Logeion | ἄγνυμι

ἄγνῡμι, 3 dual ἄγνῠτον Hom., v. infr.: fut. ἄξω (κατ-) Il. 8.403: aor.1 ἔαξα Hom., (κατ-) Ar. V. 1436, etc., ἦξα Il. 23.392, (κατ-) Hp. Epid. 5.26; imper. ἆξον Il. 6.306; part. ἄξας 16.371, E. Hel. 1598 (κατ-εάξαντες Lys. 3.42 codd., perh. to distinguish it from aor. 1 of ἄγω); inf. ἆξαι Il. 21.178:—Pass., pres., v. infr.: aor. 2 ἐάγην (ᾰ, exc. ἐᾱγη Il. 11.559) Hom., etc.; Ep. 3 sing. ἄγη Il. 3.367, 3 pl. ἄγεν 4.214: pf. Act. (in pass. sense) ἔᾱγα Hes. Op. 534, Q.S. 1.204; Ion. ἔηγα (κατ-) Hdt. 7.224, Hp. Fract. 24: pf. Pass. κατ-έαγμαι Luc. Tim. 10: (ϝ, cf. καυάξαις; ᾰ by nature, ἆξον (Hdn.Gr. 2.14), ἆξαι on analogy of contr. forms of κατα-ϝάγνυμι):—

break, shiver, εἴσω δʼ ἀσπίδʼ ἔαξε Il. 7.270; ἦξε θεὰ ζυγόν 23.392; ἵπποι ἄξαντʼ ἐν πρώτῳ ῥυμῷ λίπον ἅρματα 16.371; νῆας . . ἔαξαν κύματα Od. 3.298; πρό τε κύματʼ ἔαξεν broke the waves, 5.385; ἄγνυτον ὕλην crashed through it, of wild boars, Il. 12.148; ἄγνυσι κεραυνόν APl. 16.250:—Pass., with pf. ἔᾱγα, to be broken, shivered, ἐν χείρεσσιν ἄγη ξίφος Il. 3.367. cf. 16.801; ἐν καυλῷ ἐάγη δολιχὸν δόρυ 13.162; πάταγος. . ἀγνυμενάων (sc. of the trees) 16.769; νηῶν θʼ ἅμα ἀγνυμενάων Od. 10.123; τοῦ [ὀϊστοῦ] δʼ ἐξελκομένοιο πάλιν ἄγεν ὀξέες ὄγκοι Il. 4.214; ποταμὸς περὶ καμπὰς πολλὰς ἀγνύμενος with a broken, i.e. winding, course, Hdt. 1.185: metaph., ἄγνυτο ἠχώ the sound spread around, Hes. Sc. 279, 348; κέλαδος ἀγνύμενος διὰ στομάτων, of the notes of song, Lyr.Adesp. 93.—Act. never in Prose, Pass. once in Hdt., κατάγνυμι being in general use.

I en v. act. salvo perf. romper, quebrar ἀσπίδα Il.7.270, ζυγόν Il.23.392, ἄξαντ' ἐν πρώτῳ ῥυμῷ λίπον ἅρματα (los dos caballos) quebrando (la lanza del carro) por el extremo abandonaron el carro, Il.16.371, νῆας ... ἔαξαν κύματα las olas destrozaron las naves, Od.3.298, cf. A.R.2.1109, πρὸ δὲ κύματ' ἔαξεν (Atenea) rompió, dispersó las olas, Od.5.385

• de jabalíes ἄγνυτον ὕλην se abren paso por la espesura, Il.12.148, cf. Hes.Op.434, E.Hel.1598, Theoc.25.256, Call.Fr.195.29, AP 16.250.

II en v. med. y perf.

1 romperse, partirse ἐν χείρεσσιν ἄγη ξίφος Il.3.367, cf. 16.801, δόρυ Il.13.162, cf. 4.214, Theoc.22.190, πάταγος ... ἀγνυμενάων estruendo de las (ramas) que se rompen, Il.16.769, cf. Hsch.

• de un barco destrozarse, naufragar, Od.10.123, E.Hel.410

• fig. por el dolor θυμὸν ἐαγώς con el corazón roto Q.S.1.204, cf. A.R.3.954.

2 del sonido quebrarse, resonar ἠχώ Hes.Sc.279, 348, κέλαδος Lyr.Adesp.90.2.

3 frec. en part. de curso quebrado, serpenteante ποταμός Hdt.1.185, ἐαγότα νῶτα Nonn.D.5.151, cf. Arat.46.
•*Hu̯°H₂-g- > Ϝάγ-νυμι; c. grado pleno *Hu̯eH₂-g- > lat. uāgīna y c. red. *Hi-Hu̯oH₂-g- > ἰωγή, c. conservación analógica del timbre. Si se rel. c. het. ḫunink- ‘romper’ habría que postular *H₂u̯eg-.

ἄγνυμι (f. ἄξω, ao. ἔαξα ; ao. 2 pass. ἐάγην [ᾱγ]) briser, rompre, Hom. (v. ci-dessous) ; A. Pl. 250 ; au pass. être brisé, se briser, Hom. (v. ci-dessous) ; p. anal. en parl. du son : ἄγνυτο ἠχώ, Hés. Sc. 279, 348, le son se brisait ; en parl. d’un fleuve : ποταμὸς ἀγνύμενος, Hdt. 1, 185, fleuve dont la course est brisée, c. à d. au cours sinueux ||

➳ Impf. dor. 3 sg. ἄγε, Bion 1, 82 (dout. et p.-ê. de ἄγω). Fut. ἄξω, Il. 8, 403. Ao. ἔαξα, Il. 7, 270 ; Od. 5, 316 ; Thcr. Idyl. 25, 256 ; rar. ἦξα, Il. 23, 392 ; impér. ἆξον, Il. 6, 306 ; sbj. 2 sg. ἄξῃς, Il. 23, 341 ; 3 sg. ἄξῃ, Il. 5, 161 ; opt. 2 sg. ἄξαις, Hés. O. 434 ; 3 pl. ἄξειεν, Hés. O. 440 ; inf. ἆξαι, Il. 11, 178 ; A. Rh. 3, 96. Pf. -έαγα [ᾱγ] seul. en compos. Pass. prés. ind. 3 sg. ἄγνυται [ῠ] Eur. Hel. 410 ; part. ἀγνύμενος. Il. 16, 769 ; Hdt. 1, 185, etc. Impf. 3 sg. poét. ἄγνυτο (v. ci-dessus). Ao. 2 ἐάγην (ᾰ au lieu de ᾱ, v. ci-dessus) Il. 13, 162 ; 17, 607 ; A. Rh. 3, 954 ; Thcr. Idyl. 22, 190, rar. ἄγην [ᾰ] Il. 3, 367 ; 16, 801 ; d’où 3 pl. ἄγεν, Il. 4, 214. En prose, act. inus. ; pass. seul. Hés. et Hdt. (v. ci-dessus) ; on emploie d’ord. κατάγνυμι.

Étym. R. indo-europ. *ueh₂ǵ-, casser ; *uh₂ǵ-n(eu)- donnant *ϝάγνυμι d’où ao. ἔαξα, pf. ἔαγα, etc. p. *ἔϝαξα, *ϝέϝαγα, etc.

ἄγνυμι, aor. ἔαξε en ἦξε, ep. pass. ἐάγην, 3 plur. ἄγεν; perf. ἔαγα, Ion. -έηγα (in compos.); fut. ἄξω
1. causat. (niet perf.) stuk maken, breken, verbrijzelen.
2. med.-pass., intrans., met perf. act. stukgaan, breken: μοι ἐν χείρεσσιν ἄγη ξίφος mijn zwaard is in mijn handen gebroken Il. 3.367; uitbr.: ὁ ... ποταμὸς βραδύτερος ... περὶ καμπὰς πολλὰς ἀγνύμενος (opdat) de rivier langzamer (stroomde) omdat hij in vele bochten gebroken werd Hdt. 1.185.6.

ἄγνυμι, (*Ϝαγ, vgl. καυάξαις), zerbrechen, ἄγνυτον ὕλην Il. 12.148, fut. ἄξω in Kompos., aor. ἦξα Il. 23.392 vgl. Od. 19.539 ohne Digamma, ἔαξα Theocr. 25.256 (s. κατάγνυμι); Il. 16.371 πολλοὶ ἵπποι ἄξαντʼ ἐν πρώτῳ ῥυμῷ λίπον ἅρματα, nachdem sie zerbrochen hatten, dual. wegen des vor jeden Wagen gespannten Paares von Pferden, Lehrs Aristarch. p. 196 not.; vgl. Il. 6.40 ; – perf. ἔαγα, ion. ἔηγα, in Kompos., zerbrochen sein ; Pass. pr. ἀγνυμενάων Il. 16.769. νηῶν Od. 10.123 ; von dem sich brechenden Wiederhall ἄγνυτο ἠχώ Hes. Sc. 279, 348, vgl. κέλαδον ἀγνύμενον διὰ στομάτων Pind. frg. 238 ; vom Fluß, der sich krümmt, περὶ καμπὰς πολλὰς ἀγνύμενος Her. 1.185 ; aor.2 ἐάγην, Hom. ἄγη ἔγχος Il. 16.801 ; τοῦ δʼ ἐξελκομένοιο πάλιν ἄγεν ὀξέες ὄγκοι (für ἐάγησαν), Il. 4.214, wo πάλιν ohne Zweifel zu ἐξελκομένοιο gehört, sie brachen, als der Pfeil rückwärts herausgezogen wurde, s. Nicanor. in den Scholl.; – Il. 11.559 ἐάγη [ᾱ] am Ende des Verses. – In Prosa gew. κατάγνυμι.

†ἄγνυμι

(ϝάγνυμι).

3 dual pres. ἄγνυτον Il. 12.148.

Fut. ἄξω Il. 8.403.

Infin. ἄξειν Il. 8.417.

3 sing. aor. ἔαξε Il. 7.270, Il. 11.175, Il. 17.63: Od. 5.316, 385, Od. 19.539. ἦξε Il. 23.392.

3 pl. ἔαξαν Od. 3.298.

2 sing. subj. ἄξῃς Il. 23.341.

3 sing. ἄξῃ Il. 5.161.

Imp. ἆξον Il. 6.306.

Nom. dual masc. pple. ἄξαντε Il. 6.40, Il. 16.371.

Infin. ἆξαι Il. 21.178, Il. 23.467.

Pass. Genit. pl. fem. pres. pple. ἀγνυμενάων Il. 16.769: Od. 10.123.

3 sing. aor. ἐάγη Il. 13.162, Il. 17.607: Od. 10.560, Od. 11.65. ἄγη Il. 3.367, Il. 16.801.

3 pl. ἄγεν Il. 4.214.

3 sing. pf. subj. in pass. sense ἐάγῃ Il. 11.559.

(κατ-, περι-, συν-.)

- 1
  To break, shiver, smash, shatter: ἄγη ξίφος Il. 3.367, ἆξον ἔγχος Διομήδεος Il. 6.306, etc.: πρὸ κύματʼ ἔαξεν Od. 5.385 (broke their force, beat them down), αὐχὴν ἐάγη Od. 10.560, etc.
- 2
  To wreck (a ship) Od. 3.298.

ἄγνυμι (ϝάγνῡμι), fut. ἄξω, aor. ἔαξα, ἦξα, inf. ἆξαι, pass. pr. part. ἀγνυμενάων, aor. ἐάγην (ἐάγην, Il. 11.559), ϝάγη, ϝάγεν (=ἐάγησαν): break, shiver, shatter; rather of crushing and destroying than of rending asunder (ῥήγνῡμι); of the ships pelted and smashed by the Laestrȳgons, Od. 10.123.

ἄγνυμι α short mostly

to break, shiver, Hom.; Pass. to be broken or shivered, ἄγη ξίφος Il.; ἐάγη δόρυ Il.; πάλιν ἄγεν ὄγκοι (for ἐάγησαν) the barbs were broken backwards, Il.; καμπὰς πολλὰς ἀγνύμενος, of a river, with a broken, i. e. winding, course, Hdt.; ἄγνυτο ἠχώ the sound spread around, Hes.

Menu

Word wheel

ἄγνυμι

Saved

Recent