ἐκτελέω
ἐκτελέω, to bring quite to an end, to accomplish, achieve
- bring to an end, accomplish, achieve, ἐκτελέσας μέγα ἔργον Od. 3.275; ὥς κεν..ἐκτελέσειεν ἀέθλους 8.22; ὁδὸν ἐκτελέσαντες 10.41, etc.; fulfil a promise, etc., οὐδέ τοι ἐκτελέουσιν ὑπόσχεσιν Il. 2.286; μή οἱ ἀπειλὰς ἐκτελέσωσι θεοί 9.245; οὔ θην Ἕκτορι πάντα νοήματα..Ζεὺς ἐκτελέει 10.105, etc.; ἐπιθυμίην Hdt. 1.32; ἔρωτα Pl. Smp. 193c; τἀντεταλμένα E. Ph. 1648 codd.; μυστήρια PMag. Osl. 1.306: abs., Δαρείου ἐκτελέσας (sc. τὸ ἔργον) κατὰ νοῦν Epigr. ap. Hdt. 4.88:—Pass., ὧδε γὰρ ἐκτελέεσθαι ὀΐομαι will be accomplished, Il. 12.217, cf. 7.353; ἐκτελοῖτο δὴ τὰ χρηστά A. Pers. 228.
- 2 of Time, Hes. Op. 565, Hdt. 6.69, Pi. P. 4.104:—Pass., μῆνές τε καὶ ἡμέραι ἐξετελεῦντο Od. 11.294.
A tr.
I c. ac. de la palabra o asim.
1 cumplir frec. c. intervención divina:
a) oráculos, profecías, juramentos
(ὅρκια) ἔκ τε καὶ ὀψὲ τελεῖ (Ὀλύμπιος)
Φίλιππος οὐ πρόσω βιώσας ἕξ τε καὶ τεσσαράκοντα ἐτῶν τὸ μάντευμα ἐξετέλεσε
Διὸς ... τὴν ἑαυτοῦ πρόθεσιν ἐκτελέσαντος
b) promesas, ruegos, tb. c. dat. de pers.
οὐδὲ τοὶ ἐκτελέουσιν ὑπόσχεσιν
εἴποτε τοί τι πατὴρ ἐμὸς ... ἢ ἔπος ἠέ τι ἔργον ὑποστὰς ἐξετέλεσσε
τὴν ὑπόσχεσιν τῷ Ἀρταφρένεϊ ἐκτελέσαι
εὐχήν τινα ἐκτελῶν ἐπὶ σωτηρίᾳ παιδός
ὧδε γὰρ ἐκτελέεσθαι ὀΐομαι
un augurioΔιὸς νόος ἐξετελεῖτο
ἐκτελοῖτο δὴ τὰ χρηστά
que se cumplan los vaticinios favorablesκατὰ δαίμονα καὶ τύχαν τὰ πάντα βροτοῖσιν ἐκτελεῖται
προφητεία ἐκτετελεσμένη
c) órdenes, advertencias
ἐγώ τοι πάντα μάλ' ἐκτελέω καὶ πείσομαι ὡς σὺ κελεύεις
τὰ προστάγματα τοῦ στρατηγοῦ
(τὰ ἄστρα) προσετάγησεν ἐκτελεῖν τὰ εἰς οἰκονομίαν ἐπιτήδεια
se impuso a los astros cumplir lo relativo a la economía divina
d) las obligaciones consignadas
ἐκτελῶν τὴν χρείαν
en un contratoἐκτελοῦντα πάντα τὰ ἐπιτραπησόμενα αὐτῷ ὑπὸ τοῦ διδασκάλου
de los deberes de un aprendizτὰ προσήκοντα αὐτοῖς
2 acatar, cumplir
τὰ νόμιμα
ἔργῳ τὰ τοῦ καλοῦ καὶ ἀγαθοῦ ἐκτελεῖς
cumples de obra lo que corresponde al hombre bueno y honradoἐντολάς
ἐκτελέσαι τὰ τῆς εὐσεβείας
3 dar cumplimiento, ejecutar, hacer realidad c. ac. del pensamiento o deseos humanos, frec. c. dat. de pers.
οὔ θην Ἕκτορι πάντα νοήματα ... Ζεὺς ἐκτελέει
Zeus no hará realidad todos los deseos de Héctorμή οἱ ἀπειλὰς ἐκτελέσωσι θεοί
ἐπιθυμίην
τὸν ἔρωτα
II c. ac. del hecho y la acción
1 llevar a cabo, realizar
a) acciones, hazañas
ἐκτελέσαι μέγα ἔργον, ὅ οἱ Διόθεν θέμις ἦεν
(ὄμνυ) ἐμοὶ τὸ λεχθὲν ἔργον
σὺν τᾷ (ἀλακάτᾳ) πόλλα μὲν ἔργ' ἐκτελέσῃς ἀνδρεΐοις πέπλοις
ἐκτελέσαι δὲ πρᾶξιν Ἀμφικτύονας θ[εὸς] κελεύει τάχος
Ἀμφιτρυωνιάδην ... πόνον
τὰς οἰκετικὰς χρείας
ἄεθλος ... ἐκτετέλεσται
πᾶν ὃ θέλεις ... χρέος ἐκτετέλεσται
b) funciones naturales
περιπάτησιν
νῦν δ' ἤδη τόδε μακρὸν ἐέλδωρ ἐκτετέλεσται
2 celebrar actos sociales o religiosos:
a) rel. la boda o el acto sexual
τοῖσιν δὲ θεοὶ γάμον ἐξετέλειον
τὸ τῆς Ἀφροδίτης μυστήριον
μοιχείας ... καὶ φθορὰς ... χρῆναί φασιν ἐκτελεῖν
de ciertas prácticas paganasσοὶ μὲν δὴ γάμος ὠς ἄραο ἐκτετέλεστ'
ὧδε καὶ ἀθανάτων ἱερὸς γάμος ἐξετελέσθη
ὡς μὴ μεθ' ἡμέραν τὰ μυστικὰ τῆς φύσεως ἐκτελεῖσθαι ὄργια
de los novios
b) funerales
τὰ καθήκοντα ἐπὶ τῷ θανάτῳ ἐξετέλεσα
τὰ περὶ τὴν κήδειαν τοῦ Καλασίριδος ἐκτελέσας
τὰ νομιζόμενα
ταφῆς ἐκτελεσθείσης
c) juegos
ἐκτελέωμεν ἄεθλον
d) ritos y sacrificios en gener.
θυσίας ... χαριστηρίους
ἐκτελοῦντες τὰς τῶν θεῶν λειτουργίας
τὰς ἱε[ρου]ργίας
ἱερεὺς ... τὰ πρὸς τοὺς θεοὺς καὶ τοὺς ἱερεῖς πάντα δαψιλῶς ... ἐξετέλεσα
πάντα ἐξετέλε<σ>σεν ἐπάξια μύστιδος ἀρχῆς
3 c. ac. de cargos civiles o relig., magistraturas, etc. desempeñar, ejercer frec. c. adv. indic. elogio
τὰς λοιπὰς ἀρχὰς καὶ λειτουργίας πάσας ἐκτετελέσαντα τῇ πατρίδι φιλοτείμως
πάσας ἀρχὰς καὶ λειτουργίας λαμπρῶς καὶ ἐπιφανῶς ἐκτετελεκότος
ὑπηρεσίαν
λειτουργίας ... τῇ γλυκυτάτῃ πατρίδι
τὰς πολιτείας
ἔργῳ τὴν διακονίαν ἐκτελείτω
III ref. actos considerados neg.
1 ejecutar, perpetrar actos ilícitos, deshonrosos, etc.
ἐκτελέσας μέγα ἔργον (el haber seducido Egisto a Clitemestra)
παραιβασίην ἀλεγεινὴν ἐκτελέειν
ἐκτελεσθέντος ... τοσοῦδε ἄγους
2 pasar por, padecer fig.
ἀγῶνας
χρὴ] ταύτας (λύπας) ἐκτελέσαντα θανεῖν
hay que morir tras haber padecido (las penas)τὰς ἐξ ἔθους ... πρὸς ἡμῶν ἐπιτελουμένας ἀσκήσεις
IV c. énf. en el fin y el resultado
1 dar como resultado, producir
οὔ τι θεοὶ γόνον ἐξετέλειον ἐξ ἐμεῦ
los dioses no producían descendencia de miοὔ νύ τι κέρδιον ἡμῖν ἔλπομαι ἐκτελέεσθαι
ὅσσα (ἄλγεα) τε μητρὸς Ἐρινύες ἐκτελέουσι
οὔ νύ τι κέρδιον ἡμῖν ἔλπομαι ἐκτελέεσθαι
2 terminar, acabar, llevar a término
ὁδὸν ἐκτελέσαντες
μακρὴν ποσσίν ... ὁδὸν ἐκτελέσαι
τὸν Ἰάσονος εὔδοξον πλόον ἐκτελέσαις
(ἵπποι) δολιχὸν δρόμον ἐκτελέουσιν
μίμνετ' ἐπειγόμενοι ... εἰς ὅ κε φᾶρος ἐκτελέσω
τὰ λείποντα τῷ νηῷ
τὴν σκέψιν
θεεικὴν σοφίαν
πόλεμος
3 culminar, ejecutar, c. ac. de la obra de arte crear
ἄγαλμα
εἰκόνας
ἐκτετελεσμένον ἤδη τὸ ἄγαλμα ἦν
ὁ κατ' εἰκόνα ἐκτελούμενος τοῦ κυρίου
el (hombre) creado a imagen del Señorἔνθα μυστικῶς ἀνθρώπου ἐκτελεῖται γένεσις
4 arq. culminar, edificar, fundar
τεῖχος
δόμον (ref. a la tumba)
ἤρξαντο οἰκοδομεῖν καὶ οὐκ ἴσχυσεν ἐκτελέσαι
• en v. med. mismo sent.
χρηστήριον ἐκτελέσαντο
ἔργον ... ἐξετελέσθη
5 hacer efectivo, pagar
τοιήνδε ζημίην
τὸν φόρον
V c. valor espacio-temporal
1 c. compl. de tiempo cumplir, completar
εὖτ' ἂν ... χειμέρι' ἐκτελέσῃ Ζεὺς ἤματα
εἴκοσι ... ἐνιαυτούς
τίκτουσι γυναῖκες ... οὐ πᾶσαι δέκα μῆνας ἐκτελέσασαι
τὸν ἐνιαύσιον ... χρόνον
del término de una magistraturaζωῆς ἐκτελέσας ὀκτὼ καὶ δέκα ἔτη
μετὰ σοῦ πάντα τὸν τῆς ζωῆς μοῦ χρόνον
2 c. ac. ref. la ‘vida’ llevar a término, vivir hasta el final
ὑγιείᾳ αὐτῷ ... δὸς βίον ἐκτελέσαι
τὸν βίον ἐξετέλεσεν εὐσεβῶν
βίον ἄλυπον
βίον ὄλβιον ἐκτελέσαντες
καλῶς βίον ἐξετέλεσεν
• fig.
τεσσαρακονταέτης Μοιρῶν μίτον ἐξετέλεσσε
παρθενίην ἐκτελέσασα
llevando hasta el final tu virginidad, e.d. muriendo vírgen
B intr. en v. act. y med.-pas.
I
1 cumplirse, realizarse
οὐδ' ἄρ' ἔμελλεν ἐκτελέειν
el regreso a Ítaca de los compañeros de Ulisesπρὸς τὸ τὰς φυσικὰς ἐνεργείας ἐκτελεῖσθαι καλῶς
para que las funciones naturales se realicen correctamenteτοπικαὶ κινήσεις ... ἐκτελοῦνται
2 cumplir su propósito
καὶ νύ κεν ἐξετέλεσσαν, εἰ ἥβης μέτρον ἵκοντο
y hubieran cumplido su propósito, si hubieran llegado a la culminación de su juventudΔαρείου βασιλέος ἐκτελέσας κατὰ νοῦν
II usos temp.
1 cumplirse, pasar
ὅτε δὴ μῆνές τε καὶ ἡμέραι ἐξετελεῦντο
ἐν γὰρ ἑξήκοντα μιῆς δεούσῃσιν ἡμέρῃσιν ἐγγύτατα δύο μῆνες ἐκτελεῦνται
en cincuenta y nueve días casi se cumplen dos meses
2 llegar al fin de sus días, envejecer
πρὶν ἐκτελέσαι κατέβη δόμον Ἄϊδος εἴσω
antes de envejecer descendió al Hades
[ἐκ- 9.]
Also ἐκτελείω.
3 pl. pres. ἐκτέουσι Od. 11.280.
1 pl. subj. ἐκτελέωμεν Od. 21.135, 180, 268.
3 pl. impf. ἐξετέλειον Il. 9.493: Od. 4.7.
Fut. ἐκτελέω Il. 23.96.
3 sing. ἐκτελέει Il. 10.105.
3 pl. ἐκτελέουσι Il. 2.286.
Infin. ἐκτελέειν Od. 10.27.
Aor. ἐξετέλεσσα Od. 19.156.
3 sing. -ε Il. 18.79: Od. 2.110, Od. 3.99, Od. 4.329, Od. 24.146.
3 pl. -αν Od. 11.317.
Subj. ἐκτελέσω Od. 2.98, Od. 19.143, Od. 24.133.
3 pl. -ωσι Il. 9.245.
3 sing. opt. ἐκτελέσειε Od. 8.22.
Pple. ἐκτελέσας, -αντος Od. 3.275, Od. 10.41.
3 pl. impf. pass. ἐξετελεῦντο Od. 11.294, Od. 14.293.
Fut. infin. ἐκτελέεσθαι Il. 7.353, Il. 12.217.
3 sing. pf. ἐκτετέλεσται Od. 22.5, Od. 23.54.
- 1
To bring to completion, carry through, carry out, bring about, accomplish, perform: ἔργον Od. 3.99 = Od. 4.329. Cf. Il. 7.353, Il. 18.79, Il. 23.96: Od. 3.275, Od. 4.7, Od. 8.22, Od. 10.41, Od. 11.280, Od. 21.135, 180 = 268, Od. 22.5.
Absol. Od. 10.27 (his aid was vain), Od. 11.317 (would have succeeded).
In pass., to come to pass, happen. Impers.: ὧδʼ ἐκτελέεσθαι ὀΐομαι (thus it will be) Il. 12.217.
- 2
To accomplish, fulfil, carry out, bring to fruition or consummation (a promise, purpose, wish, boasts): ὑπόσχεσιν Il. 2.286. Cf. Il. 9.245, Il. 10.105: Od. 3.99 = Od. 4.329, Od. 23.54.
- 3
To finish the making of, complete: φᾶρος Od. 2.98 = Od. 19.143 = Od. 24.133, Od. 2.110 = Od. 24.146, Od. 19.156.
- 4
To bring into being, cause to be born: γόνον Il. 9.493.
- 5
In pass., of periods of time, to be accomplished or completed: ὅτε μῆνές τε καὶ ἡμέραι ἐξετελεῦντο Od. 11.294 = Od. 14.293.
- 1
- 1complete “εἴκοσι δʼ ἐκτελέσαις ἐνιαυτοὺς” P. 4.104 τὸν Ἰάσονος εὔδοξον πλόον ἐκτελέσαις εἷλε Μήδειαν (v. l. ἐκτελευτήσας. sc. Πηλεύς) fr. 172. 6.
Strong 1615
to bring to an end, finish, complete: Lk 14:29, 30.†
1
ἵν', ὅσα θέλω ἐν φρεσὶ ἐμαῖς, πάντα μοι ἐκτελέσῃ
para que cuanto deseo en mi corazón todo me lo cumpla
ἄνευ πάσης λεσχολογίας, ἐν εὐκοπίᾳ δὲ τῇ πάσῃ εὐθέως τὰ προκείμενα ἐκτελῶν
cumpliendo rápidamente sin exceso de palabras lo dicho anteriormente
διὸ ποίησον [καὶ ἐκτέλεσ]όν μοι πάντα τὰ ἐν τῷ πι[ττ]ακ[ίῳ τούτῳ γεγραμμένα
por esto haz y cúmpleme todo lo que está escrito en la tablilla
2
ἐκτελέσαντος δὲ τὴν τελετὴν, καθὼς προ<σ>ήκει, ἔχε ἀλέκτορα δίλοφον
al completar la consagración como es debido, toma un gallo de doble cresta
εἶτα ὁμοίως τὸ δεύτερον ἀρχόμενος, ἕως ἐκτελέσῃς τοὺς ζʹ ἀθανάτους θεοὺς τοῦ κόσμου
luego de igual modo empieza por segunda vez, hasta que completes los siete dioses inmortales del cosmos
3
μὴ αὐτὴν ἐάσῃς κοιμᾶσθαι μηδὲ ὕπνου τυχεῖν ἕως ἐλθοῦσα ἐκτελέσῃ τὸ τῆς Ἀφροδίτης μυστήριον
no la dejes descansar ni coger el sueño hasta que venga y celebre el misterio de Afrodita
- to bring quite to an end, to accomplish, achieve, Hom., Hdt.: —Pass., fut. inf. ἐκτελέεσθαι, to be accomplished, Il., etc.
-
…εἶναι, συγχωρησόμεθα ἤδη τί γὰρ καὶ ἐροῦμεν ; εἰ δὲ μή, τότε ἄλλο τι σκεψόμεθα. νῦν δʼ ἐκτελέσωμεν τὴν σκέψιν ἣν ᾠήθημεν, εἰ ἐν μείζονί τινι τῶν ἐχόντων δικαιοσύνην πρότερον ; ἢ ; ἐκεῖ ἐπιχειρήσαιμεν θεάσασθαι ,…
Plato, Republic
-
…. πολλὰ δὲ μηρίʼ ἔκηε θεῶν ἱεροῖς ἐπὶ βωμοῖς, πολλὰ δʼ ἀγάλματʼ ἀνῆψεν, ὑφάσματά τε χρυσόν τε, ἐκτελέσας μέγα ἔργον, ὃ οὔ ποτε ἔλπετο θυμῷ. ἡμεῖς μὲν γὰρ ἅμα πλέομεν Τροίηθεν ἰόντες, Ἀτρεΐδης καὶ ἐγώ…
Homer, Odyssey
-
…γλυκὺς ὕπνος ἔχοι λευκώλενον Ἥρην, λήθων ἀθανάτους τε θεοὺς θνητούς τʼ ἀνθρώπους. ἀλλʼ ὅτε δὴ μεγάλοιο Διὸς νόος ἐξετελεῖτο, τῇ δʼ ἤδη δέκατος μεὶς οὐρανῷ ἐστήρικτο, εἴς τε φόως ἄγαγεν ἀρίσημά τε ἔργα τέτυκτο · καὶ τότʼ…
NA, Homeric Hymns
-
…ὑπʼ Ἰήσονι, ποιμένι λαῶν, Μήδειον τέκε παῖδα, τὸν οὔρεσιν ἔτρεφε Χείρων Φιλλυρίδης · μεγάλου δὲ Διὸς νόος ἐξετελεῖτο. αὐτὰρ Νηρῆος κοῦραι, ἁλίοιο γέροντος, ἤτοι μὲν Φῶκον Ψαμάθη τέκε δῖα θεάων Αἰακοῦ ἐν φιλότητι διὰ χρυσέην…
Hesiod, Theogony
-
…πλούσιος ἀνόλβιος δὲ δυοῖσι προέχει τοῦ εὐτυχέος μοῦνον, οὗτος δὲ τοῦ πλουσίου καὶ ἀνόλβου πολλοῖσι · ὁ μὲν ἐπιθυμίην ἐκτελέσαι καί ἄτην μεγάλην προσπεσοῦσαν ἐνεῖκαι δυνατώτερος, ὁ δὲ τοισίδε προέχει ἐκείνου · ἄτην μὲν καὶ ἐπιθυμίην οὐκ ὁμοίως δυνατὸς…
Herodotus, The Histories
-
…ἀπείριτον ἀνθεμόεσσαν ἔργʼ ἐρατὰ φθείρουσι χαμαιγενέων ἀνθρώπων πιμπλεῖσαι κόνιός τε καὶ ἀργαλέου κολοσυρτοῦ. αὐτὰρ ἐπεί ῥα πόνον μάκαρες θεοὶ ἐξετέλεσσαν, Τιτήνεσσι δὲ τιμάων κρίναντο βίηφι, δή ῥα τότʼ ὤτρυνον βασιλευέμεν ἠδὲ ἀνάσσειν Γαίης φραδμοσύνῃσιν Ὀλύμπιον εὐρύοπα Ζῆν ἀθανάτων…
Hesiod, Theogony
-
…· κοῦροι ἐμοὶ μνηστῆρες, ἐπεὶ θάνε δῖος Ὀδυσσεύς, μίμνετʼ ἐπειγόμενοι τὸν ἐμὸν γάμον, εἰς ὅ κε φᾶρος ἐκτελέσω, μή μοι μεταμώνια νήματʼ ὄληται, Λαέρτῃ ἥρωϊ ταφήϊον, εἰς ὅτε κέν μιν μοῖρʼ ὀλοὴ καθέλῃσι τανηλεγέος θανάτοιο…
Homer, Odyssey
-
…δόμοι καὶ κτήματʼ ἔκειτο. ἔνθα παρʼ αὐτῷ μεῖνα τελεσφόρον εἰς ἐνιαυτόν. ἀλλʼ ὅτε δὴ μῆνές τε καὶ ἡμέραι ἐξετελεῦντο ἄψ περιτελλομένου ἔτεος καὶ ἐπήλυθον ὧραι, ἐς Λιβύην μʼ ἐπὶ νηὸς ἐέσσατο ποντοπόροιο ψεύδεα βουλεύσας, ἵνα οἱ σὺν…
Homer, Odyssey
-
…ὠκὺς Ἀχιλλεύς · τίπτέ μοι ἠθείη κεφαλὴ δεῦρʼ εἰλήλουθας καί μοι ταῦτα ἕκαστʼ ἐπιτέλλεαι ; αὐτὰρ ἐγώ τοι πάντα μάλʼ ἐκτελέω καὶ πείσομαι ὡς σὺ κελεύεις. ἀλλά μοι ἆσσον στῆθι · μίνυνθά περ ἀμφιβαλόντε ἀλλήλους ὀλοοῖο τεταρπώμεσθα γόοιο. ὣς…
Homer, Iliad
-
…γυναῖκα Πανδώρην, ὅτι πάντες Ὀλύμπια δώματʼ ἔχοντες δῶρον ἐδώρησαν, πῆμʼ ἀνδράσιν ἀλφηστῇσιν. αὐτὰρ ἐπεὶ δόλον αἰπὺν ἀμήχανον ἐξετέλεσσεν, εἰς Ἐπιμηθέα πέμπε πατὴρ κλυτὸν Ἀργεϊφόντην δῶρον ἄγοντα, θεῶν ταχὺν ἄγγελον · οὐδʼ Ἐπιμηθεὺς ἐφράσαθʼ, ὥς οἱ…
Hesiod, Works and Days