αἴτιος
αἴτιος, αἴτιος, αἰτίᾱ, αἴτιον, responsible (for), guilty (of) (+ gen)
- culpable, responsible, ἐπεὶ οὔ τί μοι αἴτιοί εἰσιν Il. 1.153, cf. B. 10.34, Hdt. 7.214: Comp. αἰτιώτερος Th. 4.20: Sup., τοὺς αἰτιωτάτους the most guilty, Hdt. 6.50; αἰ. τινος Id. 3.52.
- 2 Subst., αἴτιος, ὁ, the accused, the culprit, A. Ch. 70, etc.; οἱ αἴ. τοῦ πατρός they who have sinned against my father, ib. 273:—c. gen. rei, οἱ αἴ. τοῦ φόνου ib. 117, cf. S. Ph. 590, Hdt. 4.200.
- II responsible for, c. gen. rei, Hdt. 1.1, etc.; αἴτιός τινός τινι being the cause of a thing to a person, Lys. 13.57, cf. D. 23.54, Isoc. 8.100: c. inf., αἴ. τὸν ἠέρα ξηρὸν εἶναι Hdt. 2.26; τοῦ μὴ φαλακροῦσθαι Id. 3.12, etc.; αἴ. θανεῖν S. Ant. 1173; αἰ. πεμφθῆναι ἄγγελον Antipho 5.23, cf. Lys. 13.82; αἴτιος τὸ σὲ ἀποκρίνασθαι Pl. La. 190e: Comp., τοῦ . . ἐλευθέραν εἶναι . . αἰτιώτερον D. 24.5, cf. 51.21: Sup. αἰτιώτατος, ἐν τῷ στενῷ ναυμαχῆσαι mainly instrumental in causing the sea-fight, Th. 1.74; αἰ. τοῦ μὴ ἀποθανεῖν D. 20.42; -ώτατόν τι καὶ τελέως δραστικόν Phld. D. 1.23.
- 2 αἴτιον, τό, cause, Hp. VM 6 (pl.), 21, Hdt. 7.125, E. IA 939, Th. 4.26, etc.; τί ποτʼ οὖν ἐστι τὸ αἴτιον τό . . μηδένα εἰπεῖν; D. 8.56; freq. in Philos., τὸ δʼ αἴ. τούτου εἶναι ὅτι . . Pl. Phd. 110e, etc.
I
1 en cont. desfavorables responsable, culpable
ἐπεὶ οὔ τί μοι αἴτιοί εἰσιν
οὐδέ τοι ἡμεῖς αἴτιοι (de la muerte de Patroclo) ἀλλὰ θεός τε μέγας καὶ Μοῖρα
οὔ ... ἀοιδοὶ αἴ. (de las desgracias que cantan) ἀλλά ποθι Ζεύς
θεός
τοὺς μὲν αἰτίους σήμαινε
• c. gen. obj.
αἴτιος ἔπλετο πάντων
ὀργῆς ματαίας εἰσὶν αἴτιοι λόγοι
τῆς διαφορᾶς
• c. gen. obj. y dat. de pers.
αἴτιος ἐκείνῳ ἐστὶ τοῦ θανάτου
ἑαυτῷ τοῦ πάθους αἴτιον ἡγήσατο
πολλῶν δὲ χρήματ' αἴτι' ἀνθρώποις κακῶν
• c. inf.
οἱ ζῶντες αἴ. θανεῖν
• subst. ὁ αἴτιος el culpable c. gen. obj.
οἱ αἴ. τοῦ πατρός
los culpables de la muerte de mi padreτοῦ φόνου
2 en cont. favorables responsable, causante c. gen.
τοῦ μὴ φαλακροῦσθαι
σωτηρίας
αἴτιοι πολλῶν ἀγαθῶν
πάντων τῶν ἀγαθῶν
• c. gen. obj. y dat. de pers.
τῶν ἀγαθῶν ὢν ὁ θεὸς αὐτοῖς αἴτιος
μεγίστων ἀγαθῶν αἰτίαν γενέσθαι πᾶσιν ἀνθρώποις
πολλοῖς ... ἐν τῷ πολέμῳ γέγονεν αἴτιος τῆς σωτηρίας
• c. inf.
αἴ. πεμφθῆναι ἄγγελον
αἴ. ... τὸ σὲ ἀποκρίνασθαι
• abs.
ὀρθῶς κείμενοι νόμοι αἴτιοι
• para expresar la causa o razón científica
αἴ. τὸν ἠέρα ξηρὸν εἶναι
τοῦ μὴ γίγνεσθαι πολλοὺς ... αἴτιος ἡ ... κίνησις
(τὸ πνεῦμα) αἴτιον ὄντα τοῦ ψυχικοῦ τοῖς ζῴοις
II subst. τὸ αἴ.
1 la causa, la razón
τὸ δ' αἴτιον οὐτ[
• en sent. cien. esp. como pred. nom. más gen. (la) causa de
τούτου δὲ αἴτιόν ἐστι τοῦ σώματος ἡ ἔντασις
• fil. causa
τὸ ποιοῦν δέ γ' ἐστὶν οὐκ ἄλλο τι ἢ αἴ.
lo que produce no es otra cosa que la causaτῆς μονῆς, τοῦ μένειν
κινήσεως
• en Arist. identificado con las
ἀρχαί
• dist. de σημεῖα, συμπτώματα Arist.Diu.Som.462b27,
τὰ αἴτια γνωρίσωμεν τὰ πρῶτα
• principio causal, principio, motivo
κατὰ δὲ τὸ ἴδιον χώρας καὶ ὅσων δήποτε αἰτίων οὐ πᾶσι συνέπεται τὸ αὐτὸ δίκαιον εἶναι
(el derecho representa el bien común) pero en cuanto se refiere a la particularidad de una región y de motivos diferentes no conviene a todos el mismo derecho
• entre los estoicos lo causante identif. c. la divinidad y otros principios, Chrysipp.Stoic.2.120, cf. 2.119.
2 τὰ Αἴτια Las Causas, Los Orígenes o Los Principios poemas etiológicos, explicaciones de mitos, obra de Calímaco, A.R.Fr.13.
•Cf.
1. verantwoordelijk (voor), schuldig (aan);
2. als subst. te vertalen oorzaak, met gen.:
-η.
Blameworthy, to blame: οὔ τί μοι αἴτιοί εἰσιν Il. 1.153. Cf. Il. 3.164, Il. 13.111, 222, Il. 15.137, Il. 19.86, 410, Il. 21.275, 370: οὐκ ἀοιδοὶ αἴτιοι, ἀλλὰ Ζεὺς αἴτιος Od. 1.348. Cf. Od. 2.87, Od. 8.311, Od. 11.559, Od. 22.155.
With genit.: αἰ. πάντων (for everything) Od. 22.48.
- 1responsible παντὶ μὲν θεὸν αἴτιον ὑπερτιθέμεν pr. P. 5.25
Strong 159
1. causative of, responsible
2. blameworthy, culpable; as subst., ὁ αἰ., the culprit, the accused (Lat.
- Ito blame, blameworthy, culpable, Il., etc.: comp., αἰτιώτερος more culpable, Thuc.; Sup., τοὺς αἰτιωτάτους the most guilty, Hdt.; τινος for a thing, Hdt.
- 2as Subst., αἴτιος, ὁ, the accused, culprit, Lat. reus, Aesch., etc.; οἱ αἴτιοι τοῦ πατρός they who have sinned against my father, Aesch.:—c. gen. rei, οἱ αἴτ. τοῦ φόνου those guilty of murder, Aesch.
- IIbeing the cause, responsible for, c. gen. rei, Hdt., etc.; c. inf., Soph.: Sup., αἰτιώτατος ναυμαχῆσαι mainly instrumental in causing the seafight, Thuc.
- 2αἴτιον, τό, a cause, Plat., etc.
-
…συγκοπῶσιν, ὀργιζόμενοι παραχρῆμα τιμωρεῖσθαι ζητοῦσιν, οὗτος δὲ χρόνοις ὕστερον. ὅτι μὲν οὖν, ὦ βουλή, οὐδενὸς αἴτιός εἰμι τῶν γεγενημένων, ἱκανῶς ἀποδεδεῖχθαι νομίζω · οὕτω δὲ διάκειμαι πρὸς τὰς ἐκ τῶν τοιούτων πραγμάτων διαφοράς, ὥστε…
Lysias, Speeches
-
…συνόντας τιμᾶσθαι πειρωμένους, ὥσπερ πολλῶν ἀγαθῶν αἰτίου ἀλλʼ οὐ μεγάλων κακῶν γεγενημένου. ὃς πρῶτον μὲν τῆς προτέρας ὀλιγαρχίας αἰτιώτατος ἐγένετο, πείσας ὑμᾶς τὴν ἐπὶ τῶν τετρακοσίων πολιτείαν ἑλέσθαι. καὶ ὁ μὲν πατὴρ αὐτοῦ τῶν προβούλων ὢν ταὔτʼ…
Lysias, Speeches
-
…Ἑλλάδος, ἐψευσμένος δὲ τῆς ἐλπίδος, ἀτιμαζόμενος δὲ τῷ γεγενημένῳ, ἀχθόμενος δὲ τῇ συμφορᾷ, ὀργιζόμενος δὲ τοῖς αἰτίοις, ἀπαθὴς δʼ ὢν κακῶν καὶ ἄπειρος ἀνδρῶν ἀγαθῶν, δεκάτῳ ἔτει παρασκευασάμενος διακοσίαις μὲν καὶ χιλίαις ναυσὶν ἀφίκετο ,…
Lysias, Speeches
-
…παρʼ ἐκείνων ὅρκους εἰληφώς. καὶ τοσούτων καὶ ἑτέρων κακῶν καὶ αἰσχρῶν καὶ πάλαι καὶ νεωστὶ καὶ μικρῶν καὶ μεγάλων αἰτίου γεγενημένου τολμήσουσιν αὑτοὺς φίλους ὄντας ἀποφαίνειν, οὐχ ὑπὲρ ὑμῶν ἀποθανόντος Θηραμένους ἀλλʼ ὑπὲρ τῆς αὑτοῦ πονηρίας, καὶ δικαίως…
Lysias, Speeches
-
…δὲ ὀργιζομένη καὶ ἀδικεῖσθαι νομίζουσα, ὅτι οὐκέτι ὁμοίως ἐφοίτα παρʼ αὐτήν, ἐφύλαττεν ἕως ἐξηῦρεν ὅ τι εἴη τὸ αἴτιον. προσελθοῦσα οὖν μοι ἐγγὺς ἡ ἄνθρωπος τῆς οἰκίας τῆς ἐμῆς ἐπιτηροῦσα, Εὐφίλητε ἔφη μηδεμιᾷ πολυπραγμοσύνῃ προσεληλυθέναι με νόμιζε…
Lysias, Speeches
-
…φροντιζόντων Λακεδαιμονίων, ὀνειδίζων δὲ τοῖς τῆς πολιτείας μετέχουσιν, ὅτι πάντων τῶν πεπραγμένων τοῖς εἰρημένοις τρόποις ὑπʼ ἐμοῦ αὐτὸς αἴτιος γεγενημένος τοιούτων τυγχάνοι, πολλὰς πίστεις αὐτοῖς ἔργῳ δεδωκὼς καὶ παρʼ ἐκείνων ὅρκους εἰληφώς. καὶ τοσούτων καὶ ἑτέρων κακῶν…
Lysias, Speeches
-
…παρόδου ἀδίκως ἐκπεσόντα, ὑπὲρ ἧς ἐγὼ πολλοὺς κινδύνους κεκινδύνευκα καὶ πολλὰς λῃτουργίας λελῃτούργηκα, καὶ κακοῦ μὲν αὐτῇ οὐδενὸς αἴτιος γεγένημαι, οὐδὲ τῶν ἐμῶν προγόνων οὐδείς, ἀγαθῶν δὲ πολλῶν · ὥστε δικαίως ἂν ὑφʼ ὑμῶν καὶ ὑπὸ τῶν…
Lysias, Speeches
-
…περιιὼν καὶ πολυπραγμονῶ, δημοσίᾳ δὲ οὐ τολμῶ ἀναβαίνων εἰς τὸ πλῆθος τὸ ὑμέτερον συμβουλεύειν τῇ πόλει. τούτου δὲ αἴτιόν ἐστιν ὃ ὑμεῖς ἐμοῦ πολλάκις ἀκηκόατε πολλαχοῦ λέγοντος, ὅτι μοι θεῖόν τι καὶ δαιμόνιον γίγνεται φωνή, ὃ δὴ…
Plato, Apology
-
…· νῦν δὲ οὐδαμοῦ περὶ ταύτην τὴν πρᾶξιν οὔτʼ ἐν ἔργῳ οὐδενὶ οὔτʼ ἐν λόγῳ ἠναντίωταί μοι. τί οὖν αἴτιον εἶναι ὑπολαμβάνω ; ἐγὼ ὑμῖν ἐρῶ · κινδυνεύει γάρ μοι τὸ συμβεβηκὸς τοῦτο ἀγαθὸν γεγονέναι, καὶ οὐκ ἔσθʼ ὅπως…
Plato, Apology
-
…ἐξ ἐκείνου τοῦ χρόνου τεττάρων ἐτῶν παρεληλυθότων οὐδέν μοι πώποτε ἐνεκάλεσεν οὐδείς. Σίμων δʼ οὑτοσί, πάντων τῶν κακῶν αἴτιος γενόμενος, τὸν μὲν ἄλλον χρόνον ἡσυχίαν ἦγε δεδιὼς περὶ αὑτοῦ, ἐπειδὴ δὲ δίκας ἰδίας ᾔσθετο κακῶς ἀγωνισάμενον ἐξ…
Lysias, Speeches