prorumpo
prorumpo, to break forth, break out, rush forth, make an attack
- Act., to thrust or cast forth, to cause to break, burst, or rush forth, to send forth: (Aetna) atram prorumpit ad aethera nubem, Verg. A. 3, 572: proruptus pons, broken down, Tac. H. 1, 86 (al. proruto).—With se, to burst forth, dash forth: cerva in fugam sese prorupit, Gell. 15, 22, 6.—Mid.: prorumpi, to rush or burst forth: hinc prorumpitur in mare venti vis, Lucr. 6, 436: mare proruptum, Verg. A. 1, 246: proruptum exundat pelagus, Sil. 3, 51: proruptus corpore sudor, Verg. A. 7, 459: prorupto sanguine, Stat. Th. 2, 626.—
- II Neutr., to rush or break forth, to burst out.
- A Lit.: per medios audacissime proruperunt, Caes. B. G. 5, 15: in hostes, Verg. A. 10, 379: obsessi omnibus portis prorumpunt, Tac. H. 4, 34. —
- 2 Transf., of things, to break out, break or burst forth, make its appearance: cum diu cohibitae lacrimae prorumperent, Plin. Ep. 3, 16, 5: vis morbi in unum intestinum prorupit, Nep. Att. 21, 3: incendium proruperat, a fire had broken out, Tac. A. 15, 40: stercora, Vulg. Judic. 3, 22: prorumpit in auras vox, Sil. 3, 699: nihil prorupit, quo conjuratio intellegeretur, became known, Tac. H. 4, 55.—
- B Trop., to break out, burst forth: illa pestis prorumpet, Cic. Mur. 39, 85: eo prorumpere hominum cupiditatem, ut, etc., id. Rosc. Am. 5, 12: in bellum, to break out, Just. 24, 1, 1: in scelera ac dedecora, Tac. A. 6, 51: ad minas, to break out into threats, id. ib. 11, 35: ad quod victo silentio prorupit reus, at which he broke silence and burst forth, id. ib. 11, 2; 12, 54; 13, 12.
- 1. tevoorschijn springen, zich een weg banen [in hostes; per medios hostes]; ➤ prorumpit Tiberinus in mare;
- 2. (metaf.) (a) uitbreken; ➤ pestis, incendium prorumpit; vis morbi in unum intestinum prorupit (Nep.) drong binnen; (b) (v. personen) zich storten, zich verlagen [in scelera; in necem militum]; ➤ eo ~ hominum cupiditatem ut zozeer; II. tr. (poët.; postklass.) tevoorschijn laten komen, uitstoten; ➤ Aetna nubem atram prorumpit ad aethera; — se ~ en pass. prorumpi tevoorschijn springen, uitbreken; — ppp. prōruptus, a, um tevoorschijn komend: sudor corpore proruptus; mare proruptum.
撞過。突出。衝發。Eo prorumpit hominum audacia 人之大胆至此。
Suggest a Translation
See an image
- to break forth, break out, rush forth, make an attack: in hostīs, V.: vis morbus in imum intestinum prorupit, N.: (Aetna) prorumpit ad aethera nubem, breaks out in, V.—Pass: It mare proruptum, bursts forth, V.—Fig., to break out, burst forth: illa pestis prorumpet: in scelera, Ta.: ad minas, Ta.
-
…oppidanos. Quorum omnis postea multitudo aquatorum unum in locum conveniebat sub ipsius oppidi murum, ubi magnus fons aquae prorumpebat ab ea parte, quae fere pedum CCC intervallo fluminis circuitu vacabat. Hoc fonte prohiberi posse oppidanos cum optarent…
Julius Caesar, Gallic War
-
…fortissime hominibus audacissimis resistatis, ut hoc cogitetis, nisi in hac causa qui vester animus sit ostendetis, eo prorumpere hominum cupiditatem et scelus et audaciam ut non modo clam verum etiam hic in foro ante tribunal tuum, M…
Cicero, pro S. Roscio Amerino
-
…si non libere, at tamen tuto. hoc archipirata quid enim dicam tyranno haec subsellia ab Ituraeis occupabantur. prorupit subito Brundisium ut inde agmine quadrato ad urbem accederet ; lautissimum oppidum nunc municipum honestissimorum, quondam colonorum, Suessam…
Cicero, Philippicae
-
…, nisi turpis adulescentia, nisi omnibus flagitiis vita inquinata, nisi sumptus effusi cum probro atque dedecore, nisi prorupta audacia, nisi tanta temeritas ut non procul abhorreat ab insania. accedat huc oportet odium parentis, animadversionis paternae…
Cicero, pro S. Roscio Amerino
-
…non in administrando bello sed in sufficiendo conlega occupatus. hunc iam qui impedituri sint illa pestis immanis importuna Catilinae prorumpet, qua po minatur ; in agros suburbanos repente advolabit ; versabitur ; in urbe ; furor ,…
Cicero, pro Murena
-
…quos Bacurius Hiberus quidam tunc regebat et Cassio, avidius impetu calenti progressi, iamque adversis conexi, ut immature proruperant, ita inerti discessu, primordia belli foedarunt. Hocque impedimento conatus intempestivi et Richomeris alacritas fracta est, nusquam…
Ammianus Marcellinus, Rerum Gestarum
-
…dissimulationem tribulosissimam fore, quo facilius exitiosam suscitarent illi persuasionem securitatis. quibus agnitis proripit sese atque in convicia subita prorumpens abite degeneres. inquit, et praefectoriis patribus indigni, cum hac superforanea trepidatione ; mihi, quia nihil intellegitis…
Sidonius Apollinaris, Epistulae, Books I-VII
-
…. Quo omine velut certiore iam spe status prosperioris elatus, exsultantius incedebat, sed incerto flatu fortunae, aliorsum prorupit eventus. Obitus enim regis portendebatur, sed cuius, erat incertum. Nam et oracula dubia legimus, quae…
Ammianus Marcellinus, Rerum Gestarum
-
…. Quid cessatis an ne fugientibus quidem pares estis Vera dicere videbatur, et spes languentis quoque erexerat subditis calcaribus prorupere in hostem. Et illi iam non sensim, sed citato gradu recedebant, nec quicquam fugae, nisi quod…
Curtius Rufus, Quintus, Historiae Alexandri Magni
-
…Torquatum eludens Hostus Sidonia pugnae tela expectabat sociosque laboris Hiberos. qui postquam appulsis animos auxere carinis, haud mora prorumpit latebris, aduersaque late agmina inhorrescunt, longumque coire uidetur et conferre gradum. media interualla patentis corripiunt campi properatis…
NA, Silius Italicus, Corpus Poetarum Latinorum. Vol. 3, ed. W. C. Summers, 1905