partitio
partitio, a sharing, parting, partition, division, distribution
- I In gen.: si quā in re discrepavit ab Antonii divisione nostra partitio, Cic. de Or. 3, 30, 119: aequabilis praedae partitio, id. Off. 2, 11, 40: aerarii, id. Sest. 24, 54; esp., the division of an inheritance, id. Caecin. 5, 15; id. Leg. 2, 20, 50 sqq.: partitionem artium facere, id. de Or. 1, 6, 22; id. Fin. 1, 13, 45; Quint. 3, 4, 1: nec partitione minuitur, Aug. Civ. Dei, 10, 3 init.—
- II In partic.
- A In philos. lang., a logical division into parts or members, a partition: definitiones aliae sunt partitionum, aliae divisionum: partitionum, cum res ea, quae proposita est, quasi in membra discerpitur ... divisionum autem definitio formas omnes complectitur, quae sub eo genere sunt, quod definitur, etc., Cic. Top. 5, 28; cf.: in partitione quasi membra sunt: ut corporis caput, umeri, manus, latera, crura, pedes et cetera: in divisione formae sunt, quas Graeci ἰδέας vocant: nostri, si qui haec forte tractant, species appellant, id. ib. 6 fin.; so id. ib. 8, 34; Quint. 4, 5, 1 sqq.; 15, 10, 63; 7, 1, 1.—
- B In rhet., a rhetorical division into parts or heads, a partition, the Gr. διαίρεσις; also used as a title of rhetorical treatises: recte habita in causā partitio illustrem et perspicuam totam efficit orationem, Cic. Inv. 1, 22, 31 sq.; Quint. 1, 2, 13.—So the title of Cicero's treatise De Partitione Oratoriā.
non divisa potestate vel partita ‥ quia divisionem et ~onem vera non recipit aeternitas vel divinitas
sequentia verba continent ‥ et ~onem [v. l. partionem ] vestimentorum ejus inter ministros impietatis [cf. ]Matth. xxvii 35
ex pecunie ~one lis commissa
in ~one aliorum ossium nulla dicultas fuit
quare ~oni de quodam bosco in E. quem ipsi duo insimul et pro indiviso teneant inter eos
hoc vero aliquando fit librorum ~one, capitulorum diversitate
trimembris operis hujus ~io
partes a ~one circuli zodiaci quem tricenis diebus per menses singulos findant
signorum ‥ ~ones per horas et quomodo convenirent novem horae lunares quinque diebus solaribus memini me in alia vobis dirigere epistola
hujus ‥ ~onis unum membrum arietis erit argumentum
hec ‥ dubia: ⁾iste meretur esse de numero predestinatorum’ propter ~onem connotatam per hanc vocem ⁾de numero’
hunc ‥ modum significandi consequitur modus significandi masculine, feminine. quia postquam res est multiplicabilis et multiplicativa, sequitur ut multiplicet et multiplicetur et hoc numeri est causa et postquam ad mentis nutum per ~onem discernitur, sequitur ut per significacionem figurabilem determinetur
remanent nomini ‥ iiij genera construendi, viz. racio cause ‥ et racio ~onis, racio dinicionis et racio notificacionis
racione ~onis construitur similiter genitivus sed pluralis, totum quidem plura est, respectu partis ut ‘aliquis istorum’. nocius fit res cum scitur de quorum numero est
da divisionis et ~onis qualitatem
unus [pes ] ‥ est qui tripla ~one dividitur
sequitur jam videre de armis partitis in longitudine. que quidem ~io secundum longum fit multipliciter. prima namque fit ~io duorum colorum in armis secundum longum plano modo. fit eciam ~io armorum duorum colorum ingradatorum ‥ irrasorum ‥ invectorum ‥ indentatorum ‥ innebulatorum
aciuntur saepissime ~ones et muta symbola plurimis inscicionibus, quarum aliae ad ~iones solummodo, aliae ad symbola, aliae ad utraque pertinent, ad ~iones antique multae; in primis vero ut dentatae fierent
desponsata fuit ‥ Roberto sed postea per censuram ecclesiasticam partita fuit ab eo per parentelam [v. l. pro parentela ], et facta ~one ‥
inter universas habitationis humane ~iones
ordo deposcit ut de ~ione dicas. dicam. ~io est rerum ad causam ipsam pertinentium divisio, quae recte habita perspicuam et inlustrem totam orationem ecit
sunt tales ~ones necessarie in predicationibus quia faciunt auditores valde dociles ad intelligendum que sequuntur
ponitur exordium, breviter narratur / cause fit partitio, justum confirmatur
oratio rhetorica ‥ habet sex partes, sc. proemium sive exordium, narrationem, ~onem sive divisionem ‥
pro factura duarum ~onum in novo choro in ecclesia de Berifrido
- 1. verdeling [defensionis];
- 2. (filos. en retor. t.t.) indeling; verdeling v.d. stof; ➤ partitionem artium facere; De partitione oratoria (geschrift v. Cicero);
- 3. verdeling, uitdeling [praedae; aerarii].
Partionariiofficium, Vide supra Partionarius 1. Stat. eccl. Tull. Mss. ann. 1497. fol. 47. v° :
Et ultra quicumque, stagio ipso peracto, perciperevoluerit, tenetur officio distributionis horarum, quod Partitio vocatur, in sex florenis parvis monetæ prædictæ.
Præpositura, quod ex judicibus ecclesiasticis et laicis composita, sic appellari videtur. Charta Capit. S. Gauger. Camer. ann. 1233. ex Tabul. ejusd. :
Dicimus etiam quod omnes clamores, tam liberorum hominum quam cæterorum, debent fieri ad ecclesiam vel præpositos Partitionum, non ad præpositum vel eum qui loco ejus est.... De forefactis vero hominum ecclesiæ majorum, sive liberorum, sive quorumcumque aliorum, quæ per scabinos vel pares nondum fuerint judicata, potest ecclesia sive Partitio.... taxare et moderari pro suæ voluntatis arbitrio.... si præpositus credat ministrum Partitionis plus percepisse de sua portione, quam ei reddiderit, etc.Non male tamen fortean intelligeretur Jurisdictio, quæ de mulctis judicaret ;
Partitiodicta, quod mulctas ex æquo partiretur.
- partior, a sharing, parting, partition, division, distribution: tantae pecuniae: rationes auctionis et partitionis, method of dividing an inheritance.—In philosophy and rhetoric, a logical division, partition, distribution of topics.
-
…sequitur igitur. Perfecta est omnis argumentorum invenien dorum praeceptio, ut, cum profectus sis a definitione, a partitione, a notatione, a coniugatis, a genere, a formis, a similitudine, a differentia, a…
M. Tullius Cicero, Topica
-
…dicendi. Quam ob rem, si vos quoque hoc idem existimatis, non erit, ut opinor, iniqua partitio, si, cum ego hunc oratorem, quem nunc fingo, ut institui, crearo, aluero, confirmaro…
Cicero, de Oratore
-
…enim utens discedebat a verbis propriis rerum ac suis. quod ad definitiones attinet, hactenus ; reliqua videamus. partitione tum sic utendum est, nullam ut partem re linquas ; ut, si partiri velis tutelas, inscienter facias…
M. Tullius Cicero, Topica
-
…commutatione aliqua converti in infantiam. cum autem quid sit quaeritur, notio explicanda est et proprietas et divisio et partitio. Haec enim sunt definitioni attributa ; additur etiam descriptio, quam χαρακτῆρα Graeci vocant. Notio sic quaeritur sitne…
M. Tullius Cicero, Topica
-
…populi Romani tradidit, non qui eum, qui id fecisset, populi Romani potestati tradidit. Sin pars, partitione, hoc modo aut senatui parendum de salute rei publicae fuit aut aliud consilium instituendum aut sua sponte faciendum ;…
Cicero, de Oratore
-
…generibus ac modis disceptationum omnium nihil sane ad rem pertinet, si qua in re discrepavit ab Antoni divisione nostra partitio eadem sunt membra in utriusque disputatione, sed paulo secus a me atque ab illo partita ac tributa. Nunc…
Cicero, de Oratore
-
…ingenii praestabat, ut mihi quidem videtur, Aristoteles, sed idem fons erat utrisque et eadem rerum expetendarum fugiendarumque partitio. Sed quid ago inquit aut sumne sanus qui haec vos doceo nam etsi non sus Minervam ut aiunt ,…
M. Tullius Cicero, Academica
-
…compendio negotia mulieris, si qua acciderent, controversiasque susciperet, versabatur eo quoque tempore in his rationibus auctionis et partitionis atque etiam se ipse inferebat et intro dabat et in eam opinionem Caesenniam adducebat ut mulier imperita nihil putaret agi…
Cicero, Pro Caecina
-
…secuntur, primum deorum ne prudentia mundus regatur, deinde consulantne di rebus humanis. haec enim mihi ex tua partitione restant duo ; de quibus si vobis videtur accuratius disserendum puto. Mihi vero inquit Velleius valde videtur ; nam…
M. Tullius Cicero, de Natura Deorum
-
…alteris senatus auctoritas, populi Romani libertas, rei publicae salus proposita sit, alteris caedes bonorum, urbis Italiaeque partitio veniamus aliquando ad clausulam. legatos venire non credo. bene me novit, reliqui veniant, proposito praesertim exemplo…
Cicero, Philippicae