ἐναρμόζω
ἐναρμόζω, to fit
- fit or fix in, ἔγχος σφονδύλοις E. Ph. 1413; πλευροῖς βέλη Id. HF 179, cf. Ar. Lys. 413; ξύλα ἀλλήλοις Thphr. HP 5.3.5; πήχεις Luc. DDeor. 11[7].4:—Pass., SIG 694.37 (Elaea, ii B. C.).
- b Math., insert a mean term, Nicom. Ar. 2.27:—Pass., Geom., to be inserted, Archim. Fluit. 2.10.
- 2 metaph., fit, adapt, Δωρίῳ φωνὰν ἐ. πεδίλῳ Pi. l.c., cf. I. 1.16; τι εἴς τι Pl. Lg. 819c, D.H. Isoc. 3; ἐ. αὑτόν make himself popular, Plu. Alex. 52:—Pass., to be fitted, adapted, Plot. 6.7.34:— Med., τὴν Δωριστὶ (sc. ἁρμονίαν ( ἐναρμόττεσθαι . . τὴν λύραν tune it to the Dorian mode, v.l. in Ar. Eq. 989 (lyr.).
- II intr., fit into, ἐς τὸ κοῖλον τῆς ἀγκύλης Hp. Art. 6; εἰς [γωνίαν] Archim. Aren. 10, al.: metaph., suit, be convenient, εἰς τὴν πρόληψιν Epicur. Sent. 37; ἔν τινι Ar. Ra. 1202; τινί Pl. Lg. 894c: abs., τὸ ἐναρμόττον μέγεθος Epicur. Ep. 1 p.12 U.
- 2 c. dat. pers., please, Plu. Them. 5.
I tr.
1 c. ac. de cosas encajar, ajustar c. dat. loc.
πλευροῖς ... ἐναρμόσας βέλη
ἕκαστος πλίνθον ἐνήρμοσε ταῖς θύραις
ἐναρμοσθέντα ... ἀλλήλοις ἑκάτερον
encajada cada (pieza) una en otra
• c. giro prep.
εἰς τὰ β[λέ]φαρα τὰς ... κόρας πάλιν ἐναρμόξαι
ἐναρμόττουσι ... τὸν ... μυκτῆρα εἰς τὸν μυκτῆρα
κατὰ δὲ τὴν πρῷραν ἐνήρμοσεν Ἀθηνᾶ ... ξῦλον
πόλος ἐνηρμοσμένος ... ἐν ... τῇ καμάρᾳ
ἐν ᾧ κοιλάσματι ἐναρμοσθήσεται κληματόδεσις
• fig.
εἰς σῶμα ἐνήρμοζον αὐτήν (τὴν ψυχήν)
• sólo c. ac.
πήχεις ἐναρμόσας
en un caparazón de tortuga para hacer la liraλίθον
ξύλα
ἐπιζυγίδας
• sent. erót. encajar, meter
ἐκείνῃ τὴν βάλανον ἐνάρμοσον
2 gener. c. ac. de abstr. ajustar, adaptar c. giro prep.
εἰς παιδιὰν ἐναρμόττοντες τὰς τῶν ἀναγκαίων ἀριθμῶν χρήσεις
adaptando al juego la utilización de la matemática básicaΚαῖσαρ ἐς μῆνας ἑπτὰ ταύτας (ἡμέρας) τε καὶ τὰς ἑτέρας δύο ... ἐνήρμοσε
τὰς γὰρ ἀποδείξιας τῶν φαινομένων ... ὑποκειμένῳ ἐναρμόζει (ὁ Ἀρίσταρχος)
• c. ac. del refl. adaptarse
αὑτὸν δὲ δαιμονίως ἐνήρμοσε
se adaptó maravillosamente
3 ref. composición lit. o mús. encajar, ajustar, adaptar, adecuar al metro, c. ac. y dat.
ἐθέλω ... ἐναρμόξαι νιν ὕμνῳ
quiero incluirlo en un himnoΔωρίῳ φωνὰν ἐναρμόξαι πεδίλῳ
adaptar el canto a la horma doriaποεῖς γὰρ οὕτως ὥστ' ἐναρμόζειν ἅπαν ... ἐν τοῖς ἰαμβείοισι
pues compones de tal manera que puedes meter todo en tus yambos dice Esquilo a Eurípidesεἰς περιόδους ἐναρμόττειν ἅπαντα τὰ νοήματα
• sólo c. ac. componer, montar
οὗτος ἐναρμόζει καὶ τὸ τέλος
τοῦτο δρᾶμα ... κωμικὸν ὅ τε δαίμων ἡμῖν ἐνήρμοση
este drama cómico nos montó la divinidad
II intr.
1 adaptarse, ser proporcionado o adecuado c. suj. de cosa, c. dat.
(κίνησις) ἐναρμόττουσα πᾶσιν μὲν ποιήμασι
ἐπιδεδέσθαι τι ἄνωθεν στρογγύλον ἐνάρμοσσον ἐς τὸ κοῖλον τῆς μασχάλης
tener atado algo redondo por arriba que se adapte al hueco de la axilaκἂν ... τὸ κατὰ τὸ δίκαιον συμφέρον ... εἰς τὴν πρόληψιν ἐναρμόττῃ
y si lo conveniente según el derecho se ajusta durante un tiempo a la idea previaκατὰ τὸ ἐναρμόττον μέγεθος εἰς τὴν ὄψιν ἢ τὴν διάνοιαν
según el tamaño proporcionado a la vista o la mente
• en v. med.-pas. adecuarse
οὐ γάρ ἐστιν ... οὔτε ἰδεῖν οὔτε ἐναρμοσθῆναι
pues no puede ni verlo ni adecuarse a él e.e. al Bien
2 c. suj. de pers. gustar, caer bien c. dat.
τοῖς πολλοῖς ἐνήρμοττε
gustaba a la gente
1) einfugen, einpassen, anpassen ; νὶν ὕμνῳ, in den Gesang, Pind. I. 1.16, vgl. Δωρίῳ φωνὰν ἐναρμόξαι πεδίλῳ Ol. 3.5 ; εἰς παιδιὰν τὰς τῶν ἀναγκαίων ἀριθμῶν χρήσεις Plat. Legg. VII.819c ; ἔγχος σφονδύλοις ἐνήρμοσεν, hineinstoßen, Eur. Phoen. 1413 ; πλευροῖς πτηνὰ βέλη Herc.Fur. 179 ; ἐκείνῃ τὴν βάλανον Ar. Lys. 413 ; εἰς περιόδους τὰ νο ἠματα Dion.Hal. Isocr. 3 ; αὑτόν, sich beliebt machen, Plut. Alex. 52.
2) intr., dazu passen, sich schicken ; πᾶσι ποιήμασι Plat. Legg. X.894c ; ἐν ἰαμβείοις Ar. Ran. 1202 ; τοῖς πολλοῖς ἐνήρμοττε, gefiel ihnen, Plut. Them. 5.
- 1fit to, blend with Μοῖσα δʼ οὕτω ποι παρέστα μοι νεοσίγαλον εὑρόντι τρόπον Δωρίῳ φωνὰν ἐναρμόξαι πεδίλῳ ἀγλαόκωμον O. 3.5 ἐθέλω ἢ Καστορείῳ ἢ Ἰολάοιʼ ἐναρμόξαι μιν (= Ἡρόδοτον) ὕμνῳ I. 1.16
- Ito fit or fix in a thing, c. dat., Eur.
- 2metaph. to fit, adapt, τι εἴς τι Plat.; ἐν. αὑτόν to make himself popular, Plut.:—Mid., τὰν Δωριστὶ (sc. ἁρμονίαν) ἐναρμόττεσθαι τὴν λύραν to have it tuned to the Dorian mode, Ar.
- IIintr. to fit, suit, be convenient, Ar.:—c. dat. pers. to please, Plut.