respiro
respiro, to blow back, breathe back, breathe out, exhale
- Lit., to blow or breathe back; to breathe out, exhale (class.; esp. in the trop. signif.): quod nisi respirent venti, vis nulla refrenet Res ... nunc quia respirant, etc., Lucr. 6, 568 sq.: cum aspera arteria ad pulmones usque pertineat excipiatque animam eam, quae ducta sit spiritu eandemque a pulmonibus respiret et reddat, Cic. N. D. 2, 54, 136: ex eā pars redditur respirando, id. ib. 2, 55, 138: malignum aëra, to exhale, send forth, Stat. S. 2, 2, 78; cf. id. ib. 2, 4, 35; and poet.: fistula, i. e. to sound, Calp. Ecl. 4, 74.—
- II Transf., in gen., to take breath; to breathe, respire (only neutr.).
- A Lit.: propius fore eos ad respirandum, Cic. Fin. 4, 23, 64; 3, 14, 48: sine respirem, quaeso, Plaut. Ep. 2, 2, 20 (200) (with recipere anhelitum); id. Pers. 3, 3, 12 (416): O Clitopho, timeo. Clit. respiro, Ter. Heaut. 241; Quint. 8, 5, 14; Plin. 14, 22, 28, § 146: ut non ter deciens respiret, Juv. 14, 28 al.—
- B Trop., to fetch one’s breath again, to recover breath; to recover, revive, be relieved or refreshed after any thing difficult (as labor, care, etc.); constr. absol. or ab aliquā re.
- α Absol.: (improbitas) cujus in animo versatur, numquam sinit eum respirare, numquam acquiescere, Cic. Fin. 1, 16, 52; cf.: si armis positis civitas respiraverit, id. Fam. 6, 2, 2 (with recreari): cum tot negotiis distentus sit, ut libere respirare non possit, id. Rosc. Am. 8, 22: respiravi, liberatus sum, id. Mil. 18, 47: homines respirasse videbantur, id. Sest. 38, 71; id. Att. 2, 24, 5; 7, 13, a, 3; 10, 1: spatium respirandi dare, Liv. 10, 28; 26, 26 fin.; 28, 31; Verg. A. 9, 813 al.: quo animi respirant, Quint. 9, 4, 62.—Impers. pass.: ita respiratum, mittique legationes coeptae, Liv. 29, 4.—
- β With ab: respirare a metu, Cic. Clu. 70, 200; id. Har. Resp. 23, 48: ab eorum mixtis precibus minisque, Liv. 4, 25: a continuis cladibus, id. 22, 18; cf.: aures poëticis voluptatibus a forensi asperitate, Quint. 1, 8, 11.—
- 2 Transf., twice in Cic., of the exertion or passion itself, to abate, diminish, cease (syn.: remittere, cessare): oppugnatio respiravit, Cic. Phil. 8, 7, 20: cupiditas atque avaritia respirasset, id. Quint. 16, 53.
- 1. uitademen [animam];
- 2. diep ademen, ademhalen [libere];
- 3. weer op adem komen, ook metaf. [a cladibus; paulum a metu; a minis]; ➤ si civitas respiraverit; spatium respirandi;
- 4. (metaf.) (v. toestanden) tot rust komen; ➤ cupiditas atque avaritia paulum respiravit (Cic.); ne punctum quidem temporis oppugnatio respiravit;
- 5. (Lucr.) (v.d. wind) gaan liggen, ophouden met blazen.
喘氣。呼吸。暢懷。噴氣。— a metu 解怕。息惶。— animam 出氣。呼。 Nec punctum quidem temporis oppugnatio respiravit 一息亦不斷攻。
Suggest a Translation
See an image
- to blow back, breathe back, breathe out, exhale: ex eā pars redditur respirando.—To take breath, breathe, respire: propius fore eos ad respirandum:Clin. O Clitopho, Timeo. Clit. respira, T.: ter deciens, Iu.—Fig., to fetch breath, recover breath, recover, revive, be relieved, be refreshed: (improbitas) numquam sinit eum respirare: si armis positis civitas respiraverit, respiravi, liberatus sum: nec respirare potestas, V.: ita respiratum, mittique legationes, coeptae, L.: ab eorum mixtis precibus minisque, L.—To abate, diminish, cease, pause: oppugnatio respiravit: respirasset cupiditas.
-
…describebant. iacent suis testibus qui Clodium negant eo die Romam, nisi de Cyro audisset, fuisse rediturum. respiravi, liberatus sum ; non vereor ne, quod ne suspicari quidem potuerim, videar id cogitasse. nunc persequar…
Cicero, pro Milone
-
…fuerunt ; Quinctius ad vadimonium non venit. quid ago si me hercule haec tecum duo verba fecisses quid ago respirasset cupiditas atque avaritia, paulum aliquid loci rationi et consilio dedisses, tu te conlegisses, non in eam turpitudinem…
Cicero, pro Quinctio
-
…legatorum tormentis Mutinam verberavit ; opus ostendebat munitionemque legatis ; ne punctum quidem temporis, cum legati adessent, oppugnatio respiravit. ad hunc legatos cur an ut eorum reditu vehementius pertimescatis equidem cum ante legatos decerni non censuissem, hoc…
Cicero, Philippicae
-
…vereri debes nec eos, quos adiuvisti ; si armis aut condicione positis aut defetigatione abiectis aut victoria detractis civitas respiraverit, et dignitate tua frui tibi et fortunis licebit ; sin omnino interierint omnia fueritque is exitus, quem vir…
Cicero, Epistulae ad Familiares
-
…quem Sex. Naevius non volt, si est homini honesto locus in civitate invito Naevio, si fas est respirare P. Quinctium contra nutum dicionemque Naevi, si, quae pudore ornamenta sibi peperit, ea potest contra petulantiam…
Cicero, pro Quinctio
-
…ATTICO SAL. iii Nonas cum in Laterium fratris venissem, accepi litteras ; tuas ; et paulum respiravi, quod post has ruinas mihi non acciderat. per enim magni aestimo tibi firmitudinem animi nostri et factum nostrum…
Cicero, Epistulae ad Atticum
-
…in pulmones anima ducitur, ea calescit primum ipso ab spiritu, deinde contagione pulmonum, ex eaque pars redditur respirando, pars concipitur cordis parte quadam quam ventriculum cordis appellant, cui similis alter adiunctus est, in quem sanguis…
M. Tullius Cicero, de Natura Deorum
-
…uno non mentiebatur, confirmaret, tam crudelis mei, tam sceleratus rei publicae vexator esse potuisset idem postea quam respirare vos a metu caedis, emergere auctoritatem vestram e fluctibus illis servitutis, reviviscere memoriam ac desiderium mei vidit ,…
Cicero, de Haruspicum Responso
-
…de veneno esse confessum hoc uno modo, iudices, saepe multorum improbitate depressa veritas emergit et innocentiae defensio interclusa respirat, quod aut ei qui in fraude callidi sunt non tantum audent quantum excogitant, aut ei quorum eminet audacia…
Cicero, pro Cluentio