refercio
refercio, to fill up, stuff, cram
- to fill up, stuff, cram (class.; most freq. in the P. a.).
- I Lit.: meministis tum judices, corporibus civium Tiberim compleri, cloacas referciri, Cic. Sest. 35, 77: horrea, Plin. Pan. 31, 6: aerarium publicum, Avid. Cass. ap. Volcat. Avid. Cass. fin.— Poet., of personal objects: quem Fortuna donis opimis refersit, Sil. 5, 266.—
- II Trop.: perfice, ut Crassus quae coarctavit et peranguste refersit in oratione suā, dilatet nobis atque explicet, Cic. de Or. 1, 35, 163: aures refersit istis sermonibus, id. Rab. Post. 14, 40: libros puerilibus fabulis, id. N. D. 1, 13, 34: libris omnia, id. Tusc. 2, 2, 6: hominum vitam superstitione omni, id. N. D. 2, 24, 63. — Hence, rĕfertus, a, um, P. a., stuffed, crammed, filled full.
- α With abl. (of things): habere villas ornamentis refertas, Cic. Verr. 2, 4, 57, § 126; cf.: omnibus rebus ornatae ac refertae urbes, id. Imp. Pomp. 8, 21: insula Delos referta divitiis, id. ib. 18, 55: domus cupas taedā ac pice refertas, * Caes. B. C. 2, 11, 2: loca referta praedā, Liv. 5, 41: cera referta notis, Ov. Am. 1, 12, 8.— Sup.: theatrum celebritate refertissimum, Cic. Q. Fr. 1, 1, 14, § 42: Xerxes refertus omnibus praemiis donisque fortunae, id. Tusc. 5, 7, 20; cf.: bellorum praemiis refertos, Tac. A. 11, 7: refertus honestis studiis, id. Or. 34: vita undique referta bonis, Cic. Tusc. 5, 31, 86, id. Brut. 85, 294: litterae refertae omni officio, diligentiā, suavitate, id. Q. Fr. 2, 13 (15, a), 1: refertae sententiis poëtarum, Quint. 5, 11, 39: carmina referta contumeliis, Tac. A. 4, 34 fin.: flumen crocodilis refertum, Plin. 5, 1, 1, § 10.—With abl. personae (less freq.): domus erat aleatoribus referta, plena ebriorum, Cic. Phil. 2, 27, 67: armatis militibus refertum forum, id. Deiot. 12, 33; cf. id. Verr. 2, 1, 52, § 137; id. Planc. 8, 19; id. Or. 41, 140; 42, 146; id. Pis. 5, 11: per refertum clientibus atrium prodire, Sen. Brev. Vit. 14, 4.—
- β With gen. (of persons): referta Gallia negotiatorum est, plena civium Romanorum, Cic. Font. 5, 11 B. and K. (al. 1, 1): oppida hominum referta, Varr. ap. Non. 501, 15: referta quondam Italia Pythagoreorum fuit, Cic. de Or. 2, 37, 154: audieram refertam esse Graeciam sceleratissimorum hominum ac nefariorum, id. Planc. 41, 98: urbem refertam esse optimatium, id. Att. 9, 1, 2: mare refertum fore praedonum, id. Rab. Post. 8, 20.— Very rarely of things: cum refertam urbem atque Italiam fanorum haberemus, Cic. Har. Resp. 13, 28: castra referta regalis opulentiae capta, Just. 2, 14, 6; cf.: saltus elephantorum refertus, Plin. 5, 1, 1, § 15.— *
- γ With de: quaerebat, cur de hujusmodi nugis referti essent eorum libri, Cic. de Or. 1, 19, 86.—
- δ Absol.: Suessam Pometiam urbem opulentam refertamque cepit, Cic. Rep. 2, 24, 45 Mos.: locuples ac referta domus, id. de Or. 1, 35, 161: aerarium, id. ib. 2, 2, 2, § 6: Asia, id. Mur. 9, 20: refertos agros, Tac. H. 2, 56: utrique (Academici et Peripatetici) disciplinae formula plena et referta, Cic. Ac. 1, 4, 17.— Comp.: refertius aerarium, Cic. Verr. 2, 3, 87, § 202.— Adv. does not occur.
- 1. volstoppen, (aan)vullen [horrea; metaf. aures sermonibus; libros puerilibus fabulis]; — p. adj. refertus, a, um volgestopt, overvol, rijk (met, aan: abl. of gen.) [aerarium; Asia; agri; insula divitiis; vita bonis; mare praedonum];
- 2. op(een)hopen [alqd in oratione].
- re+farcio, to fill up, stuff, cram: meministis tum corporibus cloacas refarciri: libris omnia.—Fig., to pack close, condense, mass together: haec peranguste in oratione suā.—To fill full, cram: aurīs sermonibus: fabulis libros.
-
…nulla quaeritur, sed contra utilitatem etiam conservatur fides. Talibus exemplis non fictae solum fabulae, verum etiam historiae refertae sunt, et quidem maxime nostrae. nos enim ad sacra Idaea accipienda optimum virum delegimus, nos tutores misimus…
M. Tullius Cicero, de Finibus Bonorum et Malorum
-
…quidem physica magna fluxit multitudo deorum, qui induti specie humana fabulas poetis suppeditaverunt, hominum autem vitam superstitione omni referserunt. atque hic locus a Zenone tractatus post a Cleanthe et Chrysippo pluribus verbis explicatus est. Nam vetus haec…
M. Tullius Cicero, de Natura Deorum
-
…, quo die Romam veni, accepi tuas litteras datas Placentia, deinde alteras postridie datas Blandenonne cum Caesaris litteris refertis omni officio, diligentia, s suavitate. sunt ista quidem magna vel potius maxima ; habent enim vim magnam…
Cicero, Epistulae ad Quintum fratrem
-
…in rebus gerundis prospera fortuna comitata est. Nam et omne Latium bello devicit et Suessam Pometiam, urbem opulentam refertamque, cepit et maxima auri argentique praeda locupletatus votum patris Capitolii aedificatione persolvit et colonias deduxit et institutis eorum ,…
M. Tullius Cicero, De Republica
-
…et incitat ad conspiciendas totaque mente contrectandas varias voluptates, quibus ille et praeteritarum memoria et spe consequentium sapientis vitam refertam putat. Haec nostro more nos diximus, Epicurii dicunt suo ; sed quae dicant, videamus, quo modo…
M. Tullius Cicero, Tusculanae Disputationes
-
…, quod erat in fide mea, petere contendi. quo cum venissem, cognovi, id quod audieram, refertam esse Graeciam sceleratissimorum hominum ac nefariorum, quorum impium ferrum ignisque pestiferos meus ille consulatus e manibus extorserat ; qui…
Cicero, pro Plancio
-
…tuli. Qui enim possem, cum et afuissem domo adulescens et horum studiorum causa maria transissem et doctissimis hominibus referta domus esset et aliquae fortasse inessent in sermone nostro doctrinarum notae cumque vulgo scripta nostra legerentur, dissimulare me didicisse…
M. Tullius Cicero, Orator
-
…religionum. erat non solum domus mea sed totum Palatium senatu, equitibus Romanis, civitate omni, Italia cuncta refertum, cum tu non modo ad eum mitto enim domestica, quae negari possunt ; haec commemoro quae sunt palam…
Cicero, in Pisonem
-
…laudo significant enim formam quandam ingeni, sed admodum impolitam et plane rudem, Origines vero cum omnibus oratoris laudibus refertas diceres et Catonem cum Philisto et Thucydide comparares, Brutone te id censebas an mihi probaturum Quos enim ne e…
M. Tullius Cicero, Brutus
-
…quid iste suorum aedilibus commodarit Verres haec habeat domi, Verres ornamentis fanorum atque oppidorum habeat plenam domum, villas refertas. etiamne huius operari studia ac delicias, iudices, perferetis qui ita natus, ita educatus est, ita…
Cicero, in Verrem