αἰτιάομαι
αἰτιάομαι, αἰτιάομαι, accuse, censure; allege as a cause
- accuse, censure, c. acc. pers., τάχα κεν καὶ ἀναίτιον αἰτιόῳτο Il. 11.654, cf. Od. 20.135; ἀναίτιον αἰτιάασθαι Il. 13.775; θεοὺς βροτοὶ αἰτιόωνται Od. 1.32, cf. E. Fr. 254; καί μʼ τιάασθε ἕκαστος Il. 16.202, cf. S. OT 608, Lys. 7.38, etc.; αἰ. ὡς μιαρούς Pl. R. 562d; αἰ. τινά τινος to accuse of a thing, Hdt. 5.27, Pl. R. 619c, D. 21.104, etc.: c. inf., αἰ. τινὰ ποιεῖν τι accuse one of doing, Hdt. 5.27, Pl. Criti. 120c, X. Mem. 1.1.2; οὐ τὰ ὑμέτερα αἰτιασόμεθα μὴ οὐχ ἕτοιμα εἶναι Pl. La. 189c; αἰ. τινὰ ὡς . . or ὅτι . ., Th. 1.120, X. An. 3.1.7; αἰ. τινὰ περί τινος X. HG 1.7.6: c. acc. cogn., αἰ. αἰτίαν κατά τινος bring a charge against one, Antipho 6.27:— Pass., to be accused, aor. 1 ᾐτιάθην (always) Th. 6.53, 8.68, X. HG 2.1.32: pf. ᾐτίαμαι Th. 3.61: fut. αἰτιαθήσομαι D.C. 37.56.
- b in good sense, give one the credit of being, σὲ τίς αἰτιᾶται νομοθέτην ἀγαθὸν γεγονέναι; Pl. R. 599e, cf. 379c, Cra. 396d.
- 2 c. acc. rei, lay to oneʼs charge, impute, τοῦτο αἰ. X. Cyr. 3.1.39; ταῦτα D. 19.215: c. dupl. acc., τί ταῦτα τοὺς Λάκωνας αἰτιώμεθα; Ar. Ach. 514.
- 3 injure, ὁπλήν Hippiatr. 105.
- II allege as the cause, οὐ τὸ αἴτιον αἰ. not to allege the real cause, Pl. R. 329b; τίνα ἔχεις αἰτιάσασθαι . . τούτου κύριον; ib. 508a; φωνάς τε . . καὶ ἄλλα μυρία αἰ. Id. Phd. 98e; τἀναίτια Id. Ti. 88a; ὧν τὴν πενίαν αἰτιάσαιτʼ ἄν τις D. 18.263; τὴν δίνην Arist. Cael. 295a32; τὸ αὐτόματον Id. Ph. 196a25.
- 2 c. inf., allege, τὸν λόγον αἰ. δυσχερῆ εἶναι Pl. Prt. 333d, cf. Men. 93d; αἰ. τι αἴτιον εἶναι Grg. 518d; ἰλίγγους ἐκ φιλοσοφίας ἐγγίγνεσθαι allege by way of accusation that . ., Id. R. 407c; τῆς ἱερᾶς χώρας ᾐτιᾶτο εἶναι he alleged that it was part of . ., D. 18.150, cf. 37.12. (Late in Act., POxy. 1032.51 (ii A. D.).)
I en cont. desfavorables
1 censurar, criticar, acusar a los dioses
Κρονίωνα
θεούς
δαίμον' αἰτιωμέ[ν]η[ν
acusando al destinoτὸν Ϝὸν θάμα θῦμον αἰτιάμενος
† αἰτιάο † τὰ μέτερρα
τί τῶν πάντων αἰτιᾷ;
• acusar
ἀναίτιον
τὸν χρώμενον
τὸν ὑπηρέτην
με
σε
αὐτὸς σεαυτὸν αἰτιῶ
acúsate a ti mismoαὐταυτόν
κοὐκ αἰτιῶμαι κεῖνον ὡς τοὺς ἐν τέλει
μηδέν' αἰτιῶ βροτῶν
• c. ac. y gen. acusar a alguien de algo
τοὺς μὲν λιποστρατίης
περὶ τῆς ἀναιρέσεως ... αὐτοὺς αἰτιάσασθαι
αἰ. τινὰ ὡς ..., ὅτι ...
αἰ. ὡς μιαρούς
• c. or. de inf.
(αἰτιώμενος) τοὺς δὲ σίνεσθαι τὸν Δαρείου στρατόν
τίν' αἰτιάσομαι θεῶν μ' ἀπολλύναι;
εἰ δέ τίς τι αἰτιᾶται Ἀστυ[κράτην] ... ἀδικεῖν Δε[λφῶν τινα
si alguno hace una acusación de que Astícrates comete algún delito contra alguno de Delfos ...ἡ αἰτία ἣν αἰτιῶνται κατ' ἐμοῦ
la acusación que hacen contra mí
• en v. pas. ser acusado Th.6.53, 8.68, X.HG 2.1.32, D.C.37.56.5, Th.3.61, PHaw.69re.12 (I/II d.C.) en SB 13224.2.12 (I/II d.C.).
2 c. ac. de cosa imputar, echar la culpa, echar en cara, achacar
τὰ Φοίβου αἰτιᾶσθε θέσφατα
τοῦτο
ταῦτα
τὴν στρατηγοῦ προπέτειαν
ἄγνοιαν αἰτιῶνται
τί ταῦτα τοὺς Λάκωνας αἰτιώμεθα
3 dañar, ser nocivo para
ὁπλήν
II en cont. favorables, de pers. decir que uno es, que tiene fama de
σὲ δὲ τίς αἰτιᾶται ... νομοθέτην ἀγαθὸν γεγονέναι ...;
III en cont. neutr.
1 c. ac. de cosa o pers. decir que algo o alguien es la causa, aducir como causa o causante
φωνάς τε καὶ ἀέρας καὶ ἀκοάς
τὸ αὐτόματον
• αἰ. τινά (τί) τινος aducir como la causa de algo
τίνα οὖν ἔχεις αἰτιάσασθαι τῶν θεῶν τούτου ...;
¿quién de los dioses crees que puede ser el causante de esto?ὧν τὴν πενίαν αἰτιάσαιτ' ἄν τις
τούτου οὐκ ἔστιν αὖ τ[ο]ὺς πλαγιασμοὺς α[ἰ]τιάσασθαι
2 c. ac. int. aducir, alegar
οὐ τὸ αἴτιον αἰ.
τὰ ἀναίτια
αἰ. τι αἴτιον
αἰτιάσονται τῶν νόσων αἰτίους εἶναι
• c. or. de verbos de decir alegar como causa, manifestar
λόγου δυσχερῆ εἶναι
ἰλίγγους ἐκ φιλοσοφίας ἐγγίγνεσθαι
τῆς ἱερᾶς χώρας ᾐτιᾶτ' εἶναι
alegaba que era parte de tierra sagrada
1. als oorzaak beschouwen of aanwijzen:
2. verantwoordelijk houden, de schuld geven, beschuldigen, met acc. van pers.:
3. beweren (en daarmee een oorzaak aanwijzen, een reden of excuus geven of een beschuldiging uiten),
[αἴτιος.]
3 pl. αἰτιόωνται Od. 1.32.
2 sing. opt. αἰτιόῳο Od. 20.135.
3 sing. αἰτιόῳτο Il. 11.654.
Infin. αἰτιάασθαι Il. 10.120, Il. 13.775.
2 pl. impf. ᾐτιάασθε Il. 16.202.
3 pl. ᾐτιόωντο Il. 11.78.
To blame Il. 10.120, Il. 11.78, 654, Il. 13.775, Il. 16.202: Od. 1.32, Od. 20.135.
- Ito charge, accuse, censure, blame, c. acc. pers., τάχα κεν καὶ ἀναίτιον αἰτιόωιτο Il.; αἰτ. τινά τινος to accuse of a thing, Hdt., etc.;—c. inf., αἰτ. τινα ποιεῖν τι to accuse one of doing, Hdt.:—in this signf., certain tenses are used in pass. sense, to be accused, aor1 ἠιτιάθην Thuc., Xen.; perf. ἠιτίαμαι Thuc.
- 2c. acc. rei, to lay to oneʼs charge, impute, τοῦτο αἰτ. Xen.; ταῦτα Dem.; c. dupl. acc., τί ταῦτα τοὺς Λάκωνας αἰτιώμεθα; Ar.
- IIto allege as the cause, αἰτ. τινα αἴτιον Plat.; φωνάς τε καὶ ἄλλα μυρία αἰτ. Plat.; τῆς ἱερᾶς χώρας ἠιτιᾶτο εἶναι he alleged that it was part of the sacred territory, Dem.
-
…δὴ τὸ γῆρας ὑμνοῦσιν ὅσων κακῶν σφίσιν αἴτιον. ἐμοὶ δὲ δοκοῦσιν, ὦ Σώκρατες, οὗτοι οὐ τὸ αἴτιον αἰτιᾶσθαι. εἰ γὰρ ἦν τοῦτʼ αἴτιον, κἂν ἐγὼ τὰ αὐτὰ ταῦτα ἐπεπόνθη, ἕνεκά γε γήρως, καὶ οἱ…
Plato, Republic
-
…ὅμοια ἀνερριπίζετο, μέχρι Γάιος Καῖσαρ, αἱρετὴν ἀρχὴν ἐπὶ πολὺ δυναστεύων ἐν Γαλατίᾳ, τῆς βουλῆς αὐτὸν ἀποθέσθαι κελευούσης αἰτιώμενος οὐ τὴν βουλήν, ἀλλὰ Πομπήιον, ἐχθρὸν ὄντα οἱ καὶ στρατοῦ περὶ τὴν Ἰταλίαν ἡγούμενον, ὡς τῆς ἀρχῆς…
Appian, The Civil Wars
-
…θεοί, ἀλλὰ ἕκηλοι σφοῖσιν ἐνὶ μεγάροισι καθήατο, ἧχι ἑκάστῳ δώματα καλὰ τέτυκτο κατὰ πτύχας Οὐλύμποιο. πάντες δʼ ᾐτιόωντο κελαινεφέα Κρονίωνα οὕνεκʼ ἄρα Τρώεσσιν ἐβούλετο κῦδος ὀρέξαι. τῶν μὲν ἄρʼ οὐκ ἀλέγιζε πατήρ · ὃ δὲ νόσφι λιασθεὶς…
Homer, Iliad
-
…Θηραμένει καὶ Θρασυβούλῳ καὶ ἄλλοις τοιούτοις · καὶ εἴπερ γέ τινας δέοι, περὶ τῆς ἀναιρέσεως οὐδένα ἄλλον ἔχειν αὐτοὺς αἰτιάσασθαι ἢ τούτους οἷς προσετάχθη. καὶ οὐχ ὅτι γε κατηγοροῦσιν ἡμῶν, ἔφασαν, ψευσόμεθα φάσκοντες αὐτοὺς αἰτίους εἶναι ,…
Xenophon, Hellenica
-
…· Μυρμιδόνες μή τίς μοι ἀπειλάων λελαθέσθω, ἃς ἐπὶ νηυσὶ θοῇσιν ἀπειλεῖτε Τρώεσσι πάνθʼ ὑπὸ μηνιθμόν, καί μʼ ᾐτιάασθε ἕκαστος · σχέτλιε Πηλέος υἱὲ χόλῳ ἄρα σʼ ἔτρεφε μήτηρ, νηλεές, ὃς παρὰ νηυσὶν ἔχεις ἀέκοντας ἑταίρους ·…
Homer, Iliad
-
…τρεῖς · ἐν ᾧ Κῦρος ἀπέκτεινεν ἄνδρα Πέρσην Μεγαφέρνην, φοινικιστὴν βασίλειον, καὶ ἕτερόν τινα τῶν ὑπάρχων δυνάστην, αἰτιασάμενος ἐπιβουλεύειν αὐτῷ. ἐντεῦθεν ἐπειρῶντο εἰσβάλλειν εἰς τὴν Κιλικίαν · ἡ δὲ εἰσβολὴ ἦν ὁδὸς ἁμαξιτὸς ὀρθία ἰσχυρῶς καὶ ἀμήχανος…
Xenophon, Anabasis
-
…ὅσοι ἦσαν Ἀθηναῖοι πλὴν Ἀδειμάντου, ὅτι μόνος ἐπελάβετο ἐν τῇ ἐκκλησίᾳ τοῦ περὶ τῆς ἀποτομῆς τῶν χειρῶν ψηφίσματος · ᾐτιάθη μέντοι ὑπό τινων προδοῦναι τὰς ναῦς. Λύσανδρος δὲ Φιλοκλέα πρῶτον ἐρωτήσας, ὃς τοὺς Ἀνδρίους καὶ Κορινθίους κατεκρήμνισε ,…
Xenophon, Hellenica
-
…καὶ γὰρ ἂν ἀβελτερώτατος εἴη πάντων ἀνθρώπων, εἰ τῶν ἀδικουμένων ὑμῶν μηδὲν ἐγκαλούντων αὐτῷ, ἀλλʼ ὑμῶν αὐτῶν τινὰς αἰτιωμένων, ἐκεῖνος ἐκλύσας τὴν πρὸς ἀλλήλους ἔριν ὑμῶν καὶ φιλονικίαν ἐφʼ αὑτὸν προείποι τρέπεσθαι, καὶ τῶν παρʼ ἑαυτοῦ μισθοφορούντων…
Demosthenes, Speeches
-
…χρειὼ γὰρ ἱκάνεται οὐκέτʼ ἀνεκτός. τὸν δʼ αὖτε προσέειπεν ἄναξ ἀνδρῶν Ἀγαμέμνων · ὦ γέρον ἄλλοτε μέν σε καὶ αἰτιάασθαι ἄνωγα · πολλάκι γὰρ μεθιεῖ τε καὶ οὐκ ἐθέλει πονέεσθαι οὔτʼ ὄκνῳ εἴκων οὔτʼ ἀφραδίῃσι νόοιο, ἀλλʼ ἐμέ τʼ…
Homer, Iliad
-
…ὠχρίασʼ αὐτὴν ἰδών. ὁδὶ δὲ δείσας ὑπερεπυρρίασέ σου. οἴμοι, πόθεν μοι τὰ κακὰ ταυτὶ προσέπεσεν ; τίνʼ αἰτιάσομαι θεῶν μʼ ἀπολλύναι ; αἰθέρα Διὸς δωμάτιον ἢ χρόνου πόδα ; αὐλεῖ τις ἔνδοθεν οὗτος. τί ἔστιν ; οὐ…
Aristophanes, Frogs