fastidium
fastidium, nausea, squeamishness, loathing, distaste, aversion
- I Lit., nausea, squeamishness, loathing, distaste for food: cibi satietas et fastidium, Cic. Inv. 1, 17, 25: mel fastidium creat, Plin. 22, 24, 50, § 109: fastidium abigere, id. 23, 9, 81, § 161: auferre, id. 19, 8, 38, § 127: discutere, id. 23, 1, 27, § 54: detrahere, id. 22, 25, 74, § 155.—In plur.: magna movet stomacho fastidia, etc., Hor. S. 2, 4, 78; 2, 2, 14; 2, 6, 86; Juv. 14, 184; Plin. 26, 7, 25, § 41 al.—
- 2 Esp. of a spoiled, pampered taste, niceness, daintiness, delicacy, Varr. R. R. 3, 9, 18: tantum in illis esse fastidium; ut nollent attingere nisi eodem die captum piscem, Sen. Q. N. 3, 18; cf. Vulg. Ezech. 16, 31.—
- B Transf. to sight: oculorum in hominum insolentium indignitate fastidium, Cic. Fam. 2, 16, 2.—
- II Trop., dislike, aversion, disgust, fastidiousness.
- A In gen.: ab aliqua re celerrime fastidio quodam et satietate abalienari, Cic. de Or. 3, 25, 98; cf.: si (eloquentia) et ex copia satietatem et ex amplitudine fastidium tulerit, Quint. 5, 14, 30: nescis quantum interdum afferat hominibus fastidii, quantum satietatis, Cic. Mur. 9, 21: satiari fastidio similitudinis, id. de Or. 3, 50, 193: nulla voluptas est, quae non assiduitate fastidium pariat, Plin. 12, 17, 40, § 81: vitato assiduitatis fastidio, Suet. Tib. 10: rudem esse omnino in nostris poëtis, aut inertissimae segnitiae est, aut fastidii delicatissimi, Cic. Fin. 1, 2, 5: quae habent ad res certas vitiosam offensionem atque fastidium, id. Tusc. 4, 10, 23: audiendi, id. Opt. Gen. 4, 12: insolens domesticarum rerum, id. Fin. 1, 3, 10: omnis stultitia laborat fastidio sui, Sen. Ep. 9 fin.: nec id fit fastidio meo, Cic. Phil. 12, 8, 20: ne sit fastidio Graecos sequi, Plin. 7, 1, 1, § 8: ipsum lignum in fastidio est, is despised, id. 12, 19, 42, § 91; cf.: aliquid fastidio damnare, id. 11, 2, 1, § 4: non omnia (i. e. arbores) in omnibus locis nasci docuimus, nec translata vivere: hoc alias fastidio evenit, fastidious or delicate nature, id. 16, 32, 58, § 134.—In plur.: non tam ea, quae recta essent, probari, quam quae prava sunt, fastidiis adhaerescere, Cic. de Or. 1, 61, 258; cf.: spectatoris fastidia ferre superbi, Hor. Ep. 2, 1, 215: opem ferre poëtis antiquis contra fastidia nostra, id. S. 1, 10, 7: matri longa decem tulerunt fastidia menses, Verg. E. 4, 61.—
- B In partic. (with the notion of fastus predominating), scornful contempt, haughtiness, pride (syn.: elatio, vanitas, arrogantia, superbia, fastus): ex eorum (divitiorum) fastidio et superbia (regna) nata esse commemorant, Cic. Rep. 1, 32 Mos. N. cr.; cf.: superbiam magno opere, fastidium arrogantiamque fugiamus, id. Off. 1, 26, 90; id. Agr. 1, 7, 20; cf.: superbia et fastidio amplissimos honores repudiare, Plin. Pan. 55, 4: si essent arrogantes, non possem ferre fastidium, id. Phil. 10, 9, 18: efferri fastidio et contumaciā, Cic. Lael. 15, 54.—In plur.: superba pati fastidia? Verg. E. 2, 15: oderunt fastidia divi, Tib. 1, 8, 69: qui tulerit Meroes fastidia longa superbae, Calp. E. 11, 50: veteris fastidia quercus, Juv. 14, 184.
[agrifolium ] stomacho aptum est ad edendum, ~ium tollit, ventrem abstringit
nec ~ium sit legentibus
ne ~ium lectori ingererem
ne multa adhuc dicenda dicendo ~ium lectoris incurram
ubi [Ediva ] non dissoluta otio, nec onerosa ~io, legere aut operari manibus consuevit
~ium incolis tollebat paradisus voluptatis
frequentata et trita ~ium generant
in qua virgineus panis est pastio, / qui solus saciat sine fastidio
constringentis frigoris inaudito ~io
quantum potuerant inferre ~ii non cessabant
~ium, i. altitudo, odium longum, contemptum vel nausia velœþrot, unmœgnes, œmelnes, œlengnes velcisnes
~ia, arrogantia, superbia,œþrotu
- 1. misselijkheid;
- 2. walging, tegenzin (van, in: gen.) [cibi];
- 3. afkeer, verachting, antipathie (van, voor, tegen: gen.) [domesticarum rerum; sui];
- 4. het uit de hoogte doen, hoogmoed, verwaandheid, trots;
- 5. verfijnde smaak, kieskeurigheid.
Fastigium. Vetus Inscriptio apud Gualterum in Tabulis Siculis pag. 51 :
Columnas cum Fastidiis et parietibus templi, etc.
- nausea, squeamishness, loathing, distaste, aversion: cibi: Magna movet stomacho fastidia, H.: veteris quercūs, Iu.: oculorum. —Fig., dislike, aversion, disgust, fastidiousness, excessive nicety: ab aliquā re fastidio quodam abalienari: est fastidi delicatissimi: audiendi: insolens domesticarum rerum: fastidio esse alquibus, Ta.: nec id fit fastidio meo: spectatoris fastidia ferre superbi, H.—Scornful contempt, haughtiness, pride: quorum non possum ferre fastidium: efferri fastidio et contumaciā: superba pati fastidia, V.: Oderunt fastidia divi, Tb.
-
…hinc inimicus. Sed iure Mucius. ego autem mirari satis non queo unde hoc sit tam insolens domesticarum rerum fastidium. non est omnino hic docendi locus ; sed ita sentio et saepe disserui, Latinam linguam non modo non…
M. Tullius Cicero, de Finibus Bonorum et Malorum
-
…T. Plancum. non possum animo aequo videre tot tam importunos, tam sceleratos hostis ; nec id fit fastidio meo, sed caritate rei publicae. sed vincam animum mihique imperabo dolorem iustissimum, si non potuero frangere ,…
Cicero, Philippicae
-
…, tum, si erunt honestiora atque graviora, tamen non esse tanta illa merita, quantam insolentiam hominis quantumque fastidium ; ad sedandum autem, magno illa labore, magnis periculis esse parta nec ad suum commodum, sed ad…
Cicero, de Oratore
-
…Considi videre ferendum vix erat. quem hominem vegrandi macie torridum Romae contemptum, abiectum videbamus, hunc Capuae Campano fastidio ac regio spiritu cum videremus, Blossios mihi videbar illos videre ac Vibellios. iam vero qui metus erat tunicatorum…
Cicero, de Lege Agraria
-
…in genere ea, quae leviter sensum voluptate moveant, facillime fugiant satietatem. Sic omnibus in rebus voluptatibus maximis fastidium fini timum est ; quo hoc minus in oratione miremur in qua vel ex poetis vel oratoribus possumus iudicare concinnam…
Cicero, de Oratore
-
…hostium cupio quam acerbissimum dolorem inurere. quamquam, patres conscripti, quousque sententias dicemus veteranorum arbitratu quod eorum tantum fastidium est, quae tanta adrogantia ut ad arbitrium illorum imperatores etiam deligamus ego autem dicendum est enim, patres conscripti…
Cicero, Philippicae
-
…Aristoteles probat, aut ei pari cretico. Horum vicissitudines efficient, ut neque ei satientur, qui audient, fastidio similitudinis, nec nos id, quod faciemus, opera dedita facere videamur. Quod si Antipater ille Sidonius ,…
Cicero, de Oratore
-
…, tamquam ad picturam probandam adhibentur etiam inscii faciendi cum aliqua sollertia iudicandi ; sin autem intellegentiam ponunt in audiendi fastidio neque eos quicquam excelsum magnificumque delectat, dicant se quiddam subtile et politum velle, grande ornatumque contemnere ; id…
M. Tullius Cicero, De Optimo Genere Oratorum
-
…stultitias, quae devorandae nobis sunt, non ferebat iracundiusque respuebat sive morose, ut putabatur, sive ingenuo liberoque fastidio. Is cum satis floruisset adulescens, minor haberi est coeptus postea. Deinde ex virginum iudicio magnam laudem est…
M. Tullius Cicero, Brutus