διπλόος
διπλόος, διπλοῦς, double, twofold
- twofold, double, prop. of cloaks and articles of dress, χλαῖνα διπλῆ, = δίπλαξ or διπλοΐς, Il. 10.134, Od. 19.226; ὅθι . . διπλόος ἤντετο θώρηξ where the cuirass met [the buckle] so as to be double, Il. 4.133; τὴν ἐπωμίδα πτύξας διπλῆν having folded it double, Apollod.Car. 4: generally, καλύβη διπλῆ διαφράγματι Th. 1.133; διπλόος θάνατος Hdt. 6.104; παῖσον διπλῆν (sc. πληγήν) S. El. 1415; δ. οἰκίδιον of two stories, Lys. 1.9; διπλῆ ἄκανθα spine bent double by age, E. El. 492; διπλῆ <ῥάχις> X. Eq. 1.11; σύμβολον δ. executed in duplicate, PHib. 1.29 (iii B. C.).
- 2 διπλῇ χερὶ θανεῖν by mutual slaughter, S. Ant. 14.
- 3 δ. ὀνόματα compound words, Arist. Po. 1459a9, Rh. 1404b29, etc.
- 4 of fevers in which two paroxysms took place in a given time, δ. ἀμφημερινός, τριταῖος, Gal. 7.472, 9.677.
- 5 δ. ἰσότης, = διπλοϊσότης (q. v.), Dioph.p.98T., etc.
- 6 δ. ἄνδρας· τὰ δισύλλαβα ἀνδρῶν ὀνόματα, Hsch.
- II as Comp., twice as much, large, etc., βίος Pl. Ti. 75b; δίκη Id. Lg. 865c; δ. ἢ . . twice as much as . . (v. διπλῇ): c. gen., Id. Ti. 35b; διπλοῦν ὀφείλειν ὅσον . . Lex ap. D. 23.28; διπλῷ, = διπλῇ, Pl. Lg. 722b.
- III pl., in Trag., = δύο, A. Pr. 950, Ch. 761, S. Aj. 960, OT 20, Ant. 51.
- IV double, doubtful, οὐ γνώμᾳ διπλόαν θέτο βουλάν Pi. N. 10.89; διπλᾶς καὶ ἀμφιβόλους λέξεις Ph. 1.302.
- 2 double-minded, treacherous, E. Rh. 395, etc.; οὐδὲν δ. X. HG 4.1.32; δ. καὶ ποικίλος D.H. Rh. 11.5; also, playing two parts, Pl. R. 397e; at variance with oneself, ib. 554d.
- V διπλοῦν, τό, = δίπλωμα III, Androm. ap. Gal. 13.29, al.
A
I
1 plegado o doblado en dos, doble
χλαῖνα
πτέρυξ χιτωνίσκου ... διπλῆ
χιτώνιον
εἷμα
φοινικίς
μάστιξ
hecho con una rienda doblada
2 doblado, formando ángulo o codo
διπλῆ ἄκανθα
columna vertebral doblada por la edadεἰ ... διπλοῦν εἴη τὸ ἔμβρυον
de la postura de un feto
II por su composición
1 concr. doble, que consta de dos partes
a) gener.
ὅθι ... δ. ἤντετο θώρηξ
donde la coraza ofrecía (un refuerzo de) dos capas superpuestasδιπλῆ διαφράγματι καλύβη
una cabaña con dos cámaras separadas por una paredοἰκίδιον ... διπλοῦν
una casita de dos plantasἄγκοινα
ἡ στόα ἡ διπλῆ
op. ἁπλῆ
τεῖχος διπλοῦν
un muro doble
b) anat.
ὁ ἐγκέφαλος
σπληνίον
ῥάχις διπλῆ
espinazo doble e.d. que consta de parte ósea saliente y partes carnosas, por lo que representa mayor comodidad para el jinete
c) táct. de dos filas
χάραξ
φάλαγξ
d) de documentos legales doble, por duplicado, en doble ejemplar, consistente en original sellado y copia
σύμβολα διπλᾶ ἐσφραγισμένα
2 doble, de doble naturaleza de abstr. y seres míticos
συμφορά
χάρις διπλὴ τῶν τε λόγων καὶ τοῦ δώρου
ἀρετά
δουλεία
κατάθησις
τῆς ... θαλάσσης ἡ χροιὰ διπλῆ
τὸ βάπτισμα
ταύρου ... καὶ βροτοῦ δ. φύσις
δ. τις
τὸ ... διπλοῦν εἶναι τὸν Ἔρωτα
3 de pers. que realiza dos actividades
οὐκ ἔστιν δ. ἀνὴρ ... οὐδὲ πολλαπλοῦς, ἐπειδὴ ἕκαστος ἓν πράττει
4 desde el punto de vista formal compuesto
τὰ ... διπλᾶ (ὀνόματα)
las palabras compuestasδιπλοῦς ἄνδρας· τὰ δισύλλαβα ἀνδρῶν ὀνόματα
III en el ámbito mental doble, de dos sentidos o intenciones diferentes
μέριμνα
δ. ... μῦθος ἔστι μοι λέγειν
ὁ λόγος ... ἐστι δ., ἀληθής τε καὶ ψευδής
ἔχων μῦθον ... διπλοῦν
que consta de una doble línea argumentalσχῆμα διπλοῦν
• introduciendo un matiz moral doble, dudoso, ambiguo
οὐ γνώμᾳ διπλόαν θέτο βουλάν
διπλοῦν ... οὐδὲν πώποτέ μου ... ποιήσαντος
no habiendo actuado nunca con doblezτὰς ... διπλᾶς καὶ ἀμφιβόλους ... λέξεις
γλῶσσα
de los rétores
• de pers. dúplice, con doblez
σὺ μὲν ... οὔτ' ἄπιστος οὔτε διπλόη
φιλῶ λέγειν τἀληθὲς αἰεὶ κοὐ δ. πέφυκ' ἀνήρ
δ. καὶ ποικίλος
IV de unidades exentas y análogas
1 dos
οἴκησις ... διπλῆ πάρα· τὴν μέν ... τὴν δέ ...
σὼ κασιγνήτω διπλῶ
διπλᾶ τέκνα
δ. γάμος
ὀκτὼ ... διπλόα ... θέρη
dieciséis veranosἐτῶν ... διπλόα δεκάς
μετὰ διπλόον ἦμαρ
δίπλ' ἐρέω
dos cosas diréδιπλαῖ χειρωναξίαι
διπλαῖ ὁδοί
διπλᾶς ὄψεις ἀράξας
arrancándose los dos ojosδιπλοῖ βασιλῆς ... Ἀτρεῖδαι
πρὸς ... διπλοῖς ναοῖς
ἔδρακε διπλόα πάντα
lo veía todo dos, e.d. dobleὑπὲρ τοῦ μὴ ὥρ[α]ς διπλᾶς κατατρίβεσθαι
οἱ σπουδαῖοι διπλᾶς (ἡμέρας) ... ὑπερτίθενται
los más celosos prolongan el ayuno dos días
2 relativo o común a dos, que concierne a ambos
δυοῖν ἀδελφοῖν ... θανόντων ... διπλῇ χερί
muriendo los dos hermanos por las dos manos e.d. por acción recíprocaπρὸς διπλῆς μοίρας μίαν καθ' ἡμέραν ὤλοντο
por destino común en un mismo día murieron
V por cantidad o tamaño
1 doble, duplicado, dos veces mayor, por partida doble
δίκη ... διπλῆ
una indemnización doble en cuantíaσιτία διπλᾶ
εὐωχία
βλάβη
ἡ ζημία
μεσόμνας ... διπλᾶς τὸ ὕψος
τὸ τίμημα
δάκρυα
ἡ ἄμπελος ... διπλοῦν τὸν καρπὸν ἀποδίδωσιν
γραμμή
τῆς δευτέρας
διπλοῦν ὀφείλειν ὅσον ἂν καταβλάψῃ
ποιεῖτε αὐτὸν ... διπλότερον ὑμῶν
σκεύη τριηριτικὰ διπλότερα τούτων
• de pers. que tiene el doble c. segundo término de compar. en gen.
δός μοι δύο μνᾶς, καὶ δ. σοῦ γίνομαι
• ac. neutr. como adv. διπλόον, διπλά el doble, doblemente, dos veces tanto
κεχηνὼς ... τοῦ Σαμίου διπλόον
τὰν ... διπλὰ βαρυνομέναν
διπλῷ ... διάφορα εἰς ἀρητὴν τῆς χρείας
en el doble superan en cuanto a la excelencia de su aplicación práctica
• c. segundo término introducido por ἤ Pl.R.330c.
2 mat. de segundo grado
διπλῆ ἰσότης
ecuación de segundo grado sinón. διπλοισότης
VI temp.
1 que sucede dos veces, repetido
ἐκπεφευγὼς διπλόον θάνατον
tras escapar dos veces a la muerteνίκα
παῖσον ... διπλῆν (πληγήν)
hiere una segunda vezδιπλοῦ βίου λαχόντες
viviendo dos vecesἀμφημερινὸς (τύπος) ... ἐστι δ. ὁ καθ' ἑκάστην ἡμέραν δὶς ἐπισημαίνων
• adv. διπλῇ, διπλόα dos veces, en dos ocasiones E.Io 760,
διπλόα νικηθέντος ... Λυαίου
2 doble, que dura dos veces
τὸ (ἁρμονίας μέγεθος) διὰ πασᾶν δὲ διπλόον
βίος ... δ.
una vida doble en duración
B subst.
I ἡ διπλῆ
1 un tipo de baile Ar.Th.982, Poll.4.105, Hsch.
2 gram. diple signo diacrítico > colocado en los márgenes (v. en POxy.1248.115, 2102.3.1, 2359.1.6, etc.) c. diferentes propósitos:
a) en rel. con el contenido, para llamar la atención y destacar citas o pasajes, Cic.Att.152.4, D.L.3.65, Sch.Er.Il.1.62, 2.785 (p.169), 15.18a, Isid.Etym.1.21.13, combinado con otros signos diacríticos, Isid.Etym.1.21.14, 18, 19;
b) en la crítica y edición de textos, para indicar correcciones y variantes, Sch.Er.Il.1.336a, 4.139b, D.L.3.66, Isid.Etym.1.21.15
• en textos trag. y com. para separar períodos, estrofa - antístrofa y tiradas de versos, Isid.Etym.1.21.16, 17, 20;
c) métr., para marcar cambios de metro, Sch.Ar.Pl.253D., según la orientación
ἡ δ. ἡ ἔξω βλέπουσα, ἡ ἔσω νενευκυῖα
3 plu. manto o capa doble
ἐν ταῖς τοῦ βασιλέως λεγομέναις διπλαῖς
4 parte doblada, doblez
(ἱμάντος)
en un juego
• correa doblada que forma una fusta de dos colas de donde latigazo
δεχέσθωσαν ἀνὰ ἑκατὸν διπλῶν
5 admin. diploma, documento oficial, PSI 446.3 (II d.C.), IUrb.Rom.235.8 (II d.C.), PAgon.3.33 (III d.C.).
6 dud. construcción de dos pisos
ἐθεμελιώθη ὕψος διπλῆς
II jón., no contr. ἡ διπλόη
1 anat. diploe
a) tejido esponjoso entre las paredes de los huesos craneales, Hp.VC 1, 17,
ἐν τῇ διπλόῃ τοῦ ὀστέου ὑπογενομένον φλέγμα
b) membrana doble que separa los intestinos Aret.SD 2.9.9.
2 grieta, quebraza en un metal
σίδηρος, εἴτε ὑγιὴς εἴτε διπλόην ... ἔχων
3
κολπώδης διπλόη
cavidad en el aguijón del escorpión
4 abstr. dualidad, doble naturaleza
ἡ ἐν τούτοις (σώμασι) δ.
ref. a los dos sexosἡ δ. τῆς πίστεως
ἡ δ. τοῦ πυρός
ζ
• naturaleza divergente Clem.Al.Strom.7.7.46.
5 duplicidad, ambigüedad, doble sentido o sentido oculto en la interpretación de oráculos, Plu.2.407c,
οὐδὲ δ. οὐδ' ἀμφιβολία
τοῦ νόμου
• gram. duplicidad
6 en sent. moral doblez, falsedad, engaño
<τὸ> κακόηθες καὶ τὸ ὕπουλον ὥσπερ τινὰς διπλόας ἀναπτύσσει τῆς ψυχῆς
αἱ περὶ τοὺς λογισμοὺς πλοκαὶ καὶ διπλόαι
• en plu. engaños Gr.Naz.M.37.1247A, Cyr.Al.M.69.793D.
III τὸ δ.
1 mat. el doble, duplo Ar.Lys.589, Plb.6.39.12,
ἀποτινέτωσαν τὸ δ.
τὰ αὐτὰ τέσσαρα ἥμισυ νομίσματα ἐν τῷ διπλῷ ἀποκαταστῆσαι αὐτῇ
restituirle los cuatro sólidos y medio multiplicados por dos
• en plu. frec. en fórmulas
ὃ μοι θέλις, φίλε, καὶ σοὶ τὰ δ[ιπλᾶ
lo que deseas para mi, caro, para ti por partida dobleὅσα λέγεις, φίλε, καὶ σοὶ τὰ διπλᾶ
ὅσα] εὖ ἐμοί, δ[ι]πλᾶ σοι θεὸς ἀνταπόδοιτο
ὃς ἂν τούτῳ [κα]κῶς αὐτῷ τὰ διπλᾶ
el que (cause) daño a este (sepulcro, reciba) un daño dos veces mayor
2 vasija de doble tamaño Androm. en Gal.13.29
• como medida de capacidad para vino, equiv. al
κνίδιον
3 díptico, tablilla doble, PFouad 74.9 (VI d.C.).
IV ὁ δ. pliego de contrato o quizá original y copia de un contrato
δ. δανείου δεδανισμένου
C adv. -ῶς
1 doblemente, en doble cantidad
δ. ὁρῶσιν οἱ μαθόντες γράμματα
ἵνα ... δ. εὐφραίνῃ τὸν ἀκροατήν
2 doblemente, por dos motivos
τοὺς τοιούτους δ. δεῖ κλαῦσαι
3 doblemente, de dos maneras
ἐν τοῖς ὅροις ... δ. μελετῶντες
•Comp. de δι(σ) y un deriv. de *pel- ‘doblar’ (cf.
Uebertr., dem ἁπλοῦς entgegengesetzt, von doppelter Gesinnung, falsch, hinterlistig, Eur. Rhes. 395 ; vgl. Plat. Rep. III.397d ; Xen. Hell. 4.1.32 ; καὶ ποικίλος Dion.Hal. rhet. 11. S. Zenob. prov. 3.23.
[δι-, δισ-. For the second element cf. ἁ-πλοΐς and δίπλαξ.]
Contr. acc. sing. fem. διπλῆν Il. 10.134: Od. 19.226.
- 1
Worn double: χλαῖναν Il. 10.134: Od. 19.226.
- 2
Of the θώρηξ, consisting of two plates: ὅθι ζωστῆρος ὀχῆες σύνεχον καὶ δ. ἤντετο θώρηξ Il. 4.133 = Il. 20.415 (i.e. where the two plates met (and overlapped) at the sides. But there is great confusion in these passages. The belt would naturally be fastened in front, not at the side; and in Il. 20 the wound is behind).
- 1
- 1double παγκρατίῳ φθέγξαι ἑλεῖν Ἐπιδαύρῳ διπ'λόαν νικῶντʼ ἀρετάν i. e. in boxing and in the pankratium N. 5.52 οὐ γνώμᾳ δῐπλόαν θέτο βουλάν ambiguous N. 10.89 ὅδʼ ἀνὴρ διπ'λόαν νίκαν ἀνεφάνατο I. 4.70 τὶν δʼ ἐν Ἰσθμῷ δῐπλόα θάλλοισʼ ἀρετά I. 5.17
- Itwofold, double, Lat. duplex, of a cloak, Hom.; ὅθι διπλόος ἤντετο θώρηξ where the cuirass met [the buckle] so as to be double, Il.:— παῖσον διπλῆν (sc. πληγήν) , Soph.; διπλῆ ἄκανθα spine bent double by age, Eur.; διπλῇ χερί by mutual slaughter, Soph.
- IIin pl., = δύο, Aesch., Soph.
- IIIdouble-minded, treacherous, Plat., Xen.
-
…μὲν οὖν · καὶ χάριν γε εἴσομαι, ἐὰν ἀκούητε. καὶ μὴν καὶ ἡμεῖς σοί, ἐὰν λέγῃς. διπλῆ ἂν εἴη ἡ χάρις. ἀλλʼ οὖν ἀκούετε. τῆς γὰρ παρελθούσης νυκτὸς ταυτησί, ἔτι βαθέος ὄρθρου, Ἱπποκράτης…
Plato, Protagoras
-
…σφόδρα ἀγαπᾶν τὰ χρήματα, τοῦτο δὲ ποιοῦσιν ὡς τὸ πολὺ οἳ ἂν μὴ αὐτοὶ κτήσωνται · οἱ δὲ κτησάμενοι διπλῇ ἢ οἱ ἄλλοι ἀσπάζονται αὐτά. ὥσπερ γὰρ οἱ ποιηταὶ τὰ αὑτῶν ποιήματα καὶ οἱ πατέρες τοὺς παῖδας ἀγαπῶσιν ,…
Plato, Republic
-
…προσφέρων ἀπώλεσεν αὐτήν. πρῶτον μὲν οὖν, ὦ ἄνδρες, δεῖ γὰρ καὶ ταῦθʼ ὑμῖν διηγήσασθαι οἰκίδιον ἔστι μοι διπλοῦν, ἴσα ἔχον τὰ ἄνω τοῖς κάτω κατὰ τὴν γυναικωνῖτιν καὶ κατὰ τὴν ἀνδρωνῖτιν. ἐπειδὴ δὲ τὸ παιδίον ἐγένετο…
Lysias, Speeches
-
…, τοὺς βιαζομένους ἐλάττονος ζημίας ἀξίους ἡγήσατο εἶναι ἢ τοὺς πείθοντας · τῶν μὲν γὰρ θάνατον κατέγνω, τοῖς δὲ διπλῆν ἐποίησε τὴν βλάβην, ἡγούμενος τοὺς μὲν διαπραττομένους βίᾳ ὑπὸ τῶν βιασθέντων μισεῖσθαι, τοὺς δὲ πείσαντας οὕτως αὐτῶν τὰς…
Lysias, Speeches
-
…τὸν νόμον. Νόμος ἀκούετε, ἄνδρες, ὅτι κελεύει, ἐάν τις ἄνθρωπον ἐλεύθερον ἢ παῖδα αἰσχύνῃ βίᾳ, διπλῆν τὴν βλάβην ὀφείλειν · ἐὰν δὲ γυναῖκα, ἐφʼ αἷσπερ ἀποκτείνειν ἔξεστιν, ἐν τοῖς αὐτοῖς ἐνέχεσθαι · οὕτως ,…
Lysias, Speeches
-
…καὶ ἐμῆς ἀπελήλυθε πάτρης · αὐτάρ τοι ἐρέω ὥς μοι ἰνδάλλεται ἦτορ. χλαῖναν πορφυρέην οὔλην ἔχε δῖος Ὀδυσσεύς, διπλῆν · αὐτάρ οἱ περόνη χρυσοῖο τέτυκτο αὐλοῖσιν διδύμοισι · πάροιθε δὲ δαίδαλον ἦεν · ἐν προτέροισι πόδεσσι κύων ἔχε ποικίλον…
Homer, Odyssey
-
…τόδʼ ἠρ γάσασθʼ ἄπιστον · ἦλθε δʼ αἰ ακτὰ πήματʼ οὐ λόγῳ. τάδʼ αὐτόδηλα, προῦπτος ἀγγέλου λόγος · διπλαῖ μέριμναι, διδυμάνορα κάκʼ αὐτοφόνα, δίμοιρα τέ λεια τάδε πάθη. τί φῶ ; τί δʼ ἄλλο γʼ ἢ…
Aeschylus, Seven Against Thebes
-
…ἀπεχθὴς δυσκλεής τʼ ἀπώλετο, πρὸς αὐτοφώρων ἀμπλακημάτων διπλᾶς ὄψεις ἀράξας αὐτὸς αὐτουργῷ χερί. ἔπειτα μήτηρ καὶ γυνή, διπλοῦν ἔπος, πλεκταῖσιν ἀρτάναισι λωβᾶται βίον · τρίτον δʼ ἀδελφὼ δύο μίαν καθʼ ἡμέραν αὐτοκτονοῦντε τὼ ταλαιπώρω μόρον κοινὸν κατειργάσαντʼ…
Sophocles, Antigone
-
…φίλον ὤλεσε θυμόν. τὸν βάλε μέσσον ἄκοντι ποδάρκης δῖος Ἀχιλλεὺς νῶτα παραΐσσοντος, ὅθι ζωστῆρος ὀχῆες χρύσειοι σύνεχον καὶ διπλόος ἤντετο θώρηξ · ἀντικρὺ δὲ διέσχε παρʼ ὀμφαλὸν ἔγχεος αἰχμή, γνὺξ δʼ ἔριπʼ οἰμώξας, νεφέλη δέ μιν ἀμφεκάλυψε…
Homer, Iliad
-
…πλέον. ὀφλὼν γὰρ ἁρπαγῆς τε καὶ κλοπῆς δίκην τοῦ ῥυσίου θʼ ἥμαρτε καὶ πανώλεθρον αὐτόχθονον πατρῷον ἔθρισεν δόμον. διπλᾶ δʼ ἔτεισαν Πριαμίδαι θἀμάρτια. κῆρυξ Ἀχαιῶν χαῖρε τῶν ἀπὸ στρατοῦ. χαίρω ; γε ; · τεθνάναι δʼ οὐκέτʼ…
Aeschylus, Agamemnon