occasio
occasio, an opportunity, fit time, occasion, convenient season, favorable moment
- I In gen.: occasio est pars temporis, habens in se alicujus rei idoneam faciendi aut non faciendi opportunitatem ... in occasione, ad spatium temporis, faciendi quaedam opportunitas intellegitur adjuncta, Cic. Inv. 1, 27, 40: tempus actionis opportunum Graece εὐκαιρία, Latine appellatur occasio, id. Off. 1, 40, 142: occasio opportunitas temporis casu quodam provenientis est, Paul. ex Fest. p. 178 Müll.: dum datur mihi occasio Tempusque, Plaut. Men. 3, 3, 30 (553); cf.: nunc occasio est et tempus, id. Ps. 4, 2, 3 (958); Ter. Heaut. 233: an ego occasionem tantam, tam brevem, tam optatam, tam insperatam Amitterem? id. Eun. 604: minima, Suet. Calig. 14; cf. summa, Ter. Phorm. 885 infra: occasionem nancisci, Afran. ap. Non. 308, 13: quem, si interficere voluisset, quantae quoties occasiones, quam praeclarae fuerunt, Cic. Mil. 14, 38: occasio opprimendi, id. ib. 15, 40: inrumpendi in urbem, Curt. 4, 5, 16: resistendi, id. 7, 4, 4: majores occasiones ad opitulandum haberem, more opportunities, Planc. ap. Cic. Fam. 10, 8, 2: ut primum occasio data est rem publicam defendendi, as soon as an opportunity presented itself, Cic. Fam. 12, 242: occasionem sibi ad occupandam Asiam oblatam esse arbitratur, has presented itself, id. Imp. Pomp. 2, 4: amplam occasionem calumniae nactus, id. Verr. 2, 2, 25, § 61: occasio mirifica, id. Att. 2, 14, 2: opportuna, Val. Max. 5, 4, 3: quo faciliorem occasionem Salvio praebuit perficiendi conata, Suet. Galb. 17: occasio minor opinione, id. Caes. 3: tam bona, Plaut. Most. 2, 2, 9 (439): lepida, id. Mil. 4, 1, 30 (976): bellissima, Petr. S. 25: occasionem amittere, to lose, let slip, Cic. Caecin. 5, 15: omittere, Suet. Cal. 14; so, praetermittere, Caes. B. C. 3, 25: capere, to seize, Plaut. Ps. 4, 3, 5 (1021): arripere, Liv. 35, 12, 17: occasiones quaerere, Sen. Ben. 3, 14, 4: rapere de die, Hor. Epod. 13, 4: amplecti, Plin. Ep. 2, 13, 1: sumere, Plin. 2, 1, 1, § 3: occasione uti, Just. 38, 5, 1: non deesse occasioni, not to miss, to profit by, Caes. B. C. 3, 79: cunctationem hostium suam fore occasionem rati, Curt. 4, 6, 13: dum datur mihi occasio tempusque, Plaut. Men. 3, 3, 29 (552): ne a fortunā datam occasionem liberandae Graeciae dimitterent, Nep. Milt. 3, 3; id. Alc. 8, 5: cujus (rei) se occasio dederit, Quint. 12, 2, 12: (paratus) depugnare, si occasio tulerit, mori, si casus inciderit, etc., Planc. ap. Cic. Fam. 10, 21, 6: occasionem aperire ad invadendum, Liv. 4, 53, 9: occasionem sibi ad occupandam Asiam oblatam esse, Cic. Imp. Pomp. 2, 4: occasione datā, should an opportunity offer, id. Phil. 7, 6, 18; cf.: occasione oblatā simultates deponere, Suet. Caes. 73: praebere, id. Galb. 17: offerre, id. Aug. 16: per occasionem, on a favorable opportunity, Liv. 30, 3: rem inmaturam nisi per occasionem aperire noluerat, id. 1, 5, 5; 1, 53, 7; 2, 11, 2; Sall. C. 51, 6: fratris memoriā per omnem occasionem celebratā, on every occasion, Suet. Claud. 11; id. Aug. 67: ad occasionem aurae evehi, the wind being fair, taking advantage of a fair wind, id. ib. 97: levia proelia ex occasione hujus aut illius partis oriebantur, Liv. 24, 3, 17: ex occasione, as occasion offered, Suet. Caes. 60: occasione omni, on every occasion, id. Claud. 42.—With inf.: nunc adest occasio Benefacta cumulare = occasio cumulandi, Plaut. Capt. 2, 3, 63 (423): nunc est illa occasio inimicum ulcisci, id. Pers. 4, 7, 15 (725): agere tuam rem occasio est, id. Poen. 3, 3, 46 (660); 5, 4, 42 (1215); id. Curc. 1, 1, 60 (60); cf.: summa eludendi occasio'st mihi nunc senes Et Phaedriae curam adimere, Ter. Phorm. 885.—With ut and subj.: fuit occasio, si vellet, jam pridem argentum ut daret, Plaut. Ps. 1, 3, 51 (280): quoniam occasio fuit Mea virtute parta ut quantum velles sumeres, id. Bacch. 4, 4, 22 (661): rara haec occasio est, ut referri possint divini honores, Quint. 3, 7, 17.—
- B Personified: Occasio, Opportunity, as a goddess, Phaedr. 5, 8; Aus. Epigr. 12, 3.—
- II In partic.
- 1 Opportunity.
- a Facility or means of having a thing: solitudinis, Tac. A. 15, 50.—
- b A supply, stock (post-Aug.): oleae, Col. 9, 1: lapidum, Plin. 36, 26, 65, § 191: vetusti olei, id. 23, 4, 40, § 82.—
- 2 A pretext, plea, plausible explanation: hāc illi opus est occasione, ne illum talium precum pudeat, Quint. 3, 8, 47: occasiones et ex causis et ex dictis adversariorum oriuntur, id. 6, 1, 5; 12, 10, 13: quantulacunque adeo est occasio, sufficit irae, Juv. 13, 183.—
- 3 Occasion, motive, reason: non habeo ullam occasionem, ut apud te falsa fabuler, Plaut. Ep. 5, 1, 38 (644).—
- 4 Milit. t. t., a dash, raid, surprise: occasionis esse rem, non proelii, they were undertaking a surprise, not a battle, Caes. B. G. 7, 45, 9: cujus (belli) maxima momenta in occasionibus sunt, Sen. Ira, 3, 21, 1: occasionibus imminere, Front. 2, 5, 22. —
- 5 A cause (late Lat.): cum calcis ictu mortis occasio praebita videatur, Mos. et Rom. Leg. Coll. 1, 10, 1.
spiritali data ~one inflammatus ‥ praecatus est dedisse licentiam
~ones quaerit, qui vult recedere ab amico suo
quia se ~o ingessit
tempus actionis oportunum; Grece eucheria, Latine appellatur ~o
qui ‥ querent cauta sollicitudine veritatem, parati eciam tenere explicite, si eam inveniunt sive per propriam meditacionem, sive per ~onem acceptam a scripturis
ut non daemonibus inde oriretur ~o immolandi
licet cruentae passionis ~o defuisset
ipsa dispersio ecclesiae Hiersolimitanae ~o fuit plures construendi ecclesias
qui nullam ~onem ampliande potestatis omittere vellet
longe ‥ separande sunt omnes ~ones peccatorum quia modica scintilla magnum ignem incendit
quo ille iratus efficit per Willelmum ducem ut Lanfrancus ab omni Normannia submoveretur, sed ~o recuperande gracie fuit quod ad curiam comitis tendens Lanfrancus, equus ejus claudicans comiti cachinnum excussit
obvenit ~o ut episcopatum vacantem daret clerico
ipsa me monet ~o ut omnium patriarcharum nomina proponam
nullam ~onem pretermittebat quo minus sepe et adversarios propulsaret et sua defenderet
hac ~one inventa
captata ~one adventus Danorum
~one aucupata
opportunitatis demum ~one captata
cum per ~onem in Moraviam venisset
~ones de industria colorantes
nec ~o corporeae virginitatis vulnus in mente gignat elationis
excusabiles deinceps ~ones posthabens hinc narrationis contextionem faciam
propter quasdam discordiarum ~ones que inter ipsum et regni principes orte fuerant
quod quantum profecerit, sequens ~o probavit
de quibus rebus et †occasivo [l. occasione ] concessionis predicte ferie
perdonavit ei uthlagariam in ipsam promulgatam et malas ~ones pro eo quod ipsa non venit ad mandatum regis
vos ‥ ballivi illos quos predicti ‥ H. et W. ‥ premissa ~one ceperint ‥ ab eis et eorum quolibet recipiatis et in prisona ‥ salvo custodiri faciatis ‥
plenaria causa septem habet circumstantias ‥ . in persona quaeritur quis fecerit, in facto quid fecerit, in tempore quando fecerit, in loco ubi factum sit, in modo quomodo fieri potuisset, in ~one cur facere voluisset
~one,intingan
Domine, fui ~o [ME: ] vel initum quare res sic processitbiginnunge
ut ‥ hujus historiae ~onem dubitandi subtraham
agnitum vero est quare venerit [sc. rex ] et ipsius more ~o patuit
~o contradictionis ‥ quod Ethelstanus ex concubina natus esset
quecumque transeundi fuerit ~o ‥ adventus ejus fuit emolumento Christianis
hec summis auctoribus prima fuit et precipua scribendi ~o
ex hoc habuerunt antiqui ~onem errandi
quem morem qua sibi occasitione [sic ] indixerit
ne hac ~one inter fratres vel de fratribus scandalum oriatur
per consilium curie regis imprisonatus fuit ‥ quousque domino regi ‥ satisfecerat, et non aliqua alia ~one nec per maliciam ‥ Ricardi
si de transgressione foreste indictati fuerint et ea ~one capti et detenti(
ideo dictus S. inde fuit quietus ‥ et catalla ejus illa ~one confiscata ei liberata fuerunt
ne per ~onem gentium Judaei a fide recederent
ex ~one curae pastoralis saecularium hominum negotia patitur
nos credere decet nihil eum monachicae perfectionis perdidisse ~one curae pastoralis
contrarias sententias per odii ~onem Christianis proferens composuit
~one barbarorum etiam indigene in rapinas anhelaverant
discipline hujus severitas ‥ usurpatur in ~onem carnis
earum [sc. litterarum ] ~one creditores ibi forte inveniret
que cui a quo qualiter qua ~one quo proposito qua spe dicantur
potius potest [sc. materia ] dici ~o essendi quam causa
natura est agens fortior et nobilior et potentior, quare, cum ars possit auferre ~onem sue materie, ergo multo fortius natura
devenit ad mortem suum [sic ] ‥ per suam occacionem et per percussum cujusdam equi
devenit ad mortem suum ‥ per suam occacionem
sub hujusmodi ~onis praetextu
archidiaconi repertis ~onibus pecunias ab eis exquirunt
afficta ~one comes Anschetillum in Papiam dirigit
si quis ‥ sub aliqua ~one interrumpere ‥ hujus privilegii testamentum nisus fuerit
testatum est per viridarios quod ‥ W. non venit illuc ~one malefaciendi in foresta
R. de S. cepit nuper ab eis xl solidos ea ~one quod non potuerunt sequi hujus modi traceam
G. de C. cepit de catallis W. de la Mare ~one quod debuit maledixisse de dom. rege lm
sive per angelos malos, sive per homines malos et sive per ~onem sive per veritatem Christus annuntietur: per ~onem ‥ a malis, per veritatem ‥ a bonis
sive per ~onem sive per veritatem, sive per bonos sive per malos sponsus ei annuntietur
queratur an amplius dicere velit, ne quis ~one potius quam ratione placitare videatur(
nullus ‥ super hanc libertatem eos amodo placitationibus et ~onibus ‥ gravet
ita tamen ne burgensis villanum per ~onem injuste vexet(
~one et appellacione cessante ‥
unusquisque liber homo decetero sine ~one faciat in bosco suo ‥
omnes ‥ possunt libere et sine aliqua ~one emere ‥ lanam
quilibet ostendat querimoniam suam ‥ sine ~one
sine ~one vel impedimento
tenebuntur quamcicius commode valeant recedere, absque quibuscumque impeticione, impedimento, arresta seu alia ~one quacumque
quietos ‥ ab omnibus ‥ schiris et hundredis et ab omnibus rebus et ~onibus
quieta ‥ de ‥ omnibus ~onibus que ad nos pertinent
liberi et quieti de omnibus exactionibus et ~onibus
remisse sunt omnes ~ones excambii
~one gestorum Willelmi quedam succurrebant que pretermittenda non putabam
hec est compositio facta ‥ de deterioratione ‥ decimarum bladi ~one molendini de Wytefelde
illum sensum servavit Deus ut sibi proprium, licet ~one doctorum fidelium eciam cuilibet creature possit Deus doctrinam suam imprimere
herba ~onis similis est rubie minoris ‥ . flores habet croceos minutos in stipite et inter singulos ordines foliorum habet spacium trium digitorum in stipite
機會。便時。Ad excutiendum ignem non semper lapidis est occasio 欲打火非常有便石。Buxi est rara occasio 少遇有黄木。Occasionem capere vel arripere vel amplecti; Occasionem oblatam tenere vel opprimere vel rapere 乘機。Occasionem captare vel occasioni imminere 不悞便時。 Occasionem praetermittere 悞機會。
Suggest a Translation
See an image
Occasus, mors animæ. Capitulare Attonis Episcopi Vercellensis cap. 59. de Oratione Dominica, tom. 8. Spicil. Acher. pag. 22 :
Consideret tamen unusquisque conscientiam suam, quia si ex puro corde omnibus a quibus læsus fuerit non dimiserit, hæc oratio magis ad Occasionem, quam ad veniam illi esse videtur.
occasionesbellorum vel aliarum necessitatum a dominis subditis imponebatur. Concilium Turonense VIII. can. 4 :
Propter diversas Occasiones res pauperum multis in locis attenuatæ sunt.Hincmarus in Concilio Duziacensi I. part. 5 :
Cœpit Clericos et Laïcos qui eum elegerant per varias Occasiones affligere, etc.Rodericus Tolet. in Hist. Arabum cap. 15 :
Fiscum diversis Occasionibus augmentavit.Charta Alarici Regis Goth. ex Tabulario Pennensi :
Remota omni Occasione regali et episcopali.Lex Longobard. lib. 3. tit. 1. § 33.
De injustis Occasionibus et consuetudinibus noviter institutis, sicut tributa sunt et telonea, etc.Charta Caroli Simplicis in Tabulario Ecclesiæ Augustodun. :
Nec ullas redditiones, aut illicitas Occasiones requirendas, etc.Quæ quidem formula occurrit passim in Chartis veteribus, in Spicilegio Acheriano tom. 8. pag. 353. in Monastico Anglic. tom. 1. pag. 503. tom. 2. pag. 812. apud Vassorium in Annalibus Noviomensibus pag. 681. 682. in Probat. Hist. Guinensis pag. 20. apud Bivarium in Notis ad Pseudochronicon Maximi pag. 570. etc.
Conquestus est prior et conventus, quod Simon dominus Sinemuri et servientes ejus gravaverunt homini ecclesiæ Marciniacensis constitutos in castellania Sinemuri, levando ab eis singulis annis messiones, jornalia, fenum, paleam, gallinas et exactiones nummorum, nomine Occasionum.
Canonici de Vernone habeant quartam partem omnium Occasionum et omnium reddituum, qui de foresta Vernonensi provenient.Chartul. Monaster. in Argona fol. 9. r° :
Quod si forte in pratis, quando in banno sunt, pecudes eorum aut porci... accurrerint et dampnum fecerint, judicio bonorum hominum... fratres Monasterienses quantum dampni fecerint, tantum solummodo restituent, absque omni Occasione et ampliori exactione.Infra fol. 11. r° :
Sine Occasione et emendatione tantumdem restituant.Rursum fol. 16. v° :
Persolvent singulis annis,... sine Occasione iiij. sextaria frumenti ad Cathalaunensem mensuram.
Et veni inde ad placitum, et laudaverunt michi, quod antequam sustinerem guerram, non propter feudum, sed causa amicitiæ suæ adquirendæ, licet in justitiaVide mox Occasionare 1.(leg. injuste) quæreret, quod daremsibi manducare quatuor festis ; quod et feci. Iterum movit michi Occasiones, etc.
Et illud vas, ubi moribundas apes collegerat, hyemales Occasiones sufficienter evasit.
Occasionessæpius ad libitum inductas exigitur, in Epist. Hincmari ad Ludov. II. Locus est in
Circada.
De teloniis quoque, cunctis etiam Occasionalibus exactionibus....... præcipiendo decernimus, ne quis exigere præsumat ab eorum ministris et missis.
- ob+1 CAD-, an opportunity, fit time, occasion, convenient season, favorable moment: tanta, T.: tua, L.: aliis occasio defuit: pugnandi, S.: inrumpendi in urbem, Cu.: sibi ad occupandam Asiam oblata: occasionem amittere, let slip: adripere, seize, L.: rapere de die, H.: non deesse occasioni, not to be unequal to, Cs.: a fortunā data liberandae Graeciae, N.: intellegere occasiones, discern, Ta.: occasione datā, should an opportunity offer: per occasionem, on a favorable opportunity, S.: levia proelia ex occasione huius aut illius partis oriebantur, L.: Summa occasiost mihi Phaedriae curam adimere, T.—Person., Opportunity(as a goddess), Ph.—A pretext, excuse, plausible explanation: Quantulacunque est occasio, sufficit irae, Iu.—In war, a dash, raid, surprise: occasio, non proelium, Cs.
-
…Punicis omnibus, cum saepe Carthaginienses et in pace et per indutias multa nefaria facinora fecissent, numquam ipsi per occasionem talia fecere magis, quid se dignum foret, quam quid in illos iure fieri posset, quaerebant. Hoc…
Sallust, Catilina
-
…adventabat, Catilina per montis iter facere, modo ad urbem, modo in Galliam vorsus castra movere, hostibus occasionem pugnandi non dare. Sperabat propediem magnas copias sese habiturum, si Romae socii incepta patravissent. Interea servitia repudiabat…
Sallust, Catilina
-
…ad transportandum lenioribus ventis expectabant. quibus rebus permotus Caesar Brundisium ad suos severius scripsit, nacti idoneum ventum ne occasionem navigandi dimitterent, si vel ad litora Apolloniatium cursum dirigere atque eo naves eicere possent. haec a custodiis classium…
Julius Caesar, Civil War
-
…studio pugnandi aut spe praedae longius progrediantur ; quid iniquitas loci habeat incommodi proponit hoc una celeritate posse mutari ; occasionis esse rem, non proeli. His rebus expositis signum dat et ab dextra parte alio ascensu eodem tempore Aeduos…
Julius Caesar, Gallic War
-
…ut sciam. interim maximam hic sollicitudinem curamque sustineo, ne inter aliena vitia hae gentes nostra mala suam putent occasionem. quod si proinde ut ipse mereor mihi successerit, certe et tibi, cui maxime cupio, et omnibus…
Cicero, Epistulae ad Familiares
-
…rem optinere malebat. hoc consilium Caesaris plerisque non probabatur ; milites vero palam inter se loquebantur, quoniam talis occasio victoriae dimitteretur, etiam cum vellet Caesar, sese non esse pugnaturos. ille in sua sententia perseverat et paulum…
Julius Caesar, Civil War
-
…Pompeio in Hispaniam eamus. haec optima in malis, quoniam illius alterum consulatum a re publica ne data quidem occasione reppulimus. sed haec hactenus. de Dionysio fugit me ad te antea scribere ; sed ita constitui, exspectare…
Cicero, Epistulae ad Atticum
-
…in mentem veniunt cur non esset tuto futurus. multo inde sermone querebantur atque id quidem Cassius maxime, amissas occasiones Decimumque graviter accusabant. ego negabam oportere praeterita, adsentiebar tamen. quomque ingressus essem dicere quid oportuisset, nec…
Cicero, Epistulae ad Atticum
-
…est profectus est quaestor in provinciam venit exspectatus in Galliam ad exercitum consularem cum pecunia. simul ac primum ei occasio visa est, cognoscite hominis principium magistratuum gerendorum et rei publicae administrandae, aversa pecunia publica quaestor consulem, exercitum…
Cicero, in Verrem
-
…consul factus sim cum primum petierim, ut vester honos ad mei temporis diem petitus, non ad alienae petitionis occasionem interceptus, nec diuturnis precibus efflagitatus, sed dignitate impetratus esse videatur. est illud amplissimum quod paulo ante commemoravi…
Cicero, de Lege Agraria