praecipio
praecipio, (to take beforehand, get in advance); to warn, to order
BWL
they figured victory to themselves beforehand
he instructed these ones to influence all mortals with money
Frieze-Dennison Vergil
Could not find praecepit in Logeion dictionaries.
praecepit Verb: perfect active indicative 3rd singular of praecipio
- I Lit.
- A In gen., Lucr. 6, 1050: nisi aquam praecepimus ante, id. 6, 804: a publicanis pecuniam insequentis anni mutuam praeceperat, Caes. B. C. 3, 31: aliquantum viae, to get the start somewhat, Liv. 36, 19: longius spatium fugā, id. 22, 41 fin.: iter, id. 3, 46: Piraeeum quinqueremibus, to preoccupy, id. 32, 16, 5: mons a Lusitanis praeceptus, Sall. Fragm. ap. Gell. 10, 26, 3: si lac praeceperit aestus, i.e. have previously dried up, Verg. E. 3, 98.—
- B In partic., in jurid. lang, to receive (esp. an inheritance or bequest) in advance, Plin. Ep. 5, 7, 4: si heres centum praecipere jussus sit, Dig. 30, 122; so ib. 36, 1, 63: quantitatem dotis, ib. 17, 2, 81: dotem, ib. 10, 2, 46: per praeceptionem hoc modo legamus: Lucius Titius hominem Stichum praecipito, Gai. Inst. 2, 216. —
- II Trop.
- A In gen., to take or obtain in advance, to anticipate: aliquantum ad fugam temporis Syphax et Hasdrubal praeceperunt, gained some advantage in time, Liv. 30, 8 fin.: tempus, id. 1, 7: celeres neu praecipe Parcas, do not hasten in advance of, do not anticipate, Stat. Th. 8, 328; so, veneno fata praecepit, Flor. 3, 9, 4: praecipio gaudia suppliciorum vestrorum, I rejoice in advance, Anton. ap. Cic. Phil. 13, 20, 45; Hirt. B. G. 8, 51; cf. Liv. 45, 1, 1: jam animo victoriam praecipiebant, figured to themselves beforehand, Caes. B. C. 3, 87 fin.; Liv. 10, 26: spe jam praecipit hostem, Verg. A. 11, 491: praecipere cogitatione futura, to conjecture or imagine beforehand, Cic. Off. 1, 23, 81: omnia, Verg. A. 6, 105; cf.: haec usu ventura opinione praeceperat, had already suspected, Caes. B. G. 7, 9: sed alterum mihi est certius, nec praecipiam tamen, Cic. Att. 10, 1, 2.—
- B In partic., to give rules or precepts to any one, to advise, admonish, warn, inform, instruct, teach; to enjoin, direct, bid, order, etc. (syn.: mando, impero, doceo): vilici officia, quae dominus praecepit, Cato R. R. 142: Philocomasio id praecipiendum est, ut sciat, Plaut. Mil. 2, 2, 92 (247): quoi numquam unam rem me licet semel praecipere, id. As. 2, 4, 15 (421): quae ego tibi praecipio, ea facito, id. Trin. 2, 2, 17 (292): docui, monui, bene praecepi semper quae potui omnia, Ter. Ad. 963: quicquid praecipies, esto brevis, Hor. A. P. 335: de eloquentiā, Cic. de Or. 2, 11, 48: de agriculturā, Plin. 18, 24, 56, § 201: alicui aliquid praecipere, Cic. Mur. 2, 4: glossemata nobis, Asin. Gall. ap. Suet. Gram. 22: numerumque modumque carinis Praecipiant, Verg. A. 11, 329: cantus lugubres, Hor. C. 1, 24, 2: artem nandi, Ov. Tr. 2, 486: humanitatem, Plin. Ep. 1, 10, 2, etc.: mitem animum et mores modicis erroribus aequos Praecipit, enjoins, recommends, Juv. 14, 16.—With inf.: justitia praecipit, parcere omnibus, Cic. Rep. 3, 12, 21; so, paeoniam praecipiunt eruere noctu, Plin. 25, 4, 10, § 29: codicillos aperiri testator praecepit, Dig. 31, 1, 89.—With ut: illud potius praecipiendum fuit, ut, etc., Cic. Lael. 16, 60: recte etiam praecipi potest in amicitiis, ne, etc., id. ib. 20, 75: consulentibus Pythia praecepit, ut, etc., Nep. Milt. 1, 3.—With subj. alone: praecipit atque interdicit, omnes unum peterent Indutiomarum, Caes. B. G. 5, 58: his praecepit, omnes mortales pecuniā aggrediantur, Sall. J. 28, 1.—With acc. and inf.: etiam scelere convictos nonnisi ad opus damnari praeceperat, Suet. Ner. 31: D. Claudius edicto praecepit, decreed, commanded, Dig. 48, 10, 15. —As subst.: praecĭpĭens, entis, m., a teacher, Cic. Rep. 1, 46, 70: jam prope consummata fuerit praecipientis opera, Quint. 2, 6, 6: in numero praecipientium, id. 2, 3, 5.
- —Hence, praeceptum, i, n. (acc. to II. B.), a maxim, rule, precept; an order, direction, command, bidding; an injunction, etc. (class.): quo praecepto ab iis diligentissime observato, Caes. B. G. 5, 35: sine praecepto ullius suā sponte struebatur acies, Liv. 9, 31: transvectae praecepto ducis alae, Tac. Agr. 37: hoc praeceptum patet latius, Cic. Tusc. 2, 24, 58; cf.: hoc praeceptum officii diligenter tenendum est, id. Off. 2, 14, 51.—In plur.: tuis monitis praeceptisque, Cic. Fam. 5, 13, 3: in quam (partem) praecepta nobis danda sunt, id. Inv. 2, 17, 53; 2, 34, 105: abundare praeceptis philosophiae, id. Off. 1, 1, 1: dare praecepta dicendi, id. Brut. 76, 273; cf. studiosis dicendi praecepta tradere, id. Or. 41, 141: deūm praecepta secuti, orders, commands, Verg. G. 4, 448: sine vi non ulla dabit (Nereus) praecepta, id. ib. 4, 398.
- 1. vooraf, eerder nemen [iter, spatium een voorsprong nemen; aliquantum viae; pecuniam mutuam als voorschot in ontvangst nemen]; ➤ tempore praecepto vanwege de voorsprong in tijd; mons a Lusitanis praeceptus van tevoren ingenomen; seges praecipitur wordt te snel rijp;
- 2. (postklass.) (jur. t.t.) vooraf in ontvangst nemen, vóór de verdeling v.d. erfenis [dotem];
- 3. (metaf.) van tevoren ervaren, voelen [laudem; gaudia suppliciorum vestrorum zich bij voorbaat verheugen over; spem alvast hopen];
- 4. van tevoren vernemen, te weten komen [rem famā];
- 5. versneld uitvoeren, tot stand brengen, laten gebeuren [victoriam; bellum];
- 6. vooruitlopen op, voorvoelen (m. acc.) [cogitatione, opinione, animo futura zich in gedachten een voorstelling maken v.d. toekomst; omnia; orationem]; ➤ iam animo victoriam praecipiebant (Caes.) waanden zich al overwinnaars; (abs.) non praecipiam ik zal niet op de zaak vooruitlopen;
- 7. aanbevelen, opdragen, bevelen, verordenen, bepalen (m. acc.; de; m. ut, ne; conj.; m. inf.; m. afh. vr.); ➤ D. Claudius edicto praecepit;
- 8. leren, onderwijzen (m. acc.; aci.; de) [artem nandi; humanitatem; de agricultura]; — subst. praecipientēs, ium m leraren.
先取。先期。命。令。訓。出規模。先知。— spe hostem 虚 想交戰。— ei artem oratoriam 訓彼口才方。— paucis adolescentibus 敎幾個幼年人。
Suggest a Translation
See an image
- prae+capio, to take beforehand, get in advance: ab publicanis pecuniam insequentis anni mutuam praeceperat, had borrowed in advance, Cs.: aliquantum viae, get something of a start, L.: Piraeeum quinqueremibus, preoccupy, L.: si lac praeceperit aestus, i. e. have dried up, V.: praecipitur seges, ripens prematurely, O.—Fig., to take in advance, obtain beforehand, anticipate: alterum mihi est certius, nec praecipiam tamen, I will not anticipate: ut ne multi ante praeciperent oculis quam populusR., got an earlier view: famā prius praecepta res, anticipated by rumor, L.: aliquantum ad fugam temporis, gain some advantage in time, L.: tempore illi praecepto, by priority, L.: praecipio gaudia suppliciorum vestrorum, I rejoice in advance: iam animo victoriam praecipiebant, figured to themselves beforehand, Cs.: cogitatione futura, to imagine beforehand: omnia, V.: quod haec usu ventura opinione praeceperat, had already suspected, Cs.—To give rules, advise, admonish, warn, inform, instruct, teach, enjoin, direct, bid, order: bene praecepi semper quae potui omnia, T.: Quicquid praecipies, esto brevis, H.: de eloquentiā: artem nandi, O.: Mitem animum, recommend, Iu.: haec illi: numerum modumque carinis, prescribe, V.: parcere omnibus: ceteras (sarcinas) incendi, Cu.: an ratio parum praecipit, nec bonum illud esse, nec, etc., teaches: illud potius praecipiendum fuit, ut, etc.: Caesar praecepit vobis, ne sibi adsentiremini: praecipit atque interdicit, omnes unum peterent, Cs.: eis adgrediantur, etc., S.
-
…atque insignibus cognovisse. Caesar suas copias in proximum collem subducit, aciem instruit. Labienus, ut erat ei praeceptum a Caesare ne proelium committeret, nisi ipsius copiae prope hostium castra visae essent, ut undique uno tempore in…
Julius Caesar, Gallic War
-
…exspectant, rerum potiri volunt, honores quos quieta re publica desperant perturbata se consequi posse arbitrantur. quibus hoc praecipiendum videtur, unum scilicet et idem quod reliquis omnibus, ut desperent id quod conantur se consequi posse primum omnium…
Cicero, in Catilinam
-
…cuius patrocinio civitas plurumum utebatur, rem omnem, uti cognoverant, aperiunt. Cicero per Sangam consilio cognito legatis praecipit, ut studium coniurationis vehementer simulent, ceteros adeant, bene polliceantur dentque operam, uti eos quam maxume manufestos…
Sallust, Catilina
-
…ora quierunt, incipit Aeneas heros Non ulla laborum, O virgo, nova mi facies inopinave surgit ; omnia praecepi atque animo mecum ante peregi. Unum oro quando hic inferni ianua regis dicitur, et tenebrosa palus Acheronte refuso…
Vergil, Aeneid
-
…facto opus sit, ita agant, permittit. Illi, homines militares, sine tumultu praesidiis conlocatis, sicuti praeceptum erat, occulte pontem obsidunt. Postquam ad id loci legati cum Volturcio venerunt et simul utrimque clamor exortus est…
Sallust, Catilina
-
…foeda atque terribilis eius facies est. In eum locum postquam demissus est Lentulus, vindices rerum capitalium, quibus praeceptum erat, laqueo gulam fregere. Ita ille patricius ex gente clarissuma Corneliorum, qui consulare imperium Romae habuerat ,…
Sallust, Catilina
-
…Fulvius, senatoris filius, quem retractum ex itinere parens necari iussit. Isdem temporibus Romae Lentulus, sicuti Catilina praeceperat, quoscumque moribus aut fortuna novis rebus idoneos credebat, aut per se aut per alios sollicitabat, neque solum…
Sallust, Catilina
-
…falsa diiudicandi, quam verbo Graeco διαλεκτικήν appellaret In hac arte, si modo est haec ars, nullum est praeceptum, quo modo verum inveniatur, sed tantum est, quo modo iudicetur ; nam et omne, quod eloquimur…
Cicero, de Oratore
-
…sensibus euntem di immortales, ut spero, adiuverint, vivam libenter. sin autem me aliud fatum manet, praecipio gaudia suppliciorum vestrorum. namque si victi Pompeiani tam insolentes sunt, victores quales futuri sint vos potius experiemini .…
Cicero, Philippicae
-
…nefarium. imaginem M. Antoni crudelitatis in Dolabella cernitis ex hoc illa efficta est ; ab hoc Dolabellae scelerum praecepta sunt tradita. num leniorem quam in Asia Dolabella fuit in Italia, si liceat, fore putatis Antonium mihi…
Cicero, Philippicae