πεζός
πεζός, πεζός, on foot, on land
- 1 in Poets, esp. Ep.,
- a on foot, walking, πεζοί fighters on foot, opp. those in chariots, πεζοί θʼ ἱππῆές τε Il. 8.59, cf. 5.13, 11.150; πλῆτο δὲ πᾶν πεδίον πεζῶν τε καὶ ἵππων Od. 17.436, cf. 9.50.
- b on land, going by land, opp. sea-faring, esp. in Od.; εἰ δʼ ἐθέλεις π., πάρα τοι δίφρος τε καὶ ἵπποι 3.324; οὐ μὲν γάρ τί σε πεζὸν ὀΐομαι ἐνθάδʼ ἱκέσθαι 1.173; ἔφθης πεζὸς ἰὼν ἢ ἐγὼ σὺν νηῒ μελαίνῃ 11.58, cf. Pi. P. 10.29; ἐν νηῒ θοῇ ἢ π. Il. 24.438.
- 2in Prose, ὁ π. (with or without στρατός),
- a sts. infantry, opp. cavalry (ἡ ἵππος), Hdt. 1.80, 4.128; σὺν δυνάμει καὶ π. καὶ ἱππικῇ X. Cyr. 2.4.18; but,
- b more freq. land-force, army, opp. naval force, Hdt. 4.97, 6.95, Th. 1.47, 2.94, etc.; τὸ π. v.l. in Hdt. 7.81; στρατιὰ καὶ ναυτικὴ καὶ π. Th. 6.33, cf. 7.16 (and v. πεζικός) ; ἡ π. στρατιὰ καὶ τὸ ναυτικόν Lys. 2.34, cf. A. Pers. 558 (lyr.), 719, 728 (both troch.); οἱ μὲν ἐφʼ ἵππων, οἱ δʼ ἐπὶ ναῶν, πεζοί τε βάδην ib. 19; τὰ π. κράτιστοι strongest by land, Th. 4.12; καὶ ναυσὶ καὶ πεζοῖσι Ar. Ach. 622; π. μάχαισιν Id. Eq. 567; ἡ π. μάχη battle by land, Pl. Lg. 707c; ἐν τοῖς ναυτικοῖς κινδύνοις, ὥσπερ ἐν τοῖς π. Isoc. 4.91.
- 3 of animals, land, opp. birds and fishes, τὰ π. καὶ τὰ πτηνά beasts and birds, Pl. Smp. 207a, cf. Plt. 264e; π. καὶ ἔνυδρον ib. 288a, cf. Lg. 823b, Arist. Top. 143b1, etc.; ἡ π. θήρα Pl. Sph. 222b, cf. Lg. 824a.
- II metaph. (cf. αὐτὰρ ἐγὼ Μουσέων πεζὸς ἔπειμι νομόν Call. Aet. 2.1.9 [Fr. 112.9 Pf.]), of language, prosaic, λόγοι π. prose (cf. III.3), D.H. Comp. 6, Paus. 4.6.1; διὰ πεζῶν [λ.] Phld. Mus. p.87 K.; λόγος POxy. 724.10 (ii A. D.); ἡ π. διάλεκτος D.H. Comp. 3; ἡ π. λέξις ib. 1; opp. ἡ ἔμμετρος, ib. 4; ἡ π. alone, Str. 1.2.6; τινὰ καὶ πεζὰ καὶ ἐν ἔπεσι ποιήματα D.C. 69.3; π. τις ποιητική, of bombastic prose, Luc. Hist.Conscr. 8; κομιδῇ πεζὸν καὶ χαμαιπετές ib. 16, cf. Plu. Comp. Arist. Men. 2.853c; τὰ ἄγαν π. καὶ κακόμετρα [ὀνόματα] ib. QConv. 747f; π. ὀνόματα, opp. ποιητικά, Demetr. Eloc. 167.
- 2 of verse, unaccompanied by music, καὶ πεζὰ καὶ φορμικτά S. Fr. 16; πεζῷ γόῳ· ἄνευ αὐλοῦ ἢ λύρας, Phot.; cf. III.2.
- 3 common, ordinary, ἑταῖραι Theopomp.Hist. 205; μόσχοι Eup. 169; π. αὐλητρίς Pl.Com. 155.
- III dat. fem. πεζῇ (sc. ὁδῷ) as Adv.,
- 1 on foot, opp. σὺν ἵππῳ, X. Oec. 5.5.
- b more commonly, by land, Hdt. 2.159, Th. 2.94, etc.; π. ἕπεσθαι to follow by land, Hdt. 7.110, 115; στρατιὰν μέλλων π. πορεύσειν Th. 4.132; π. πορεύεσθαι X. An. 5.6.1; οὔτε π. οὔτε κατὰ θάλατταν ib. 5.6.10; καὶ π. καὶ ναυμαχοῦντες by land and by sea, D. 3.24.
- 2 without musical accompaniment (cf. II.2), παῦσαι μελῳδοῦσʼ ἀλλὰ π. μοι φράσον Com.Adesp. 601, cf. Pl. Sph. 237a.
- 3 regul. Adv. πεζῶς in prose, Phld. Rh. 1.165 S., Suid. s.v. ἱστορῆσαι.
- IV Comp. πεζότερος more like a foot-journey, Plu. Praec. 2.804d; more like prose, στίχοι π. τῇ συνθέσει Sch. Il. 2.252, etc.: Sup. πεζότατος, τὸ π. μόριον τῆς ψυχή, cf. Procl. in Ti. 3.317 D.
1. te voet:
2. land-:
3. milit., subst. plur.
4. overdr. gewoon, banaal:
5. adv.
Adverbial wird πεζῇ gebraucht, zu Fuß, man ergänzt gewöhnlich ὁδῷ ; πεζῇ ἕπεσθαι, zu Lande folgen, Her. 7.110, 115 ; πεζῇ μάχεσθαι, zu Fuße oder zu Lande kämpfen, Thuc. 4.132 u. A.; πρὸς τὴν τῶν πεζῇ δρόμων ἄσκησιν, Plat. Legg. I.625e ; gew. zu Lande, κατὰ θάλατταν καὶ πεζῇ, Polit. 289e, πεζῇ μέν … ναυσὶ δέ, Menex. 239e. – Auch in Prosa, pedestri oratione, Ggstz μετὰ μέτρων, Plat. Soph. 237a. – In den VLL wird auch ein Kompar. πεζότερος u. ein superl. πεζότατος angeführt.
[for πεδjός, fr. πεδ-, ποδ-, πούς.]
- 1
On foot : ὄρνυτο π. Il. 5.13. Cf. Il. 4.231, Il. 5.204, Il. 9.329 (in forays by land), Il. 11.230 (as a foot-soldier), 341, 721, Il. 13.385, Il. 17.612, Il. 24.438 : Od. 1.173 = Od. 14.190 = Od. 16.224, Od. 3.324 (by land), Od. 6.319, Od. 9.50, Od. 11.58, 159, Od. 16.59.
- 2
Absol. in pl., fighters on foot, footmen : πεζοί θʼ ἱππῆές τε Il. 2.810 = Il. 8.59 : = Od. 24.70. Cf. Il. 4.274, 298, Il. 11.150, 529, 724, Il. 12.59, Il. 23.133 : Od. 14.267 = Od. 17.436.
- 1
- 1on foot ναυσὶ δʼ οὔτε πεζὸς ἰών κεν εὕροις ὁδόν P. 10.29 παρὰ Λύδιον ἅρμα πεζὸς οἰχνέων fr. 206.
- 1on foot, πεζοί fighters on foot, opp. to horsemen, Hom.:—also on land, going by land, opp. to sea-faring, Hom.:—so, ὁ πεζὸς στρατός, or ὁ πεζός alone, sometimes foot-soldiery, infantry, opp. to cavalry (ἡ ἵππος) , Hdt., Xen.
- 2ὁ πεζός, also, a land-force or army, opp. to a naval force, Hdt., Thuc.; so, τὸ πεζόν Hdt.; στρατιὰ καὶ ναυτικὴ καὶ πεζή Thuc.; τὰ πεζὰ κράτιστοι strongest by land, Thuc.
- 3of animals, land, as opp. to birds and fishes, τὰ π. καὶ τὰ πτηνά beasts and birds, Plat.
- IImetaph. of language, not rising above the ground, prosaic, Luc.
- IIIdat. fem. πεζῇ (sub. ὁδῷ) as adv., on foot, Xen.
- 2by land, Thuc.
-
…κατὰ τὸν αὐτὸν χρόνον Αἴγυπτόν τε καὶ Αἴγιναν, καὶ τῆς ἡλικίας ἀπούσης ἔν τε ταῖς ναυσὶ καὶ ἐν τῷ πεζῷ στρατεύματι, Κορίνθιοι καὶ οἱ ἐκείνων σύμμαχοι, ἡγούμενοι ἢ εἰς ἔρημον τὴν χώραν ἐμβαλεῖν ἢ ἐξ Αἰγίνης ἄξειν τὸ…
Lysias, Speeches
-
…δʼ ὢν κακῶν καὶ ἄπειρος ἀνδρῶν ἀγαθῶν, δεκάτῳ ἔτει παρασκευασάμενος διακοσίαις μὲν καὶ χιλίαις ναυσὶν ἀφίκετο, τῆς δὲ πεζῆς στρατιᾶς οὕτως ἄπειρον τὸ πλῆθος ἦγεν, ὥστε καὶ τὰ ἔθνη τὰ μετʼ αὐτοῦ ἀκολουθήσαντα πολὺ ἂν ἔργον εἴη καταλέξαι…
Lysias, Speeches
-
…· ὃ δὲ μέγιστον σημεῖον τοῦ πλήθους · ἐξὸν γὰρ αὐτῷ χιλίαις ναυσὶ διαβιβάσαι κατὰ τὸ στενότατον τοῦ Ἑλλησπόντου τὴν πεζὴν στρατιὰν ἐκ τῆς Ἀσίας εἰς τὴν Εὐρώπην, οὐκ ἠθέλησεν, ἡγούμενος τὴν διατριβὴν αὑτῷ πολλὴν ἔσεσθαι · ἀλλʼ ὑπεριδὼν…
Lysias, Speeches
-
…βαρβάροις ἀπαντήσονται, ἐπιπλεύσαντες χιλίαις ναυσὶν ἐρήμην τὴν πόλιν λήψονται, εἰ δὲ εἰς τὰς τριήρεις ἐμβήσονται, ὑπὸ τῆς πεζῆς στρατιᾶς ἁλώσονται, ἀμφότερα δὲ οὐ δυνήσονται, ἀμύνασθαί τε καὶ φυλακὴν ἱκανὴν καταλιπεῖν, δυοῖν δὲ προκειμένοιν, πότερον…
Lysias, Speeches
-
…μητέρας εἰς Σαλαμῖνα, συνήθροιζον καὶ τὸ τῶν ἄλλων συμμάχων ναυτικόν. οὐ πολλαῖς δʼ ὕστερον ἡμέραις ἦλθε καὶ ἡ πεζὴ στρατιὰ καὶ τὸ ναυτικὸν τὸ τῶν βαρβάρων, ὃ τίς οὐκ ἂν ἰδὼν ἐφοβήθη, ὡς μέγας καὶ δεινὸς τῇδε…
Lysias, Speeches
-
…, ἤματα δʼ αἱματόεντα διέπρησσον πολεμίζων ἀνδράσι μαρνάμενος ὀάρων ἕνεκα σφετεράων. δώδεκα δὴ σὺν νηυσὶ πόλεις ἀλάπαξʼ ἀνθρώπων, πεζὸς δʼ ἕνδεκά φημι κατὰ Τροίην ἐρίβωλον · τάων ἐκ πασέων κειμήλια πολλὰ καὶ ἐσθλὰ ἐξελόμην, καὶ πάντα φέρων Ἀγαμέμνονι…
Homer, Iliad
-
…εὖ εἰδότε πάσης. τώ οἱ ἀποκρινθέντε ἐναντίω ὁρμηθήτην · τὼ μὲν ἀφʼ ἵπποιιν, ὃ δʼ ἀπὸ χθονὸς ὄρνυτο πεζός. οἳ δʼ ὅτε δὴ σχεδὸν ἦσαν ἐπʼ ἀλλήλοισιν ἰόντες Φηγεύς ῥα πρότερος προΐει δολιχόσκιον ἔγχος · Τυδεΐδεω δʼ ὑπὲρ…
Homer, Iliad
-
…ζωοῖσιν ὁρᾶσθαι. μέσσῳ γὰρ μεγάλοι ποταμοὶ καὶ δεινὰ ῥέεθρα, Ὠκεανὸς μὲν πρῶτα, τὸν οὔ πως ἔστι περῆσαι πεζὸν ἐόντʼ, ἢν μή τις ἔχῃ ἐυεργέα νῆα. ἦ νῦν δὴ Τροίηθεν ἀλώμενος ἐνθάδʼ ἱκάνεις νηί τε καὶ ἑτάροισι…
Homer, Odyssey
-
…ναύτης δὲ πεῖραν τήνδʼ ἐμώρανεν τάλας ; ἀμφότερα · διπλοῦν μέτωπον ἦν δυοῖν στρατευμάτοιν. πῶς δὲ καὶ στρατὸς τοσόσδε πεζὸς ἤνυσεν περᾶν ; μηχαναῖς ἔζευξεν Ἕλλης πορθμόν, ὥστʼ ἔχειν πόρον. καὶ τόδʼ ἐξέπραξεν, ὥστε Βόσπορον κλῇσαι μέγαν…
Aeschylus, Persians
-
…εἰς τὰ πλοῖα ἀποπλεῖν εἰς Χίον ἦν δὲ τὸ πνεῦμα οὔριον καὶ τὰς τριήρεις τὴν ταχίστην. αὐτὸς δὲ τὸ πεζὸν ἀπῆγεν εἰς τὴν Μήθυμναν, τὸ στρατόπεδον ἐμπρήσας. Κόνων δὲ καθελκύσας τὰς ναῦς, ἐπεὶ οἵ τε πολέμιοι ἀπεδεδράκεσαν…
Xenophon, Hellenica