modero
modero, regulate
- I Lit.
- α With acc.: neque tuum te ingenium moderat, Pac. ap. Non. 471, 7.—
- β With dat.: ego voci moderabo meae, Plaut. Mil. 2, 2, 115 (270).—
- II Transf., to regulate, Dig. 3, 5, 14: ita res moderatur, ut, etc., ib. 23, 3, 39.
- —Hence, mŏdĕrātus, a, um, P. a., keeping within due bounds, observing moderation, moderate (Ciceron.).
- A Of persons: moderati senes tolerabilem agunt senectutem, Cic. Sen. 3, 7: in omnibus vitae partibus moderatus ac temperans, id. Font. 14, 40: moderatum esse in re aliquā, id. Phil. 2, 16, 40; cf.: Gracchis cupidine victoriae haud satis moderatus animus, Sall. J. 42, 2.—
- B Of things, moderated, kept within due measure or bounds, moderate: convivium moderatum atque honestum, Cic. Mur. 6, 13: ventus, Ov. Tr. 4, 4, 57: mores, Cic. Fam. 12, 27, 1: otium, id. Brut. 2, 8: doctrina, id. Mur. 29, 60: oratio, id. de Or. 2, 8, 34.—Comp.: quando annona moderatior? Vell. 2, 126, 3. —Sup.: moderatissimus sensus, Planc. ap. Cic. Fam. 10, 24, 5.—Hence, adv.: mŏdĕ-rātē, with moderation, moderately (Ciceron.): moderate dictum, Cic. Font. 10, 31: omnia humana placate et moderate feramus, id. Fam. 6, 1, 4: moderate et clementer jus dicere, Caes. B. C. 3, 20.—Comp.: moderatius id volunt fieri, Cic. Fin. 1, 1, 2. —Sup.: res moderatissime constituta, Cic. Leg. 3, 5, 12.
-
…tellus seductaque nuper ab alto aethere cognati retinebat semina caeli ; quam satus Iapeto mixtam pluvialibus undis finxit in effigiem moderantum cuncta deorum. Pronaque cum spectent animalia cetera terram, os homini sublime dedit, caelumque videre iussit et erectos…
Ovid, Metamorphoses
-
…dicitur, sic est vere soluta, non ut fugiat tamen aut erret, sed ut sine vinculis sibi ipsa moderetur. Namque ego illud adsentior Theophrasto, qui putat orationem, quae quidem sit polita atque facta quodam modo ,…
Cicero, de Oratore
-
…hic nisi planum facit HS iↃↃↃ ad libellam sibi deberi, causam perdit. quid est in arbitrio mite, moderatum qvantvm aeqvivs et melivs sit dari. ille tamen confitetur plus se petere quam debeatur, sed satis superque habere…
Cicero, pro Q. Roscio comoedo
-
…M Nec vero mulieribus praefectus praeponatur, qui apud Graecos creari solet, sed sit censor, qui viros doceat moderari uxoribus. Non. M Ita magnam habet vim disciplina verecundiae ; carent temeto omnes mulieres. Non. M…
M. Tullius Cicero, De Republica
-
…causa postulet. Tertium est, ut caveamus, ut ea, quae pertinent ad liberalem speciem et dignitatem, moderata sint. Modus autem est optimus decus ipsum tenere, de quo ante diximus, nec progredi longius. Horum…
M. Tullius Cicero, De Officiis
-
…extraneae ; si habuerit, bene rebus eis usum ; si non habuerit, sapienter caruisse ; si amiserit, moderate tulisse ; deinde, quid sapienter is, quem laudet, quid liberaliter, quid fortiter, quid iuste ,…
Cicero, de Oratore
-
…cognoscas rationes nostras sumptuarias. turpe est enim nobis illum, qualiscumque est, hoc primo anno egere. post moderabimur diligentius. idem Pollex remittendus est ut ille cernat. plane Puteolos non fuit eundum cum ob ea quae ad…
Cicero, Epistulae ad Atticum
-
…pacem provinciae tuae finitimarumque regionum attinet, nescio ; ego quidem vehementer animi pendeo. nam si hoc modo rem moderari possemus, ut pro viribus copiarum tuarum belli quoque exsisteret magnitudo et quantum gloriae triumphoque opus esset adsequeremur, periculosam…
Cicero, Epistulae ad Familiares
-
…est in ipsa facultate dicendi, ut nihil hominum aut auribus aut mentibus iucundius percipi possit. Qui enim cantus moderata oratione dulcior inveniri potest Quod carmen artificiosa verborum conclusione aptius Qui actor imitanda quam orator suscipienda veritate iucundior Quid autem…
Cicero, de Oratore
-
…ut censuit Vercingetorix, convocandos statuunt, sed certum numerum cuique ex civitate imperandum, ne tanta multitudine confusa nec moderari nec discernere suos nec frumentandi rationem habere possent. Imperant Aeduis atque eorum clientibus, Segusiavis, Ambivaretis, Aulercis…
Julius Caesar, Gallic War