lucesco].
- I Neutr., of the day or of the sun, to grow light, begin to shine, to break, dawn (most freq. in the tempp. perff.).
- A Lit.
- 1 Illucescet ille aliquando dies, cum tu, etc., Cic. Mil. 26, 69: qui (dies) ut illuxit, mortui sunt reperti, id. Tusc. 1, 47, 114: ne hic tibi dies inluxit lucrificabilis, Plaut. Pers. 4, 7, 2 (712); cf.: pro di immortales, quis hic illuxit dies? Cic. Fragm. ap. Quint. 9, 4, 76; Ov. M. 7, 431: dies (alicui), Cic. Pis. 15, 34; id. Phil. 1, 12, 30; id. Ac. 2, 22, 69; id. Div. 1, 24, 50: ea nocte, cui illuxit dies caedis, on which arose the day, etc., Suet. Caes. 81: cum tertio die sol illuxisset, Cic. N. D. 2, 38, 96: cum illucescerent elementa mundi, Ambros. in Luc. 5, 5.—
- 2 Impers.: illuxit, it was light, day had dawned (very rare; not in Cic.; perh. not in Caes.; for in B. C. 1, 23, 1, luxit is the better reading; v. Oud. ad loc.): ubi illuxit, Liv. 1, 28, 2; 2, 65, 1; 7, 14, 9.—
- B Trop.: cum populo Romano vox et auctoritas consulis repente in tantis tenebris illuxerit, Cic. Agr. 1, 8, 24: clarissimum deinde Homeri illuxit ingenium, Vell. 1, 5, 1. —Impers.: apud quem si illuxerit, non universa pretia in patrimonium tuum processisse, shall be made clear, apparent, Cod. Just. 5, 71, 10.—
- II Act., to shine upon, give light to (Plautin.): (nox) ut mortales illucescas luce clara et candida, Plaut. Am. 1, 3, 49 (547): scelestiorem nullum alterum, id. Bacch. 2, 3, 22 (256).
il-lūcēsco (illūcīsco), lūxī, ere (in u. lucesco od. lucisco), I) anfangen hell zu scheinen, A) eig.: a) intr.: cum tertio die sol illuxisset, Cic. de nat. deor. 2, 96: cum illucescerent elementa mundi, Ambros. in Luc. 5, 5. – insbes. v. Tage = anbrechen, illucescet aliquando ille dies, Cic.: illuxit dies, Verg.: mit folg. Dat., nocte, cui illuxit dies caedis, Suet. – b) tr., jmd. bescheinen, ut mortales illuciscas luce clarā et candidā, Plaut. Amph. 547; u. so alqm, Plaut. Bacch. 256. – B) übtr., leuchten = sich zeigen, cum populo Romano vox et auctoritas consulis repente in tantis tenebris illuxerit, Cic. de leg. agr. 1, 24: clarissimum deinde Homeri illuxit ingenium, Vell. 1, 5, 1. – II) impers., illucescit, A) eig., es wird hell, der Tag bricht an, es tagt, cum primum illucescere coepisset, Aur. Vict.: ubi illuxit, Liv.: illuxit, amici, eamus ad raptae patrem, Sen. rhet.: citius illuxit, Sen. rhet. (Caes. b. c. 1, 23, 1 jetzt ubi luxit). – B) übtr., es erhellt = wird klar, si illuxerit, Cod. Iust. 5, 71, 10.
illūcēscō (12) (inl-), lūxī, ĕre, ¶ 1 intr., se mettre à luire, à briller : cum sol inluxisset Cic. Nat. 2, 96, le soleil sʼétant mis à briller ; inlucescet aliquando ille dies, cum Cic. Mil. 69, il finira par briller ce jour où || [fig.] Cic. Agr. 1, 24 ¶ 2 tr., se mettre à éclairer, aliquem qqn : Pl. Amph. 447 ; Bacch. 256 ¶ 3 impers., ubi inluxit Liv. 1, 28, 2, quand il fit jour, cf. Liv. 2, 65, 1, etc.
- 1. beginnen te schijnen; ➤ illucescit dies breekt aan; (onpers.) illucescit het wordt licht, het wordt dag;
- 2. (metaf.) (stralend) tevoorschijn komen; ➤ cum populo Romano vox et auctoritas consulis repente in tantis tenebris illuxerit (Cic.); II. tr. (Plaut.) beschijnen.
in-lūcēscō (ill-) lūxī, —, ere,
- inch, to grow light, begin to shine, break, dawn: Inlucescet aliquando ille dies, cum, etc.: cum tertio die sol inluxisset: alios Inluxisse dies, V.—Perfimpers., it was light, day had dawned: ubi inluxit, L.—Fig.: cum populo R. auctoritas consulis inluxerit.