specimen
specimen, a means of knowing, mark, token, proof, example, indication, evidence, sign
- Lit., a mark, token, proof, example, indication, evidence, sign (class.; used only in sing.; cf.: exemplum, exemplar): nunc specimen specitur, nunc certamen cernitur, Plaut. Cas. 3, 1, 2 (516); cf. id. Bacch. 3, 2, 15 (399): tum Specimen cernitur, quo eveniat aedificatio, id. Most. 1, 2, 52 (135): hoc specimen verum esse videtur, Quam celeri motu rerum simulacra ferantur, Lucr. 4, 209: ingenii specimen est quoddam transilire ante pedes posita, Cic. de Or. 3, 40, 160: ingenii, ingenui hominis, id. Fragm. Pis. 1, 2: popularis judicii, id. Brut. 50, 188: eximium consilii specimen, Liv. 8, 7, 18: anticum specimen animorum, id. 38, 17, 20: securitatis, Plin. 7, 55, 56, § 196: Solis avi, Verg. A. 12, 164: tellus Tale dabit specimen, id. G. 2, 241: matris Horae, Val. Fl. 6, 57: specimen dare alicui in aliquā re, to furnish proof, Cic. Div. in Caecil. 8, 27; cf.: Romanae fidei specimen gentibus dare, Liv. 38, 58, 6; 25, 36, 16: virtutis, id. 5, 26, 10 Weissenb. ad loc.: ad specimen virtutis ostendendum, id. 28, 21, 3.—
- II Transf., a pattern, model, example, ideal (so a favorite word with Cic.): specimen sationis et insitionis origo Ipsa fuit Natura, Lucr. 5, 1361; cf. id. 5, 186: specimen humanitatis, salis, suavitatis, leporis, Cic. Tusc. 5, 19, 55: temperantiae prudentiaeque specimen est Q. Scaevola, id. N. D. 3, 32, 80: innocentiae, id. Pis. 39, 95: is ordo ceteris specimen esto, id. Leg. 3, 3, 10: num dubitas, quin specimen naturae capi deceat ex optumā quāque naturā? id. Tusc. 1, 14, 32: unicum antiquitatis specimen, Tac. A. 3, 4.—
- B An ornament, honor: antiquum imperii, Sen. Thyest. 223: egregium, id. Phoen. 80: summum, Amm.23, 6, 23: tibi specimen gloriosum arrogaris, Ap. Met. 1, 23, 14.
his divisit opes diversis sortibus: illi / ecclesiae regimen ‥ / huic [sc. Alcuino ] sophiae specimen, studium sedemque librosque
latere nudo incedere adolescentium ~en erat
nigredinem qua prisci patres ‥ in cucullis ob humilitatis ~en usi sunt
prout operum suorum ~ine publicabatur
ego Oda ‥ archipresul alme crucis ~ine roboravi
~en crucis vestibus insigniant
barbatuli, palam manifestantes ~ine tali quod sordibus libidinis gaudeant ut ‥ hirci
nemo mihi credet ‥ nisi certum ~en terrigenis exhibuero
talia sint utinam labia mea que ‥ funiculi coccinei ~en exprimant [cf. ]Jos. ii 18
postquam [puer Dei ] ~en [gl.: decus vel honorem ] suae juventutis ad servitium Christi subdidisset
in ea obsidione precluum ~en morum in rege et comite apparuit
per hoc ~en fili mi temet ipsum intuere
morum tuorum ~en
vale ‥ dicito Lullo, / ecclesiae specimen, sophiae qui splendor habetur
victoris specimen
documentum vel ~en,larbysn
fortitudinis unicum ~en, prudentie simulacrum
~en omnium virtutum
ceu solis flammigeri et luculento lunae ~ine
mundi hujus pretiosa sive in ~ine auri et argenti sive in stellantium varietate gemmarum ‥ ut umbra pretereunt
terrae rediit specimen viridantibus arvis
volumen ‥ antiquitatis venerandum preferens ~en
oppidi ~en et ruinas sollers indigena perspicue cognoscit
substancia prius est natura corpus quam est panis vel cujuscunque alterius specie speciamine
ut decus et specimen tumbae per saecla maneret
te ‥ spiritali ~ine ornatum
in illo lumina figamus lumine, / quod suo saciat corda specumine
postquam almifica caelestini luminis gemma per agrum virginalis pudicitiae humano generi desiderabilis mistici spiraminis ~ine enituit
quali ~ine nisus suos hostibus ostenderet ‥ cogitavit
Phoenix ‥ struem parat ex variis aromatibus et ~inibus seu speciebus
speciamen,(spicerie
electuaria et specumina [] : speciam' Cl 23 m. 3
➳ employé seult au sing.
- 1. bewijs, proeve, teken, blijk [prudentiae; animorum]; ➤ specimen iustitiae alci dare iem. verschaffen; specimen dare blijk geven van;
- 2. voorbeeld, toonbeeld, ideaal [humanitatis; antiquitatis];
- 3. (poët.; postklass.) verschijningsvorm, manifestatie; ➤ antiquum ~ imperii.
- SPEC-, a means of knowing, mark, token, proof, example, indication, evidence, sign(only sing.): ingeni: animorum, L.: (tellus) Tale dabit specimen, V.: ad specimen virtutis ostendendum, L.—A pattern, model, example, ideal: temperantiae Scaevola: is ordo ceteris specimen esto.
-
…idemque doctissumus P. Rutilius in exilio est, cur sodalis meus interfectus domi suae Drusus, cur temperantiae prudentiaeque specimen ante simulacrum Vestae pontifex maximus est Q. Scaevola trucidatus, cur ante etiam tot civitatis principes a Cinna interempti…
M. Tullius Cicero, de Natura Deorum
-
…, eo factum est, quod hic liber magna ex parte caret vulgari interpolatione deteriorum codicum. Quod quo melius specimine aliquo intellegatur, indicia quaedam in universo genere horum codicum manifesta, quibuscum conparem codicem V, hic pono sumoque…
M. Tullius Cicero, de Finibus Bonorum et Malorum
-
…innotescerent collatione a Carolo Prienio facta et a G. Baitero in editione altera Turicensi proposita. Huius quoque codicis specimen exstat apud Chatelain. . tab. XXV. . Erlangensis E n. quondam, nunc, in biblio…
M. Tullius Cicero, de Finibus Bonorum et Malorum
-
…Parisino saec. xi, cuius ope fretus editionem peculiarem huius libelli dedit in programmate Sorav. Lusat. . Specimen dedit Chatelain, Paléo graphie Latine, pl. xx a. Testem hic illic cum siglo P adduxi .…
M. Tullius Cicero, Brutus
-
…quid est quod exspectetur docti alicuius sententia Quod enim probat multitude, hoc idem doctis probandum est. Denique hoc specimen est popularis iudici, in quo numquam fuit populo cum doctis intellegentibusque dissensio. cum multi essent oratores in vario…
M. Tullius Cicero, Brutus
-
…a mea salute depellerent. princeps P. Lentulus, parens ac deus nostrae vitae fortunae memoriae nominis, hoc specimen virtutis, hoc indicium animi, hoc lumen consulatus sui fore putavit, si me mihi, si meis ,…
Cicero, post Reditum in Senatu
-
…tamen homines aliena multo magis, si sunt ratione translata, delectant. Id accidere credo, vel quod ingeni specimen est quoddam transilire ante pedes posita et alia longe repetita sumere ; vel quod is, qui audit, alio…
Cicero, de Oratore
-
…cognita, M. Antonii, omnium eloquentissimi quos ego audierim, C. Caesaris, in quo mihi videtur specimen fuisse humanitatis salis suavitatis leporis. beatusne igitur, qui hos interfecit mihi contra non solum eo videtur miser ,…
M. Tullius Cicero, Tusculanae Disputationes
-
…collationem, quam G. Baiter in editione Turicensi altera proposuit, fecit Carolus Prien idemque codicem accurate descripsit ; specimen eius exstat apud Chatelain. . Palatinus B in bibliotheca Vaticana, charta ceus formae maximae, saec. XV…
M. Tullius Cicero, de Finibus Bonorum et Malorum
-
…oratione mea ponere. tu vero, Caecili, quid potes quo tempore aut qua in re non modo ceteris specimen aliquod dedisti, sed tute tui periculum fecisti in mentem tibi non venit quid negoti sit causam publicam sustinere ,…
Cicero, Divinatio in Q. Caecilium