About
Menu

respirare

respirare [CL] 1 to recover one's breath, to breathe again (after illness, exertion, or sim., also fig.). b to respire, breathe; c (transf. of bellows-operated instrument). quia inclinati tanto pondere sunt pressi, idcirco spatium ~andi non habent Gildas EB 1; mortuus ac tandem primo sub tempore noctis, / ejus in extrema respirans parte revixit Alcuin SS Ebor 888; contigit unum ex nobis ‥ velut exanimem sine sensu et voce jacere. tandem ~ans ac suspirans ‥ inquit ‥ Gosc. Transl. Aug. 39C; omnibus viribus consumptis, ulterius ~are non ausi W. Malm. GR I 49; describit passionem Christi ‥ ut preciosa propter nobilitatem regis exspirantis, ut fructuosa propter utilitatem gregis ~antis H. Hartlepool 195.  b quedam ‥ animalia non ~ant ‥ ut pisces; suffocantur ‥ cum aëri exponuntur quia tracheam non habent Alf. Angl. Cor 10. 8; usus aeris tam necessarius est ‥ ut sine ejus beneficio nec ~are valeamus Neckam NR I 18 p. 62.  c folligenis respirant organa flabris Aldh. VirgV 2788. 2 to have a breathing-space or respite, to pause or take a break. respondes te in disciplinis liberalibus diutius laborasse, tuumque propositum esse, antequam theologicas difficultates expugnes, biennio ~are P. Blois Ep. 9. 24B; hostes fatigati pedem retulerunt, ut ~arent et pausarent post conflictum V. II Off. 3; hinc est quod sapiens, licet quandoque ~et, nullum tempus dat otio Siccav. PN 35; ut ‥ utrique populo, confecta pace, paulisper ~are copia esset Enc. Emmae II 7; tandem rex noster volens aliquantulum ~are et ‥ principem fratrem suum inter has solicitudines recreacioni etsi modice indulgere G. Hen. V 18. 3 to recover or seek to recover, to recover hope, courage or sim.. b (w. abl., de or in & abl.) to recover by means of, to be restored by. c (w. de or ab & abl.) to recover or find relief from. obsecro, domine, ne desperem suspirando, sed ~em sperando Anselm (Prosl. 1) I 99; Cinomannis ‥ a Martello succensa et domino suo ‥ privata, tunc nuper aliquantum ‥ ~averat W. Malm. GR II 236; abbas ‥ nec ad victum vel vestitum conventus aliquid ‥ successori suo reliquerat. unde, ut ~aret, ‥ R. fere ducentas marcas exposuit G. S. Alb. I 134.  b quod tanto nunc durius tolero, quanto me ei imparem sentiens, in nulla fiducie consolatione ~o V. Greg. p. 76; in tenebris angustiarum gaudii spiritalis consolatione ~amus Bede Luke 592B; quo malis praesentibus durius deprimebatur, eo de aeterna certius praesumtione ~abat Id. HE II 1 p. 77; vi doloris pressus, his exemplis ~abat W. Malm. GR I 61.  c in quorum [praedicatorum] dictis ‥ ab hujus vitae fatigatione fideles quique ~arent Bede Luke 507B; reges Mertiorum ‥ a servitio Westsaxonum ~antes W. Malm. GR II 120; ut ‥ scissura schismatis consueretur ad unitatem et ecclesia Dei de variis laboribus ~aret ad pacem P. Blois Ep. 48. 141B; ab omni liberatus sum valetudine et ab eis quibus opprimebar ~avi calamitatibus Mir. Fridesw. 34. 4 (intr.) to evaporate. b to give off a smell, (w. abl.) to be redolent with. c (w. in & acc.) to exhale, breathe forth, give off. sumatur aqua quinte fortificacionis et destilletur et ponatur super mercurium ‥ et obturato vase, ne ~et Ripley 210.  b olere, ‥ ~are Osb. Glouc. Deriv. 400; tu Christi thalamus ‥ / et thimiamate respirans arula Walt. Wimb. Carm. 70.  c nichil ‥ ita obruit animum ut plenus venter ‥ in ructus vel in crepitus ventorum efflatione ~ans J. Sal. Pol. 728A. 5 a (intr., understood as) to expire (cf. exspirare). b (p. ppl. as adj.) expired, exhausted. a attestante lege qua dicitur mortuo mandatore ~at mandatum Chr. Abingd. I 23.  b nec ‥ ei qui jurisdictionem post judicium semel redditum ‥ voluerit continuare, cum lata sentencia sit ejus jurisdiccio ~ata Fleta 430. 6 (w. in or ad & acc.) to aspire to, long for (cf. aspirare). felix si umquam in libertatem ~are poterit [Anglia] W. Malm. GR II 207; s1141 cum aliquo modo [Anglia] sibi ad libertatem ~andum putasset, rursum in erumpnam recidit Id. HN 502 p. 64; c1144 maris transitus est, virtute baptismatis a vetustate peccati in novitatem gratie ~are G. Foliot Ep. 6. 7 (in gl., understood as) to agree, be in harmony (cf. conspirare). ~et, geþwæserie GlP 720.

Saved

Recent