invenio
invenio, to come upon, find, meet with, light upon
we found that everything had turned out prosperously
- I Lit.: neque domi, neque in urbe invenio quemquam, qui illum viderit, Plaut. Am. 4, 1, 2 (1010); id. Aul. 4, 2, 13 (620); cf. id. Stich. 1, 2, 53 (110): in agro populabundum hostem, Liv. 3, 4, 7: Scipio mortuus in cubiculo inventus est, id. Epit. 59 fin.: naves reliquas paratas ad navigandum invenit, Caes. B. G. 5, 5: tolerabiles oratores, Cic. de Or. 1, 2: scis, Pamphilam meam inventam civem? is found to be a citizen’s daughter, Ter. Eun. 1036. —Sup.: pleraque inventu rara ac difficilia, Plin. 28, 1, 1, § 1; so Gell. 17, 12, 2. —
- II Trop.
- A To find out, to invent, effect: quandam fallaciam, Ter. Heaut. 596: perniciem aliis, ac postremo sibi, Tac. A. 1, 74.—Of an orator's faculty of invention: tanta in eo inveniendi copia et eloquendi facultas, Quint. 10, 1, 69: multa divinitus a majoribus nostris inventa atque instituta sunt, Auct. Or. pro Dom. 1.—
- B To find out, discover, ascertain, learn: inveniebat ex captivis, Sabim flumen ab suis castris non amplius milia passuum decem abesse, Caes. B. G. 2, 16: conjurationem, Cic. Cat. 3, 7: apud auctores invenio eodem anno descisse Antiates, Liv. 3, 23; 9, 45—
- C To find out, invent, devise, contrive how to do a thing: ille quomodo crimen commenticium confirmaret, non inveniebat, Cic. Rosc. Am. 15, 42: Venus inveniet puero succumbere furtim, i. e. will find out a way, Tib. 1 (8), 9, 35.—
- D To acquire, get, earn: ut facillume Sine invidia laudem invenias, Ter. And. 66: qui primus hoc cognomen invenit, Cic. Fin. 1, 7, 23: ex quo illi gloria opesque inventae, Sall. J. 70, 2: laudem, Just. 3, 7, 10; cf.: gratiam apud aliquem, Vulg. Luc. 1, 30.—
- E With se.
- 1 To show itself, appear: postquam se dolor invenit, Ov. H. 15, 113.—
- 2 To be at home in any thing: minus se inveniunt, i. e. are perplexed, Sen. Ben. 5, 12, 6: nec medici se inveniunt, Petr. 47.
➳ f. arch. invenibit Pompon. Com. 25.
- 1. (meestal) toevallig, (soms) door te zoeken stoten op, vinden, aantreffen [hostem populabundum; alqm mortuum in cubiculo; vestigium; argenti venas; vadum]; ➤ naves instructas invenit (Caes.); Aetolos in armis invenit (Liv.); — pass. gevonden worden, opduiken, zich vertonen, verschijnen; ➤ lacrimae inveniebantur; dolor se invenit manifesteerde zich weer volop;
- 2. bij het lezen stoten op (m. acc.);
- 3. ontdekken, gewaarworden, vernemen [coniurationem; causam morbi]; (m. aci.; afh. vr.); ➤ me esse mendacem inveneris (Plaut.);
- 4. uitvinden, uitdenken [verba nominaque; viam middelen en wegen];
- 5. tot stand brengen, mogelijk maken, verwezenlijken [artes; auspicia; viam ferro zich banen];
- 6. (toevallig of bij gelegenheid) krijgen, verwerven, naar zich toe trekken [opes; cognomen ex re; fraude culpam; merita het verdiende loon krijgen; mortem manu door vijandelijke hand];
- 7. (be)vinden (m. dubb. acc.; pass. m. dubb. nom.); (soms te vertalen als) blijken [alqm idoneum geschikt]; ➤ quem fidum invenies?;
- 8. (poët.; postklass.) se ~ (a) weten waar men is, een uitweg vinden; (b) (metaf.) tot zichzelf komen.
找得。得。制造。 — auri venas 找金礦。— viam 得路。得法。Philosophiae fontem invenio 察出格物之機。Artis hujus — compendiariam 制造此兿之要規。Nec medici se inveniunt 醫家亦不及此。
Suggest a Translation
See an image
- to come upon, find, meet with, light upon: in agro populabundum hostem, L. (navīs) paratas ad navigandum, Cs.: oratores.—Pass: rex Inventus focis, found, V.: Scis, Pamphilam meam inventam civem?turns out to be, T.: ipsis durior inventus est, proved to be, Cs.: Primus invenior circumposuisse, etc., H.: unus inventus qui id auderet.—Fig., to find out, invent, effect, discover, devise, contrive: quandam (fallaciam), T.: dolis casum victoriae, S.: Inventae artes, V.: neque quid ponis dicere invenie, make out: quo modo crimen confirmaret: quid agat, non invenit, is at a loss, O.: animis inventum poema iuvandis, H.—To find out, discover, ascertain, learn: ex captivis, flumen abesse, etc., Cs.: invenitur ea serrula pervenisse, etc., it is ascertained that.—To acquire, get, earn, reach: Sine invidiā laudem, T.: hoc cognomen: ex quo illi gloria opesque inventae, S.: manu mortem (i. e. pugnando), V.
-
…adducor ut faciam. tum denique interficiere, cum iam nemo tam improbus, tam perditus, tam tui similis inveniri poterit qui id non iure factum esse fateatur. quam diu quisquam erit qui te defendere audeat, vives ,…
Cicero, in Catilinam
-
…flumen Rhenum milia passuum ex eo loco circiter L pervenerunt. Ibi perpauci aut viribus confisi tranare contenderunt aut lintribus inventis sibi salutem reppererunt. In his fuit Ariovistus, qui naviculam deligatam ad ripam nactus ea profugit ; reliquos omnes…
Julius Caesar, Gallic War
-
…; confirmare sese neque legatos missuros neque ullam condicionem pacis accepturos. Cum per eorum fines triduum iter fecisset, inveniebat ex captivis Sabim flumen a castris suis non amplius milibus passuum X abesse ; trans id flumen omnes Nervios consedisse…
Julius Caesar, Gallic War
-
…, quis nepos, quis adulter, quae mulier infamis, quis corruptor iuventutis, quis corruptus, quis perditus inveniri potest qui se cum Catilina non familiarissime vixisse fateatur quae caedes per hosce annos sine illo facta est, quod…
Cicero, in Catilinam
-
…septemfluus agros Nilus et antiquo sua flumina reddidit alveo aetherioque recens exarsit sidere limus, plurima cultores versis animalia glaebis inveniunt, et in his quaedam modo coepta per ipsum nascendi spatium, quaedam inperfecta suisque trunca vident numeris ; et…
Ovid, Metamorphoses
-
…Amo. Hem Nunc Parmeno te ostendes qui vir sies. Scis te mihi saepe pollicitum esse ; Chaerea aliquid inveni Modo quod ames in ea re utilitatem ego faciam ut cognoscas meam ; Cum in cellulam ad te patris penum…
Terence, Eunuchus
-
…tuis sentiat e lacrimis Gallum per medios ereptum Caesaris ensis effugere ignotas non potuisse manus ; et quaecumque super dispersa invenerit ossa montibus Etruscis, haec sciat esse mea. Qualis et unde genus, qui sint mihi, Tulle…
Propertius, Elegies
-
…natamque miserrimus Io luget ut amissam. Nescit, vitane fruatur, an sit apud manes ; sed quam non invenit usquam. esse putat nusquam atque animo peiora veretur. Viderat a patrio redeuntem Iuppiter illam flumine et o virgo…
Ovid, Metamorphoses
-
…via. Olim isti fuit generi quondam quaestus apud saeclum prius. Hoc novum est aucupium ego adeo hanc primus inveni viam. Est genus hominum, qui esse primos se omnium rerum volunt, Nec sunt hos consector. Hisce…
Terence, Eunuchus
-
…. At mature. Fiet. Satin hoc mandatum est tibi Ah Rogitare quasi difficile sit. Utinam tam aliquid invenire facile possis Phaedria Quam hoc peribit. Ego quoque una pereo, quod mihi est carius Ne istuc tam iniquo…
Terence, Eunuchus