ἔνδον
ἔνδον, ἔνδον, inside (adverb)
- within, Il. 11.98, etc.; ἦσαν ἡμῖν ἔ. ἑπτὰ μναῖ Lys. 19.22, cf. D. 27.10; φρένες ἔ. ἐῖσαι Od. 11.337, al.; κραδίη ἔ. ὑλάκτει 20.13; τἄνδον οὐχ οὕτω φρονῶν in oneʼs heart, E. Or. 1514 (troch.; but lit. τἄ. ἀνακάλλυνον Phryn.Com. 2D.); at home, Pl. Prt. 310e, etc.; οἱ ἔ. those of the house, the family, esp. the domestics, S. El. 155 (lyr.), Tr. 677, Pl. Smp. 213c; τἄνδον family matters, household affairs, S. Tr. 334, etc.; also, = οἱ ἔ., E. Hec. 1017; οἱ ἔ. καθήμενοι the βουλή, And. 1.43.
- 2 c. gen., Διὸς ἔ., Ζεφύροιο ἔ., in the house of Zeus, of Zephyrus, Il. 20.13, 23.200; μὴ κεύθετʼ ἔ. καρδίας A. Ch. 102; σκηνῆς ἔ. S. Aj. 218 (anap.); γῆς ἔ. Pl. Prt. 320d.
- b ἔ. ὢν αὑτοῦ master of oneself, self-possessed, Antipho 5.45; so σῶν φρενῶν οὐκ ἔ. ὤν E. Heracl. 709: abs., ἔ. γενοῦ A. Ch. 233 (οὐκ ἔ. ἔ. ἐστίν with a play on signf. I, Ar. Ach. 396).
- 3 Pi. uses it c. dat. as strengthd. for ἐν, N. 3.54, 7.44, cf. E. Fr. 203.
- 4 below, in a book, ἔ. γέγραπται D.L. 5.4.
- 5 with Verbs of motion, = εἴσω, D.Chr. 7.56, Ael. NA 9.61.
- II Comp. and Sup., v. ἐνδοτέρω.
A adv.
I de lugar
1 dentro, en el interior
a) de un espacio cerrado o delimitado
ἐγκέφαλος δὲ ἔ. ἅπας πεπάλακτο
todo el cerebro quedó desparramado en el interiorὡς εἶδε τὸν βουκόλον ἔ. ἐόντα
ὡς ᾔσθοντο ἔ. τε ὄντας τοὺς Θηβαίους
op. ἔξω
• compar. más adentro
τὰ πλοῖα, ἐνδοτέρω δὲ προληφθέντα
• sup. en la parte más interna
στὰς ἀφανὴς ἐνδοτάτω
τὸ μὲν γένος τῶν ἐνδοτάτω Θρᾳκῶν
• subst. τὰ ἔ. el interior, lo que está dentro
τἄνδον δὲ πιστά
el interior es seguroτἄνδον ἀνακάλλυνον
b) esp. en el interior de una construcción, en casa, frec. indic. propiedad o posesión
ἔστι γὰρ ἔ. χαλκός
en casa tengo bronceᾧτινι μὴ βίος ἔ. ἐπηετανὸς κατάκειται
para aquél que no tiene en casa un sustento abundanteοὔ σε ἔοικε φίλον πατέρ' ἔ. ἐόντα
τῆς ἀδελφῆς ... ἔ. ... οὔσης
viviendo mi hermana en casaἦσαν δ' ἡμῖν ἔ. ἕπτα μναῖ
• ref. pers.
ἔ. δ' οὖσα μὴ βλάβην τίθει
τίς ἔ. ὦ παῖ;
ἔ. ἔστ' Εὐριπίδης;
ἀλλὰ τί οὐ βαδίζομεν παρ' αὐτόν, ἵνα ἔ. καταλάβωμεν;
¿por qué no vamos a donde se encuentra, para encontrarle en casa?οἱ ἔ. οἰκοῦντες
• subst. οἱ ἔ. los de la casa, la familia o el grupo
τοῦτ' ἠφάνισται διάβορον πρὸς οὐδενὸς τῶν ἔ.
προηγόρευεν ὡς πάντες οἱ ἔ. ἀποθανοῖντο
ὁ κάλλιστος τῶν ἔνδον
el más bello del grupo
• subst. τὰ ἔ. asuntos familiares, domésticos S.Tr.334,
op. τὰ ἔξω
c) ref. lugares impl. en el cont.: la sala de reuniones
βουλευταὶ ὄντες καὶ καθήμενοι ἔ.
los que perteneciendo al Consejo y estando presentes en la salaτοῦ ἀνδρικοῦ χοροῦ ἔ. ὄντος
estando el coro de hombres en el teatro
• ref. a un lugar en un texto
τῷ τε Ἑρμείᾳ παιᾶνα ἔγραψεν, ὃς ἔ. γέγραπται
le dedicó un peán a Hermias, que se reproduce aquí a continuación
d) fig. en el interior de una persona, ref. ideas y sentimientos
φρένες ἔ. ἐΐσαι
espíritu equilibrado en su interiorκραδίη δέ οἱ ἔ. ὑλάκτει
el corazón le aullaba en su interiorτὸ φίλτρον ἔ. ἐστὶν ἐν τῷ ἀνθρώπῳ
el encanto está en el interior del ser humanoλόγον εἶναι φήσας ἔ. ἐν αὐτῷ τῷ θεῷ
op. ἐκτός
ἐν τῇ ἐμῇ ψυχῇ ὀφείλω ἔχειν ἔ. μου τὸν Χριστόν
ἔ. γὰρ ἐν ἑαυτοῖς ἔχοντες τὴν πίστιν
• subst. τὰ ἔ. lo que está en el interior de la persona, los sentimientos
τἄνδον οὐχ οὕτω φρονῶν
no es así lo que piensas en tu interior
• considerado como constitutivo de la identidad pers.
ἔ. γενοῦ
vuelve en tiἐνδοτέρω συστέλλοντος ἑαυτόν
reprimiéndose más adentro a sí mismo
• relig. lo interior, lo arcano o místico
ἀποκαλύπτει τἄνδον
2 c. verb. de mov. hacia dentro
εἰσάγει τε ἡμᾶς ἔ.
(τὸ φάρμακον) ὠθεῖται δὲ ἔ.
el veneno se precipita hacia el interiorἔ. εἰσέρχομαι
• desde dentro
ἔνδον· ἔσωθεν
II temp., compar., op. a un plazo delimitado bastante antes, en menor tiempo
πολλὸν ἐνδοτέρω
en mucho menos tiempo
B prep.
I c. gen.
1 dentro de, en el interior de
a) de un espacio cerrado o al que se le suponen límites
σκηνῆς
γῆς ἔ.
μοι ... βέλη ἔ. ἐντὶ φαρέτρας
ἔ. θαλάσσας
• compar. más dentro de
ἐνδοτέρω δὲ τοῦτου (τοῦ τείχους)
ἐνδοτέρω τοῦ κοσμοῦ
• sup. en la parte más interna de
ἐνδοτάτω ... τοῦ χάσματος
en la parte más interna de la boca abierta
b) en la morada de, en casa de
Διός
Ζεφύροιο
c) fig., ref. a una idea o un sentimiento dentro de, en el interior de
καρδίας
• compar. más cerca
ἐκεῖνον ... ἐνδοτέρω τῆς χρείας προσηγάγετο
introdujo a aquel dentro de su círculo íntimoοἱ δὲ ἐνδοτέρω τῆς ἀληθείας νομίσαντες γεγονέναι Πέρσαι
• sup. en lo más profundo de
εἴ τι τῆς διανοίας ἐνδοτάτω στρέφεται
• ref. al propio suj. dentro de uno mismo, con dominio sobre uno mismo
ἔ. ὢν αὑτοῦ καὶ μὴ πεφοβημένος
consciente y sin miedoσῶν φρενῶν οὐκ ἔ. ὤν
sin estar en tus cabales
d) dentro de un límite o ámbito:
ἔ. τῶν ξ̅
• compar., temp.
μετὰ τὰ Τρωϊκὰ ἐνδοτέρω τῶν ὀγδοήκοντα ἐτῶν
2 c. doble gen. entre
ἔ. δὲ Κυανέων καὶ Χελιδονίων μακρᾷ νηὶ ... μὴ πλέειν
no navegar entre las islas Cianeas y Quelidonias con una nave de guerra
II c. dat. en
Χίρων τράφε λιθίνῳ Ἰάσον' ἔ. τέγει
ἄλσει παλαιτάτῳ
θαλάμοις
•Deriv. en dental de *en-/n̥-, rel. c. het. andan, anda, lat. endo, indu-.
1. adv. van plaats binnen, in huis:
2. prep. binnen in,
[ἐν.]
- 1
Within: ἐγκέφαλος ἐ. πεπάλακτο Il. 11.98 = Il. 12.186 = Il. 20.400. Cf. Il. 12.142, Il. 21.362: ἐ. τις ἀοιδιάει Od. 10.226. Cf. Od. 21.237 = 383 (in the μέγαρον), Od. 22.179 (in the θάλαμος).
With genit.: Διὸς [δώματος] ἐ. Il. 20.13. Cf. Il. 23.200.
- 2
Within, in the house, in one’s house, at home: οὐκ ἐ. τέτμεν ἄκοιτιν Il. 6.374, δεινή μοι θεὸς ἐ. [ἐστίν] Il. 18.394. Cf. Il. 10.378, Il. 11.767, 771, Il. 19.320, Il. 22.50: Od. 5.61, 81, Od. 6.51, Od. 7.166, Od. 9.216, 232, Od. 10.221, Od. 14.407, Od. 15.77 = 94, Od. 16.254, Od. 19.40, 321, Od. 20.40, Od. 21.178 = 183, Od. 23.38.
Sim., app.: Καβησόθεν ἐ. ἐόντα (who had come to the city from . . .) Il. 13.363. Cf. Il. 15.438.
- 3
Returned from a journey or from travels: ἄλλοθεν ἐ. ἐόντα Od. 16.26. Cf. Od. 16.202, 301, 355, 462, Od. 19.477, Od. 21.207, Od. 23.2, 29, 71.
- 4
Within one, in one’s breast: κραδίη ἐ. ὑλάκτει Od. 20.13, 16. Cf. Od. 11.337 = Od. 18.249, Od. 14.178, Od. 24.382.
- 5
In the usual place, where one would expect to find a thing: ἐ., ὀΐομαι, [τεύχεά ἐστιν] Od. 22.140.
- 1
- 1 adv., within φιάλαν ἔνδον ἀμπέλου καχλάζοισαν δρόσῳ O. 7.2 εἰ δέ τις ἔνδον νέμει πλοῦτον κρυφαῖον within his home I. 1.67 ἁδεῖα δʼ ἔνδον μιν ἔκνιξεν χάρις within his heart I. 6.50
- 2 prep.
- a c. gen. πολλά μοι ὑπʼ ἀγκῶνος ὠκέα βέλη ἔνδον ἐντὶ φαρέτρας O. 2.84 πολιᾶς εἶπέ τινʼ αὐτὸς ὁρᾶν ἔνδον θαλάσσας αὐξομέναν πεδόθεν γαῖαν O. 7.62 τὸ μὲν παρʼ ἆμαρ ἕδραισι Θεράπνας, τὸ δʼ οἰκέοντας ἔνδον Ὀλύμπου P. 11.64
- b c. dat. τράφε λιθίνῳ Ἰάσονʼ ἔνδον τέγει N. 3.54 ἐχρῆν δέ τινʼ ἔνδον ἄλσει παλαιτάτῳ Αἰακιδᾶν κρεόντων τὸ λοιπὸν ἔμμεναι N. 7.44
- 1in, within, in the house, at home, Lat. intus, Hom., etc.; τἄνδον as adv. in oneʼs heart, Eur.:—οἱ ἔνδον those of the house, the family, Soph.: τὰ ἔνδον family matters, Soph.
- 2c. gen., Διὸς ἔνδον in the house of Zeus, Il.; σκηνῆς ἔνδον Soph.; φρενῶν ἔνδον in oneʼs senses, Eur.
-
…τὴν αὐλήν, καὶ περιιόντες αὐτοῦ διατρίψωμεν ἕως ἂν φῶς γένηται · εἶτα ἴωμεν. καὶ γὰρ τὰ πολλὰ Πρωταγόρας ἔνδον διατρίβει, ὥστε, θάρρει, καταληψόμεθα αὐτόν, ὡς τὸ εἰκός, ἔνδον. μετὰ ταῦτα ἀναστάντες εἰς τὴν…
Plato, Protagoras
-
…δʼ ἐκάθευδον. ὁ δʼ Ἐρατοσθένης, ὦ ἄνδρες, εἰσέρχεται, καὶ ἡ θεράπαινα ἐπεγείρασά με εὐθὺς φράζει ὅτι ἔνδον ἐστί. κἀγὼ εἰπὼν ἐκείνῃ ἐπιμελεῖσθαι τῆς θύρας, καταβὰς σιωπῇ ἐξέρχομαι, καὶ ἀφικνοῦμαι ὡς τὸν καὶ τόν ,…
Lysias, Speeches
-
…ὑμῶν καθʼ ἡλικίαν πατὴρ εἴην ὥστε πολύ μοι ἥδιστόν ἐστιν, εἴ τι βούλεσθε, περὶ τούτων ἁπάντων ἐναντίον τῶν ἔνδον ὄντων τὸν λόγον ποιεῖσθαι. καὶ ἐγώ ὑπώπτευσα γὰρ βούλεσθαι αὐτὸν τῷ τε Προδίκῳ καὶ τῷ Ἱππίᾳ ἐνδείξασθαι καὶ καλλωπίσασθαι…
Plato, Protagoras
-
…Σώκρατες, πάντες τὸν ἄνδρα ἐπαινοῦσιν καί φασιν σοφώτατον εἶναι λέγειν · ἀλλὰ τί οὐ βαδίζομεν παρʼ αὐτόν, ἵνα ἔνδον καταλάβωμεν ; καταλύει δʼ, ὡς ἐγὼ ἤκουσα, παρὰ Καλλίᾳ τῷ Ἱππονίκου · ἀλλʼ ἴωμεν. καὶ ἐγὼ εἶπον…
Plato, Protagoras
-
…λέγουσι · πῶς γὰρ ἄν, ὅστις ἐν τῷ δωματίῳ πληγεὶς κατέπεσεν εὐθύς, περιέστρεψα δʼ αὐτοῦ τὼ χεῖρε, ἔνδον δὲ ἦσαν ἄνθρωποι τοσοῦτοι, οὓς διαφυγεῖν οὐκ ἐδύνατο, οὔτε σίδηρον οὔτε ξύλον οὔτε ἄλλο οὐδὲν ἔχων, ᾧ…
Lysias, Speeches
-
…ὅντινα ἔξω ; καὶ ὡς Ἁρμόδιον μὲν καὶ τὸν δεῖνα ἦλθον οὐκ ἐπιδημοῦντας οὐ γὰρ ᾔδη, ἑτέρους δὲ οὐκ ἔνδον ὄντας κατέλαβον, οὓς δʼ οἷός τε ἦ λαβὼν ἐβάδιζον. καίτοιγε εἰ προῄδη, οὐκ ἂν δοκῶ ὑμῖν καὶ…
Lysias, Speeches
-
…. καὶ γὰρ τὰ πολλὰ Πρωταγόρας ἔνδον διατρίβει, ὥστε, θάρρει, καταληψόμεθα αὐτόν, ὡς τὸ εἰκός, ἔνδον. μετὰ ταῦτα ἀναστάντες εἰς τὴν αὐλὴν περιῇμεν · καὶ ἐγὼ ἀποπειρώμενος τοῦ Ἱπποκράτους τῆς ῥώμης διεσκόπουν αὐτὸν καὶ ἠρώτων…
Plato, Protagoras
-
…ἐξευρὼν οὗ ἐδειπνοῦμεν ἀτοπώτατον πρᾶγμα καὶ ἀπιστότατον ἐποίησεν, εἰ μή τις εἰδείη τὴν τούτου μανίαν. ἐκκαλέσας γάρ με ἔνδοθεν, ἐπειδὴ τάχιστα ἐξῆλθον, εὐθύς με τύπτειν ἐπεχείρησεν · ἐπειδὴ δὲ αὐτὸν ἠμυνάμην, ἐκστὰς ἔβαλλέ με λίθοις .…
Lysias, Speeches
-
…, θνητὰ δὲ γένη οὐκ ἦν. ἐπειδὴ δὲ καὶ τούτοις χρόνος ἦλθεν εἱμαρμένος γενέσεως, τυποῦσιν αὐτὰ θεοὶ γῆς ἔνδον ἐκ γῆς καὶ πυρὸς μείξαντες καὶ τῶν ὅσα πυρὶ καὶ γῇ κεράννυται. ἐπειδὴ δʼ ἄγειν αὐτὰ πρὸς φῶς ἔμελλον…
Plato, Protagoras
-
…Πολεμάρχου ἀδελφούς, καὶ δὴ καὶ Θρασύμαχον τὸν Καλχηδόνιον καὶ Χαρμαντίδην τὸν Παιανιᾶ καὶ Κλειτοφῶντα τὸν Ἀριστωνύμου · ἦν δʼ ἔνδον καὶ ὁ πατὴρ ὁ τοῦ Πολεμάρχου Κέφαλος. καὶ μάλα πρεσβύτης μοι ἔδοξεν εἶναι · διὰ χρόνου γὰρ καὶ ἑωράκη…
Plato, Republic