δοῦλος
δοῦλος, δοῦλος, δούλου, ὁ, slave
δοῦλος2, [lexical cite]
- born bondman or slave, opp. one made a slave, τὰ ἀνδράποδα πάντα καὶ δοῦλα καὶ ἐλεύθερα Th. 8.28, cf. E. IA 330: then, generally, bondman, slave, opp. δεσπότης (q. v.): not in Hom., who twice has fem. δούλη, ἡ, bondwoman, Il. 3.409, Od. 4.12, cf. A. Ag. 1326, X. Cyr. 5.1.4, Pl. R. 395e, etc.: freq. of Persians and other nations subject to a despot, Hdt., etc.; οὔ τινος δοῦλοι κέκληνται, of the Greeks, A. Pers. 242: metaph., χρημάτων δ. slaves to money, E. Hec. 865; so γνάθου δ. Id. Fr. 282.5; τῶν αἰεὶ ἀτόπων Th. 3.38; λιχνειῶν, λαγνειῶν, X. Oec. 1.22, cf. Mem. 1.3.11.
- II Adj. (not in A.), δοῦλος, η, ον, slavish, servile, subject, δ. πόλις S. OC 917, X. Mem. 4.2.29; γνώμαισι δούλαις S. Tr. 53; δ. ἔχειν βίον ib. 302; σῶμα δ., opp. νοῦς ἐλεύθερος, Id. Fr. 940; τοὺς τρόπους δούλους παρασχεῖν E. Supp. 877; δ. θάνατος, ζυγόν, πούς, Id. Or. 1170, Tr. 678, 507; δ. καὶ τυραννουμένη πόλις Pl. R. 577d; δ. ἡδοναί, = δουλοπρεπεῖς, ib. 587c, etc.: Comp. δουλότερος more enslaved, Αἴγυπτον δ. ποιεῖν Hdt. 7.7.
- 2 τὸ δ., = οἱ δοῦλοι, E. Ion 983, etc.; also, slavery, a slavish life, ib. 556 (troch.).
- 3 ancillary, δ. ἐπιστῆμαι Arist. Metaph. 996b11.
A como adj.
1 servil, propio o de esclavo(s)
καί μοι πόλιν κένανδρον ἢ δούλην τινὰ ἔδοξας εἶναι
parece que te imaginas que tengo una ciudad sin hombres o esclava, e.e., habitada por esclavosψυχή
βίος
θάνατος
δοῦλον ζυγόν
el yugo de la esclavitudεἰ σῶμα δοῦλον, ἀλλ' ὁ νοῦς ἐλεύθερος
γνώμαισι δούλαις
ὥστε τοὺς τρόπους δούλους παρασχεῖν
δούλαις τισὶ δορυφόροις ἡδοναῖς συνοικεῖ
πούς
(τὸν δοῦλον) τύχην ἔχοντα δούλην
2 que es esclavo, esclavo
ὄρνις ἔγωγε δ.
soy un pájaro esclavoγυνή
δοῦλα σώματα
esclavos
3 esclavizado, sometido
τῷ πεζῷ Μακεδόνας πρὸς τοῖσι ὑπάρχουσι δούλους προσεκτήσαντο
Αἴγυπτον πᾶσαν πολλὸν δουλοτέρην ποιήσας
πόλις
• fig., de cosas. sometido, doblegado
γόνυ
de los indios ante Dionisoαὐχήν
• capturado
σκῦλα
B subst.
I
1 en Hom. sólo fem. δούλη esclava por derecho de conquista, con consideración próxima a la concubina
σ' ἢ ἄλοχον ποιήσεται, ἢ ... δούλην
γένετο κρατερὸς Μεγαπένθης ἐκ δούλης
2 esclavo
a) formando parte del servicio doméstico
(σε) πολλῶν μετὰ δούλων σταθεῖσαν
dicho por Clitemestra a Casandra(Ῥοδῶπις) δούλη ... Ἰάδμονος ... σύνδουλος δὲ Αἰσώπου
οἰκέτης
• c. indic. de oficios
ἐκδ[εδό]σθαι ... δούλην πρ[ὸ]ς μάθησιν τῆς γερδι[α]κῆς τέχνης
δ. πραγματευτής
b) con atribución de características serviles
ὡς πρέπει δούλοις λέγειν
ὁμοίαν ταῖς δούλαις εἶχε τὴν ἐσθῆτα
una princesa cautiva
•
πονηρὲ δοῦλε καὶ ὀκνηρέ
τὸν ἀχρεῖον δοῦλον
(δ.) ἔντιμος
dicho del estimado siervo del centuriónμορφὴν δούλου λαβών
• que pasan a sus hijos
οὔτε ποτ' ἐκ δούλης (πέφυκε) τέκνον ἐλευθέριον
ni nace de una esclava un hijo con cualidades de hombre libreσὸς δὲ δ. οὐκ ἔφυν
dice Menelao a Agamenón no nací esclavo tuyoδοῦλον καὶ ἐκ δούλων ὄντα
οἰκογενὴς δ.
ἄνθρωπος γὰρ ἐκ φύσεως δ. οὐδείς
c) considerado propiedad y mercancía
δ. οὐκ ὠνητὸς ἀλλ' οἴκοι τραφείς
Κυδίμαχον δλον Ἀδειμάντο
α[ἴ] κ' ἐκς ἀγορᾶς πρ[ι]άμενος δλον
(δ.) παλίμπρητος
• puede ser sometido a tortura, fustigado
τῶν δὲ δούλων τῶν μαρτυρησάντων οἱ δικασταὶ τὴν βάσανον ἐκ τῶν σωμάτων ποιείσθωσαν
ὁ δ. τῆς πόλε[ως
sinón. de δημόσιος (Καίσαρος δ.
lat. uerna, esclavo imperialτοῖς τοῦ Σηβαστοῦ ἀπελευθέροις καὶ δούλοις
a los libertos y esclavos imperialesὁ δ. τοῦ ἀρχιερέως
τοῖς δούλοις φύγιμον ἔστω τὸ ἱερόν
ἀνέθηκε ἱερὸν τῷ Ποτειδᾶνι ... τὸν δοῦλον
ἐὰν δὲ δ. ᾖ [ὁ ἀ]ποκτε[ίνας (τὸν τύραννον), ἐπί]τιμος [ἔ]στω καὶ πολιτεί[ας μ]ε[τεχέτω ...
d) op. otras clases sociales:
op. ἐλεύθερος
op. πολίτης
ἐὰν δέ τις τῶν ἐν ταῖς πόλεσι οἰκούντων, ἢ ξένος ἢ πολίτης ἢ δ.
δεσπότῃ καὶ δούλῳ ταὐτὸ συμφέρει
op. κύριος
• entre los estoicos no sustancialmente dif. de
οἰκέτης
• del sabio estoico
μόνον τε ἐλεύθερον (εἶναι τὸν σοφόν), τοὺς δὲ φαύλους δούλους
dicen los estoicos que solo el sabio es libre, y los malos son esclavos
e) prov.
οὐκ ἔστι δούλων ... πόλις
no hay una ciudad de esclavos en ref. a algo inusitado
• prov.
ἐστὶ καὶ δούλων πόλις
es una ciudad de esclavos ref. a un mal gobierno
II indic. simpl. sumisión o respeto
1 siervo dicho de colectivos tras la derrota
οὔτινος δοῦλοι κέκληνται ... οὐδ' ὑπήκοοι
(los griegos) no se llaman esclavos ni súbditos de nadie
2 siervo rel. la divinidad
ἀμύνεο πότνια (Hera) δούλους ὑμετέρους
κύριος ... ἐπὶ τοῖς δούλοις αὐτοῦ παρακληθήσεται
el Señor será misericordioso para con sus siervosἰδοὺ ἡ δούλη τοῦ κυρίου
he aquí la esclava del Señor dicho por Maríaδ. τοῦ Θεοῦ
de Moisésἴασαι ... τὴν δούλην σου
en un conjuroδιάκων ἐλεεινὸς δ. Κυρίου
δοῦλοι τοῦ θεοῦ
de los apóstoles
• en uso predic.
τὰ σύμπαντα δοῦλα σά
todos los seres son siervos tuyos
3 siervo, servidor como señal o tít. de sometimiento o respeto, en op. al ‘rey’ o personajes importantes
Δαρεῖος ... Γαδάτᾳ δούλῳ τάδε λέγε[ι·
dirigiéndose a uno de sus sátrapasκαὶ τίς ἐν πᾶσιν δούλοις σου ὡς Δαυιδ πιστός ...;
οἱ δοῦλοι τοῦ βασιλέως
los servidores del reyξείνοι τε καὶ δοῦλοι τῶν ἐπομένων, ἐν ἀνδραπόδων λόγῳ ποιεύμενος εἶχε
δ. σου καὶ υἱός σου ἐγώ
ἡ δούλη σου
III fig.
1 de pers. o asim. esclavo, esclavizado c. gen. de cosa o abstr.:
χρημάτων ... δ.
esclavo del dineroγνάθου
δοῦλοι ... τῶν αἰεὶ ἀτόπων
δοῦλοι ... οἱ μὲν λιχνειῶν, οἱ δὲ λαγνειῶν
τρυφῆς ... δ. ... καὶ κακουργίας
τῆς ἁμαρτίας
τῆς φθορᾶς
τῆς εἱμαρμένης
• usos predic.
πολλαχῇ γὰρ ἡ φύσις δούλη τῶν ἀνθρώπων ἐστίν
ἵνα δοῦλα (τὰ ἔθνη) γένηται τῆς δικαιουσύνης
τὰ μέλη ὑμῶν δοῦλα τῇ ἀκαθαρσίᾳ
Ἔρωτος
αὐτὸς δ. ... δμωΐδι γινόμενος
habiendo llegado tú mismo a ser esclavo de una criada por amor
2 de abstr. esclavo, auxiliar, ancilar
ᾗ ὥσπερ δούλας οὐδ' ἀντειπεῖν τὰς ἄλλας ἐπιστήμας δίκαιον
a la que (la sabiduría), como esclavas, justo es que no contradigan las otras cienciasφιλοσοφία δούλη σοφίας
φίλον γὰρ τὸ σοφὸν θεῷ μᾶλλον ἢ δοῦλον
IV neutr. τὸ δ. condición de esclavo, esclavitud
ἐκπεφεύγαμεν τὸ δοῦλον
τὸ δοῦλον ἀσθενές
•De *dohelo- (cf. mic. do-e-ro) y éste prob. < *dm̥s-elo-, formado como θέσκελος sobre *dm̥s- ‘casa’ (cf.
1. adj. slaafs, bij een slaaf behorend:
2. subst. slaaf; f. slavin; n. als abstr.
Uebertr., ψυχὴ δούλη Plat. Legg. VI.776e ; γνάθου δοῦλος Eur. frg. bei Ath. X. 413c, wie Hec. 856 ἢ χρημάτων γὰρ δοῦλός ἐστιν ἢ τύχης ; vgl. Xen. Mem. 1.3, 11.
Strong 1401
1. in bondage to, subject to: Ro 6:19.
2. As subst., ὁ, ἡ δ., a slave;
(a) fem., ἡ δ., a female slave, bondmaid (Cremer, 702; DB, iii, 215): Lk 1:38, 48, Ac 2:18 (LXX);
(b) masc., ὁ δ., a slave, bondman: Mt 8:9, 18:23, al.; opp. to ἐλεύθερος, I Co 7:22, 12:13, Ga 3:28, Eph 6:8, Col 3:11, Re 6:15, 13:16 19:18; opp. to κύριος, δεσπότης, οἰκοδεσπότης, Mt 10:24, 13:27, 28, Lk 12:46, Jo 15:15, Eph 6:5, Col 3:22, 4:1, al.; metaph., δ. Χριστοῦ, τοῦ Χρ., Ἰησοῦ Χρ., Ro 1:1, I Co 7:22, Ga 1:10, Eph 6:6, Phl 1:1, Col 4:12, Ja 1:1, II Pe 1:1, Ju 1; δ. τ. θεοῦ, τ. κυρίου, Ac 16:17, II Ti 2:24, Tit 1:1, I Pe 2:16, Re 7:3, 15:3; δ. πονηρός, ἀχρεῖος, κακός, Mt 18:32, 24:48 25:26, 30, Lk 17:10, 19:22; δ. ἁμαρτίας, Jo 8:34, Ro 6:17, 20; τ. φθορᾶς, II Pe 2:19.
- Iproperly, a born bondman or slave, opp. to one made a slave (ἀνδράποδον) , Thuc.; then, generally, a bondman, slave, Hdt.: Hom. has only the fem. δούλη, ἡ, a bondwoman:—χρημάτων δ. slave to money, Eur.
- IIas adj., δοῦλος, η, ον, slavish, servile, subject, Soph., etc.
- IIIτὸ δοῦλον οἱ δοῦλοι, Eur.: also = δουλεία, Eur. deriv. uncertain
-
…λέγε · ἆρα εἰ τοῦτο ἔργον ἀδικίας, μῖσος ἐμποιεῖν ὅπου ἂν ἐνῇ, οὐ καὶ ἐν ἐλευθέροις τε καὶ δούλοις ἐγγιγνομένη μισεῖν ποιήσει ἀλλήλους καὶ στασιάζειν καὶ ἀδυνάτους εἶναι κοινῇ μετʼ ἀλλήλων πράττειν ; πάνυ γε. τί δὲ ἂν…
Plato, Republic
-
…δὲ οὔτʼ ἐκείνους τοὺς λόγους αἰσχύνῃ, οὔτε ἡμῶν τῶν νόμων ἐντρέπῃ, ἐπιχειρῶν διαφθεῖραι, πράττεις τε ἅπερ ἂν δοῦλος ὁ φαυλότατος πράξειεν, ἀποδιδράσκειν ἐπιχειρῶν παρὰ τὰς συνθήκας τε καὶ τὰς ὁμολογίας καθʼ ἃς ἡμῖν συνέθου πολιτεύεσθαι. πρῶτον…
Plato, Crito
-
…ἀνόητοι ἦσαν καὶ ἄφιλοι, ὥστε περὶ τηλικούτων ἂν πραγμάτων πράττοντες Ἀγόρατον ὡς πιστὸν καὶ εὔνουν, δοῦλον καὶ ἐκ δούλων ὄντα, παρεκάλεσαν, ἀλλʼ ἐδόκει αὐτοῖς οὗτος ἐπιτήδειος εἶναι μηνυτής. ἐβούλοντο οὖν ἄκοντα δοκεῖν αὐτὸν καὶ μὴ ἑκόντα…
Lysias, Speeches
-
…δὲ ἐγένου τε καὶ ἐξετράφης καὶ ἐπαιδεύθης, ἔχοις ἂν εἰπεῖν πρῶτον μὲν ὡς οὐχὶ ἡμέτερος ἦσθα καὶ ἔκγονος καὶ δοῦλος, αὐτός τε καὶ οἱ σοὶ πρόγονοι ; καὶ εἰ τοῦθʼ οὕτως ἔχει, ἆρʼ ἐξ ἴσου οἴει εἶναι σοὶ…
Plato, Crito
-
…δήπου ἐκεῖνοι οὕτως ἀνόητοι ἦσαν καὶ ἄφιλοι, ὥστε περὶ τηλικούτων ἂν πραγμάτων πράττοντες Ἀγόρατον ὡς πιστὸν καὶ εὔνουν, δοῦλον καὶ ἐκ δούλων ὄντα, παρεκάλεσαν, ἀλλʼ ἐδόκει αὐτοῖς οὗτος ἐπιτήδειος εἶναι μηνυτής. ἐβούλοντο οὖν ἄκοντα δοκεῖν αὐτὸν…
Lysias, Speeches
-
…πέμψαι κἀπὶ ποιμνίων νομάς, ὡς πλεῖστον εἴη τοῦδʼ ἄποπτος ἄστεως. κἄπεμψʼ ἐγώ νιν · ἄξιος γὰρ οἷʼ ἀνὴρ δοῦλος φέρειν ἦν τῆσδε καὶ μείζω χάριν. πῶς ἂν μόλοι δῆθʼ ἡμὶν ἐν τάχει πάλιν ; πάρεστιν · ἀλλὰ πρὸς…
Sophocles, Oedipus Tyrannus
-
…ἐμὸν τὸν αὐτῆς. ἡλίῳ δʼ ἐπεύχομαι πρὸς ὕστατον φῶς τοῖς ἐμοῖς τιμαόροις ἐχθροῖς φονεῦσι τοῖς ἐμοῖς τίνειν ὁμοῦ, δούλης θανούσης, εὐμαροῦς χειρώματος. ἰὼ βρότεια πράγματʼ · εὐτυχοῦντα μὲν σκιά τις ἂν τρέψειεν · εἰ δὲ δυστυχῇ ,…
Aeschylus, Agamemnon
-
…πλησίον τίς εἴη, καταλέξει ἑωυτὸν μητρόθεν καὶ τῆς μητρὸς ἀνανεμέεται τὰς μητέρας. καὶ ἢν μέν γε γυνὴ ἀστὴ δούλῳ συνοικήσῃ, γενναῖα τὰ τέκνα νενόμισται · ἢν δὲ ἀνὴρ ἀστὸς καὶ ὁ πρῶτος αὐτῶν γυναῖκα ξείνην ἢ παλλακὴν ἔχῃ…
Herodotus, The Histories
-
…οὗτος σύ, πρέσβυ, δεῦρό μοι φώνει βλέπων ὅσʼ ἄν σʼ ἐρωτῶ. Λαΐου ποτʼ ἦσθα σύ ; ἦ δοῦλος οὐκ ὠνητός, ἀλλʼ οἴκοι τραφείς. ἔργον μεριμνῶν ποῖον ἢ βίον τίνα ; ποίμναις τὰ πλεῖστα τοῦ βίου συνειπόμην…
Sophocles, Oedipus Tyrannus
-
…σιτοποιοί. τοσοῦτοι ἦσαν οἱ ξύμπαντες ὅτε ἐς τὴν πολιορκίαν καθίσταντο, καὶ ἄλλος οὐδεὶς ἦν ἐν τῷ τείχει οὔτε δοῦλος οὔτʼ ἐλεύθερος. τοιαύτη μὲν ἡ Πλαταιῶν πολιορκία κατεσκευάσθη. τοῦ δʼ αὐτοῦ θέρους καὶ ἅμα τῇ τῶν Πλαταιῶν ἐπιστρατείᾳ…
Thucydides, The Peloponnesian War