θνῄσκω
θνῄσκω, θνῄσκω, die (verb)
- in pres. and impf., die, as well of natural as of violent death; in aor. and pf., to be dead (cf. τί τοὺς θανὅντας οὐκ ἐᾷς τεθνηκέναι; Eup. 12.3 D.; τέθνηκʼ ἔγωγε πρὶν θανεῖν κακῶν ὕπο E. Hec. 431), θανεῖν καὶ πότμον ἐπισπεῖν Il. 7.52, etc.; ζωὸς ἠὲ θανών alive or dead, Od. 4.553, cf. 15.350; ἦ ἤδη τέθνηκε 4.834; ὡς ἄμεινον εἴη τεθνάναι μᾶλλον ἢ ζώειν Hdt. 1.31, cf. 7.46; τεθνάναι κρεῖττον ἤ . . D. 9.65, cf. 10.25; ἄξιος τεθνάναι Ar. Ra. 1012, etc.; τεθνάτω let him be put to death, IG 1(2).10.29; ἄτιμος τεθ. Lex ap. D. 9.44: freq. in part., νέκυος πέρι τεθνηῶτος Il. 18.173; νεκρὸν . . τεθνηῶτα a dead corpse, Od. 12.10; οἱ τεθνηκότες, οἱ θανόντες, the dead, E. Hec. 278, Eup. l.c., etc.; οὔτε τεθνεῶτα οὔτε ζῶντα Hdt. 4.14; οἴχεται θανών (v. οἴχομαι) ; θανὼν φροῦδος (v. φροῦδος) ; θανόντι συνθανεῖν S. Tr. 798, Fr. 953, cf. E. Supp. 1007 (lyr.); ὁ θανών, opp. ὁ κτανών, S. Ph. 336: pres. with pf. sense, θνῄσκουσι γάρ, for τεθνήκασι, Id. OT 118, cf. E. Hec. 695 (lyr.), Ba. 1041 (lyr.), etc.
- 2 used like a pass. Verb, χερσὶν ὑπʼ Αἴαντος θανέειν to fall by his hand, Il. 15.289; θ. ὑπό τινος Pl. Ep. 329c, Arist. HA 625a16; ἔκ τινος Pi. P. 4.72, S. OT 1454; πρός τινος ib. 292, E. Hec. 773; θεοῖς τέθνηκε S. Aj. 970: freq. c. dat. instrumenti, θ. χερί, δορί, Id. OC 1388, A. Th. 959 (lyr.); φαρμάκοισι E. Fk. 464; also ἐν βρόχῳ A. Ch. 558; τεθνάναι τῷ δέει, τ. τῷ φόβῳ, c. acc., to be in mortal fear of, D. 4.45, 19.81, cf. Arr. An. 7.9.4; προοίμιον σκοτεινὸν καὶ τεθνηκὸς δειλίᾳ Aeschin. 2.34; θ. ἐπί τινι to die leaving one as heir, Luc. DMort. 17[7].1.
- II metaph., of things, perish, θνᾴσκει σιγαθὲν καλὸν ἔργον Pi. Fr. 121; ἐσλῶν ὑπὸ χαρμάτων πῆμα θνᾴσκει . . δαμασθέν Id. O. 2.19; λόγοι θνῄσκοντες μάτην A. Ch. 846; θ. πίστις S. OC 611; τὸ τρύβλιον τέθνηκέ μοι Ar. Ra. 986 (lyr.): in Prose, τέθνηκε τὸ τοὺς ἀδικοῦντας μισεῖν D. 19.289; τεθνηκός τι φθέγξασθαι D.C. 40.54; τεθνηκὸς ὁρᾶν Callistr. Stat. 14; τὸ τεθνηκὸς ὁ λίθος ὑπεδύετο ib. 2.
1. sterven:
2. van zaken vergaan, verdwijnen:
sterben, den Tod finden, im perf. gestorben, tot sein ; sowohl vom natürlichen Tode, Hom. u. Folgde überall, als von jedem gewaltsamen Getötetwerden, Umkommen ; αἴ κε θάνῃς καὶ μοῖραν ἀναπλήσῃς βιότοιο Il. 4.170 ; θανεῖν καὶ πότμον ἐπισπεῖν 7.52 u. öfter ; χερσὶν ὑπʼ Αἴαντος θανέειν, von den Händen des Aias sterben, durch ihn getötet werden, 15.289 ; ζωὸς ἠὲ θανών, lebend oder tot, Od. 4.553 ; εἴ που ἔτι ζώουσιν ἢ ἤδη τεθνᾶσι 15.350 ; öfter bei den Folgdn ζῶν u. τεθνηκώς einander entgegengesetzt ; τεθνηώς, der Tote ; νεκρὸν τεθνηῶτα Od. 12.10, νέκυος πέρι τεθνηῶτος Il. 18.173 ; θανεῖν ἔκ τινος sagt Pind. P. 4.72, der neben τεθνηκότων, N. 7.32, auch τεθναότα, 10.74 hat ; τέθνηκας, du bist tot, Aesch. Ch. 880 u. sonst ; ἄνδρες τεθνᾶσιν ἐκ χερῶν αὐτοκτόνων, durch eigene Hand, Spt. 787 ; δορὶ ἔθανες 943, δορικανεῖ μόρῳ Suppl. 965 ; βιαίως Ch. 542 ; übertr., λόγοι θρώσκουσι θνήσκοντες μάτην 833 ; Soph. sagt ἡ δʼ ἐμὴ ψυχὴ πάλαι τέθνηκεν, ist schon lange tot, Ant. 560, vgl. Phil. 1009, El. 1141 ; übertr., untergehen, θνήσκει δὲ πίστις, βλαστάνει δʼ ἀπιστία O.C. 617 ; θανεῖν ὑπό τινος, öfter, ἔκ τινος O.R. 1454 ; πρός τινος ib. 292, wie Eur. Hecub. 773. In Prosa ist bes. das perf. üblich, für praes. u. aor. dagegen das comp. ἀποθνῄσκω ; ὁ τεθνεὼς ὑπὸ τοῦ σοῦ πατρός, der von deinem Vater getötet oder durch deines Vaters Schuld gestorben ist, Plat. Euthyphr. 4b ; Folgde. Selten von Sachen, τέθνηκε τὸ τρυβλίον Ar. Ran. 983.
Fut. infin. in mid. form θανέεσθαι Il. 4.12, Il. 15.728: Od. 20.21.
Aor. θάνον Od. 11.412.
2 sing. θάνες Il. 22.486: Od. 24.37.
3 sing. ἔθανε Il. 21.610: Od. 3.248, Od. 8.226. θάνε Il. 2.642: Od. 1.396, Od. 2.96, Od. 15.253, Od. 19.141, Od. 24.131.
3 pl. θάνον Il. 12.13: Od. 9.66, Od. 11.389, Od. 24.22.
Subj. θάνω Il. 11.455, Il. 18.121.
2 sing. θάνῃς Il. 4.170, Il. 22.55.
3 sing. θάνῃσι Il. 19.228: Od. 4.196, Od. 11.218.
1 pl. θάνωμεν Od. 12.156.
3 pl. θάνωσι Il. 7.410.
3 sing. opt. θάνοι Od. 15.359.
3 pl. θάνοιεν Od. 22.472.
Imp. θάνε Il. 21.106.
Pple. θανών, -όντος Il. 7.80, Il. 8.476, Il. 11.453, Il. 15.350, Il. 16.457, 675, Il. 17.120, 182, 379, 538, 564, Il. 18.195, Il. 21.28, Il. 22.73, 343, 389, Il. 23.9, 70, 223, Il. 24.16, 575: Od. 1.236, Od. 3.258, Od. 4.553, Od. 5.310, Od. 11.486, 554, Od. 17.115, 312, Od. 24.77, 79, 93, 190, 296, 436.
Infin. θανέειν Il. 15.289, Il. 22.426: Od. 1.59, Od. 4.562, Od. 5.308, Od. 12.342, Od. 14.274. θανεῖν Il. 7.52.
3 sing. pf. τέθνηκε Il. 18.12: Od. 1.196, Od. 2.132, Od. 4.110, 199, 834, 837, Od. 11.461, 464, Od. 20.208, Od. 24.264.
3 pl. τεθνᾶσι Il. 7.328, Il. 22.52: Od. 11.304, Od. 15.350.
Opt. τεθναίην Il. 18.98.
2 sing. τεθναίης Il. 6.164.
3 sing. τεθναίη Il. 3.102.
Imp. τέθναθι Il. 22.365.
3 sing. τεθνάτω Il. 15.496.
Pple. τεθνηώς Il. 17.161.
Genit. τεθνηῶτος Il. 9.633, Il. 13.659, Il. 18.173, Il. 19.210, Il. 23.192, Il. 24.244: Od. 1.289, Od. 2.220. τεθνηότος Il. 17.435: Od. 15.23, Od. 24.56.
Dat. τεθνηῶτι Od. 10.494. τεθνεῶτι Od. 19.331.
Acc. τεθνηῶτα Il. 6.464, Il. 16.858, Il. 17.229, 341, Il. 18.537, Il. 19.289, 403, Il. 22.364: Od. 12.10. τεθνηότα Il. 17.402, Il. 19.300, Il. 24.20.
Genit. pl. τεθνηώτων Il. 16.16.
Acc. τεθνηῶτας Il. 6.71. τεθνηότας Od. 23.84.
Acc. sing. fem. τεθνηυῖαν Od. 4.734.
Infin. τεθνάμεναι Il. 24.225. τεθνάμεν Il. 15.497, Il. 17.405, Il. 19.335: Od. 16.107, Od. 20.317, Od. 21.155. (ἀπο-, ἐκ-, κατα-.)
- 1
To die: θνῄσκων ἔλιπε Θυέστῃ Il. 2.106. Cf. Il. 1.56, 383, Il. 4.12, 170, Il. 7.52, 410, Il. 11.455, Il. 15.728, Il. 18.121, Il. 19.228, Il. 21.106, Il. 22.55, Il. 24.743: θανέειν ἱμείρεται Od. 1.59. Cf. Od. 4.196, 562, Od. 5.308, Od. 8.526, Od. 11.218, Od. 12.22, 156, 342, Od. 14.274, Od. 15.359, Od. 20.21, Od. 22.472.
- 2
In a quasi- passive sense of being slain in battle: χερσὶν ὑπʼ Αἴαντος θανέειν Il. 15.289. Cf. Il. 1.243, Il. 22.426.
- 3
In aor. indic.
- a
In strict aor. sense: αἶψʼ ἔθανεν Εὔρυτος Od. 8.226. Cf. Od. 3.248, Od. 9.66, Od. 11.389 = Od. 24.22, Od. 11.412, Od. 24.37.
In pple.: ἀνδρὸς τῆλε θανόντος (that met his death . . .) Od. 17.312, θανὼν φθιμένοισι μετείην (may I die and . . .) Od. 24.436.
- b
To have died, be dead: θάνε Μελέαγρος Il. 2.642. Cf. Il. 12.13, Il. 21.610, Il. 22.486: ἐπεὶ θάνʼ Ὀδυσσεύς Od. 1.396, Od. 2.96 = Od. 19.141 = Od. 24.131. Cf. Od. 15.253.
In pple.: ὄφρα πυρός με λελάχωσι θανόντα (in death) Il. 7.80 = Il. 22.343, περὶ πατρόκλοιο θανόντος (the dead . . .) Il. 8.476, Il. 17.120, 182, Il. 18.195, Μενοιτιάδαο θανόντος ἄχεος (for the death of . . .) Il. 17.538, οὔ μευ ζώοντος . . ., ἀλλὰ θανόντος (now that I am dead) Il. 23.70. Cf. Il. 11.453, Il. 15.350, Il. 17.379, 564, Il. 21.28, Il. 22.73, Il. 23.223, Il. 24.16, 575: οὔ κε θανόντι περ ὧδʼ ἀκαχοίμην (if he were dead) Od. 1.236, ζωὸς ἠὲ θανών (alive or dead) Od. 4.553, μή τι θανὼν ἀκαχίζευ (let not thy death grieve thee) Od. 11.486. Cf. Od. 3.258, Od. 5.310, Od. 11.554, Od. 17.115, Od. 24.77, 79, 93.
Absol. in pl. pple., the dead: γέρας θανόντων Il. 16.457 = 675, Il. 23.9: Od. 24.190, 296. Cf. Il. 22.389.
- a
- 4
In pf.
- a
To be dead: τεθναίη (let him lie dead) Il. 3.102, πολλοὶ τεθνᾶσιν Il. 7.328, οὔ ποτε ἔλπετο τεθνάμεν (that the was dead) Il. 17.405. Cf. Il. 6.164, Il. 15.496, 497, Il. 18.12, 98, Il. 19.335, Il. 22.52, 365, Il. 24.225: ζώει ὅ γʼ ἦ τέθνηκεν Od. 2.132, Od. 4.110, 837 = Od. 11.464. Cf. Od. 4.199, 834 = Od. 24.264, Od. 11.304, Od. 15.350, Od. 16.107, Od. 20.208, 317, Od. 21.155.
In pple., dead: νεκροὺς τεθνηῶτας (the dead bodies) Il. 6.71. Cf. Il. 6.464, Il. 9.633, Il. 13.659, Il. 16.16, 858, Il. 17.161, 229, 341, 402, 435, Il. 18.173, 537, Il. 19.210, 289, 300, 403, Il. 22.364, Il. 23.192, Il. 24.20, 244: εἴ κε τεθνηῶτος ἀκούσῃς (hear of his death) Od. 1.289. Cf. Od. 2.220, Od. 4.734, Od. 10.494, Od. 12.10, Od. 15.23, Od. 19.331, Od. 23.84, Od. 24.56.
- b
In strict pf. sense: οὔ πω τέθνηκεν Ὀδυσσεύς (Ὀρέστης) Od. 1.196, Od. 11.461.
- a
- 1
- Ito die, be dying, in aor2 and perf. to be dead, Hom., etc.; the pres. sometimes takes a perf. sense, θνήσκουσι γάρ, for τεθνήκασι, Soph., Eur.
- 2often used like a pass. Verb, χερσὶν ὑπʼ Αἴαντος θανέειν to fall by his hand, be slain by him, Il., etc.:—note the phrase of Dem., τεθνᾶσι τῶι δέει τοὺς τοιούτους, where τεθνᾶσι τῶι δέει must be taken as a single Verb, are in mortal fear of.
- IImetaph. of things, to die, perish, Aesch., Soph., etc.