καταδείκνυμι
καταδείκνυμι, to discover and make known
- discover and make known, τὸν Ταρτησσὸν οὗτοί εἰσι οἱ καταδέξαντες Hdt. 1.163; Νεκῶ . . πρώτου καταδέξαντος (sc. τὴν Λιβύην περίρρυτον ἐοῦσαν) Id. 4.42: folld. by a Conj., κατέδειξεν ἐναργῶς, ὡς . . Arist. Fr. 673:—Pass., c. part., κατεδέδεκτο ἐοῦσα οὐδὲν χρηστή had been proved to be . ., Hdt. 7.215.
- 2 invent and teach, introduce, προαγωγούς Ar. Ra. 1079 (anap.); τέχνην Antiph. 123.1, cf. Diod.Com. 2.4; ἰατρικήν Pl. R. 407d, cf. 406c; τελετάς D. 25.11; τὸν οἶνον τοὺς θεοὺς θνητοῖς καταδεῖξαι Com.Adesp. 106.2: c. inf., show how to do, ἐπὶ τὰ κράνεα λόφους ἐπιδέεσθαι Κᾶρές εἰσι οἱ καταδέξαντες Hdt. 1.171; οἱ πατέρες ἡμῶν ἐν ταῖς φονικαῖς δίκαις κατέδειξαν τέμνοντας τὰ τόμια ἐξορκίζεσθαι Aeschin. 2.87; κ. τοῖς λαοῖς θεοὺς σέβεσθαι D.S. 1.45: both constr. joined, τελετάς θʼ ἡμῖν κατέδειξε φόνων τʼ ἀπέχεσθαι Ar. Ra. 1032, cf. 1062.
1. ontdekken:
2. uitvinden, laten zien:
σὲ καλῶ, ... ὁ καταδείξας ἐπὶ τῆς γῆς ζῶα
a ti te invoco, el que dio a conocer los seres vivos sobre la tierra
σὺ γὰρ εἶ ὁ καταδείξας φῶς καὶ χιόνα
pues tú eres el que dio a conocer la luz y la nieve
ὅτι ὁρκίζω σε τὸν καταδείξαντα τὰς ἑκατὸν τεσσεράκοντα γλώσσας καὶ διαμερίσαντα τῷ ἰδίῳ προστάγματι
pues te conjuro a ti, que mostraste las ciento cuarenta lenguas y las distribuiste con tu propio mandato
- 1to discover and make known, Hdt., Plat., etc.; c. inf. to give notice that . ., Aeschin.:—Pass., c. part., κατεδέδεκτο ἐοῦσα χρηστή had been proved to be good, Hdt.
- 2to invent and teach, introduce, exhibit, Ar., Plat.; c. inf. to shew how to do, Hdt., Ar.
-
…πρῶτοι Ἑλλήνων ἐχρήσαντο, καὶ τὸν τε Ἀδρίην καὶ τὴν Τυρσηνίην καὶ τὴν Ἰβηρίην καὶ τὸν Ταρτησσὸν οὗτοι εἰσὶ οἱ καταδέξαντες · ἐναυτίλλοντο δὲ οὐ στρογγύλῃσι νηυσὶ ἀλλὰ πεντηκοντέροισι. ἀπικόμενοι δὲ ἐς τὸν Ταρτησσὸν προσφιλέες ἐγένοντο τῷ βασιλέι τῶν Ταρτησσίων…
Herodotus, The Histories
-
…ἀσκεῖν. σκέψαι γὰρ ἀπʼ ἀρχῆς ὡς ὠφέλιμοι τῶν ποιητῶν οἱ γενναῖοι γεγένηνται. Ὀρφεὺς μὲν γὰρ τελετάς θʼ ἡμῖν κατέδειξε φόνων τʼ ἀπέχεσθαι, Μουσαῖος δʼ ἐξακέσεις τε νόσων καὶ χρησμούς, Ἡσίοδος δὲ γῆς ἐργασίας, καρπῶν ὥρας ,…
Aristophanes, Frogs
-
…· νῦν δʼ ἀντιλέγει κοὐκέτʼ ἐλαύνων πλεῖ δευρὶ καὖθις ἐκεῖσε. ποίων δὲ κακῶν οὐκ αἴτιός ἐστʼ ; οὐ προαγωγοὺς κατέδειξʼ οὗτος, καὶ τικτούσας ἐν τοῖς ἱεροῖς, καὶ μιγνυμένας τοῖσιν ἀδελφοῖς, καὶ φασκούσας οὐ ζῆν τὸ ζῆν ;…
Aristophanes, Frogs
-
…σφι τριξὰ ἐξευρήματα ἐγένετο, τοῖσι οἱ Ἕλληνες ἐχρήσαντο · καὶ γὰρ ἐπὶ τὰ κράνεα λόφους ἐπιδέεσθαι Κᾶρές εἰσι οἱ καταδέξαντες καὶ ἐπὶ τὰς ἀσπίδας τὰ σημήια ποιέεσθαι, καὶ ὄχανα ἀσπίσι οὗτοί εἰσι οἱ ποιησάμενοι πρῶτοι · τέως δὲ ἄνευ…
Herodotus, The Histories
-
…κἄλλως εἰκὸς τοὺς ἡμιθέους τοῖς ῥήμασι μείζοσι χρῆσθαι · καὶ γὰρ τοῖς ἱματίοις ἡμῶν χρῶνται πολὺ σεμνοτέροισιν. ἁμοῦ χρηστῶς καταδείξαντος διελυμήνω σύ. τί δράσας ; πρῶτον μὲν τοὺς βασιλεύοντας ῥάκιʼ ἀμπισχών, ἵνʼ ἐλεινοὶ τοῖς ἀνθρώποις φαίνοιντʼ εἶναι .…
Aristophanes, Frogs
-
…μεθέξουσι. καίτοι οὐχ ὑπὲρ αὑτοῦ ἀπολογήσεται, ἀλλὰ καὶ τῶν ἄλλων κατηγορήσει. τοὺς μὲν οὖν ἄλλους οἱ ἐπιτάξαντες καταδέξασθαι ἀδικοῦσι καὶ τοῦ αὐτοῦ ἀσεβήματος αἴτιοί εἰσιν · εἰ δʼ ὑμεῖς αὐτοκράτορες ὄντες αὐτοί ἐστε οἱ ἀφελόντες τὰς τιμωρίας τῶν…
Lysias, Speeches
-
…τὰς μεγίστας συμφορὰς κατέστησαν, αὐτοὶ δʼ ἐκ πενήτων πλούσιοι ἐγένοντο. ὑμεῖς δὲ οὕτως διετέθητε ὥστε τοὺς μὲν φεύγοντας κατεδέξασθε, τοὺς δʼ ἀτίμους ἐπιτίμους ἐποιήσατε, τοῖς δʼ ἄλλοις περὶ ὁμονοίας ὅρκους ὤμνυτε · τελευτῶντες δὲ ἥδιον ἂν τοὺς…
Lysias, Speeches
-
…διαίτῃ ὑγιεινῶς ἔχοντας τὰ σώματα, νόσημα δέ τι ἀποκεκριμένον ἴσχοντας ἐν αὑτοῖς, τούτοις μὲν καὶ ταύτῃ τῇ ἕξει καταδεῖξαι ἰατρικήν, φαρμάκοις τε καὶ τομαῖς τὰ νοσήματα ἐκβάλλοντα αὐτῶν τὴν εἰωθυῖαν προστάττειν δίαιταν, ἵνα μὴ τὰ πολιτικὰ βλάπτοι…
Plato, Republic
-
…δʼ ἐγώ, τὸν μὴ εἰδότα ὅτι Ἀσκληπιὸς οὐκ ἀγνοίᾳ οὐδὲ ἀπειρίᾳ τούτου τοῦ εἴδους τῆς ἰατρικῆς τοῖς ἐκγόνοις οὐ κατέδειξεν αὐτό, ἀλλʼ εἰδὼς ὅτι πᾶσι τοῖς εὐνομουμένοις ἔργον τι ἑκάστῳ ἐν τῇ πόλει προστέτακται, ὃ ἀναγκαῖον ἐργάζεσθαι ,…
Plato, Republic
-
…ἀλλʼ ἐὰν εὐτυχὴς ᾖ καὶ μὴ πέρα ἐκβακχευθῇ, ἀλλά τι καὶ πρεσβύτερος γενόμενος τοῦ πολλοῦ θορύβου παρελθόντος μέρη τε καταδέξηται τῶν ἐκπεσόντων καὶ τοῖς ἐπεισελθοῦσι μὴ ὅλον ἑαυτὸν ἐνδῷ, εἰς ἴσον δή τι καταστήσας τὰς ἡδονὰς διάγει, τῇ…
Plato, Republic