εὐνή
εὐνή, a bed
- bed, εὐνῇ ἔνι μαλακῇ Il. 9.618, etc.; ἔβη εἰς εὐνήν Od. 1.427, etc.; ὄρνυτʼ ἄρʼ ἐξ εὐνῆφιν Od. 2.2, al.: in Cret. Prose, εὐνά Schwyzer 180.
- 2 bedding, dist.fr. λέχος (the bedstead), λέχος πόρσυνε καὶ εὐνήν Od. 3.403; ἐκθεῖσαι πυκινὸν λέχος ἐμβάλετʼ εὐνήν 23.179; cf. ἐνεύναιος.
- b esp. of soldiers in the field, Th. 3.112, 4.32, 6.67, Pl. R. 415e, A. Ag. 559, E. Rh. 1 (anap.).
- 3 εὐναὶ νυμφάων their abode, Il. 24.615; of animals, συφεοὺς δυοκαίδεκα ποίει . . εὐνὰς συσί Od. 14.14; lair of a deer, 4.338, Il. 11.115; [νεβρὸν] ἐξ εὐνῆφι θορόντα 15.580; form of a hare, X. Cyn. 6.16; nest, S. Ant. 425; κριοῦ εὐναί, a place in Colchis where the ram of Phrixus rested, A.R. 4.116.
- 4 marriage-bed, μεμνημένος οὔτε τι σίτου οὔτʼ εὐνῆς Il. 24.130; εὐνῆς ἐπιβήμεναι 9.133; ἐξ εὐνῆς ἀνστᾶσα 14.336; usu. with some word added to denote this, ἔτλην ἀνέρος εὐνήν 18.433; ἀνδρὸς ἐν εὐνῇ ἤθελον εὐνηθῆναι Od. 4.333; ἀπανήνασθαι θεοῦ εὐνήν 10.297; ἐμίγην φιλότητι καὶ εὐνῇ Il. 3.445, etc.; ζαλωτὸν ὁμόφρονος εὐνᾶς Pi. O. 7.6; εὐναῖς ἀνανδρώτοισι S. Tr. 109 (lyr.); εὐναὶ γαμήλιοι, νυμφίδιοι, κρύφιαι, E. Med. 1027, Alc. 886 (anap.), El. 720 (lyr.); without such a word, Διὸς εὐναί Pi. P. 2.27; ἄλλην τινʼ εὐνὴν ἀντὶ σοῦ στέργει πόσις; E. Andr. 907, cf. Hipp. 1011; of Pyrrha and Deucalion, ἄτερ εὐνᾶς κτισσάσθαν λίθινον γόνον Pi. O. 9.44; ὅσιος ἀπʼ εὐνᾶς E. Ion 150 (lyr.).
- 5 oneʼs last bed, the grave, ἔνθα σʼ ἔχουσιν εὐναί A. Ch. 318 (lyr.); εἰς εὐνὴν πατρός S. El. 436; Ἄϊδος εὐνάς Epigr.Gr. 431 (Antioch.) (so some take Τυφωέος εὐναί in Il. 2.783).
- II pl. εὐναί, stones thrown out from the prow and used as anchors, ἐκ δʼ εὐνὰς ἔβαλον, κατὰ δὲ πρυμνήσιʼ ἔδησαν Il. 1.436, = Od. 15.498; ὕψι δʼ ἐπʼ εὐνάων ὁρμίσσομεν we will let the ships ride at anchor in deep water, Il. 14.77; εὐνὰς δʼ ἔνθʼ ἔβαλον κατὰ βένθεος Q.S. 12.346; even of iron anchors, Sch. Il. 1.436.—Rare in early Prose, X. Mem. 3.11.8: in pl., Th. ll.cc., Pl. Prt. 321a, R. 415e, Plt. 272a.
1. slaapplaats, bed; beddengoed:
2. spec. (huwelijks)bed:
3. verblijfplaats:
1) Lager, Bett u. übh. Lagerstelle, Schlafstelle ; εὐνῇ ἐνὶ μαλακῇ Il. 9.614 ; des Heeres, 10.408, 464 u. sonst ; Aesch. Ag. 13, 545 u. a. D.; Lager des Wildes, Il. 11.115, 15.580, Od. 4.338 ; τοῦ λαγώ Xen. Cyn. 6.16 ; des Löwen, Theocr. 13.63 ; der Schweine, Od. 14.14 ; das Nest der Vögel, Soph. Ant. 421 ; des Hahns, Theocr. 18.57 ; seltener in Prosa, μαλακὰς εὐνὰς ἔχειν Plat. Polit. 272a ; – die Bettstelle selbst, Od. 16.34 ; in der Vrbdg ἔνθα οἱ ἐκθεῖσαι πυκινὸν λέχος ἐμβάλετʼ εὐνήν = die Bettkissen, Bettpolster, Od. 23.179 ; τῷ δʼ ἄλοχος λέχος πόρσυνε καὶ εὐνήν 3.403 u. öfter ; λέκτρων τʼ εὐνὰς ἁβροχίτωνας Aesch. Pers. 535 ; Ehebette, εὐνὴν αἰδομένη πόσιος Od. 16.75 ; 4.333 ; εὐνὴν ἀνδρὸς αἰσχύνουσα Aesch. Ag. 1609 ; Ehe, Beischlaf, Vermählung, φιλότητι καὶ εὐνῇ μιγῆναι, Hom. oft, ἔτλην ἀνέρος εὐνήν Il. 18.433 ; ἀπανήνασθαι θεοῦ εὐνήν Od. 10.297 ; ὁμόφρων Pind. Ol. 7.6 ; Διὸς πολυγαθέες εὐναί P. 2.27 ; εὐναὶ ἀνδρῶν Aesch. Suppl. 134, 143 ; Soph. öfter ; ἄλλην τίνʼ εὐνὴν ἀντὶ σοῦ στέργει πόσις, die Verbindung mit welcher Andern zieht er dir vor, Eur. Andr. 908 ; γαμήλιοι εὐναί Med. 1027, νυμφίδιοι Alc. 889 ; εὐναὶ δικαίων ὑμεναίων Suppl. 1026 ; κρυφίαις εὐναῖς πείσας ἄλοχον Ἀτρέως El. 720. – Uebertr., der Ort zum Ausruhen, das Grab, ἔνθα σʼ ἔχουσιν εὐναί Aesch. Ch. 316, vgl. Ag. 1422, wie Soph. El. 428 ; so wird auch Τυφωέος εὐναί Il. 2.783 von Einigen erkl.; κεῖμαι εἰς ἀλαμπέας Ἄϊδος εὐνάς Ep.adesp. 677 (APP 260); – die Stelle, δένδρων Philostr.; πυρόεσσα, der Scheiterhaufen, Opp. H. 4.557.
2) αἱ εὐναί, Steine, die in den ältesten Zeiten die Stelle des Ankers vertraten, mit denen man das Schiff am Strande befestigte, Ankersteine, Il. 1.436, 14.77, Od. 9.137 ; vgl. Nitzsch zu Od. 2.418. – Bei Thuc. 6.67 erkl. Phot. εὐναί durch ἐπίγεια, es ist ein Zelt im Lager, vgl. 3.112, 4.32, wie στρατοπεδευσάμενοι εὐνὰς ποιησάσθων Plat. Rep. III.415e.
-ῆς, ἡ
[εὐδνή, εὕδω.]
Ablative εὐνῆφι(ν) Il. 15.580: Od. 2.2, Od. 3.405, Od. 4.307.
- 1
Properly, bedding as distinguished from the bedstead (δέμνια
, λέκτρον, λέχος): ἐκθεῖσα λέχος ἐμβάλετʼ εὐνήν Od. 23.179. Cf. Od. 3.403, Od. 7.347, Od. 8.269.But app. including bed and bedding: κάτθετʼ εὐνήν, δέμνια καὶ χλαίνας Od. 19.317.
So in pl. Od. 11.188.
- 2
A bed, bed, one’s bed: ὄρνυτʼ ἐξ εὐνῆφιν Od. 2.2, Od. 3.405, Od. 4.307. Cf. Il. 9.618, Il. 10.75, Il. 22.504 (but perh. the last passage should come under (1); cf. λέκτροισιν
503): Od. 1.427, Od. 4.294, Od. 7.342, Od. 8.2, 249, Od. 14.519, Od. 15.58, 96, Od. 17.102 = Od. 19.595, Od. 20.130, Od. 22.196. - 3
Couching, going to bed: ἐπεί τοι εὔαδεν εὐνή Il. 14.340. Cf. Od. 23.257.
- 4
- a
The marriage-bed: ἀλλήλων ἀπέχονται εὐνῆς καὶ φιλότητος Il. 14.207 = 306. Cf. Il. 14.209, 336, Il. 18.85: Od. 3.403, Od. 4.333 = Od. 17.124, Od. 7.347, Od. 8.269, Od. 16.34, 75 = Od. 19.527, Od. 23.226, 289, 349, 354.
Fig., wedlock: ἔτλην ἀνέρος εὐνήν Il. 18.433.
- b
With reference to intercourse outside of wedlock: τῆς εὐνῆς ἐπι-
βήμεναι (the bed of her, her bed) Il. 9.133 = 275 = Il. 19.176. Cf. Il. 14.296: κίρκης ἐπέβην εὐνῆς Od. 10.347. Cf. Od. 10.334, 340, 342, 480. - c
Fig., sexual intercourse: ἐμίγην φιλότητι καὶ εὐνῇ Il. 3.445. Cf. Il. 6.25, Il. 15.32, Il. 19.262, Il. 24.130: Od. 1.433, Od. 5.126, Od. 10.297, 335, Od. 15.421, Od. 23.219, 346.
Sim. in pl.: εὐναὶ ἀθανάτων (the embraces) Od. 11.249.
- a
- 5
A place for rest or sleep in gen., a lair: εὐνὴν ἐπαμήσατο Od. 5.482.
In pl. Od. 11.194.
- 6
In pl., a dwelling or abode: τυφωέος εὐνάς (where he lies couched beneath the earth) Il. 2.783. Cf. Il. 24.615.
- 7
A bivouac: Τρώων εὐναί Il. 10.408. Cf. Il. 10.464.
- 8
A lurking-place, a place of ambush Od. 4.438.
- 9
The lair of a deer Il. 11.115, Il. 15.580, Il. 22.190.
Of a lion Od. 4.338 = Od. 17.129.
A place in which to keep swine Od. 14.14.
- 10
In pl., stones with hawsers attached thrown out to anchor the bows of a ship: ἐξ εὐνὰς ἔβαλον Il. 1.436, ἐπʼ εὐνάων (at anchor) Il. 14.77. Cf. Od. 9.137, Od. 15.498.
- 1
- Ia bed, Hom.; εὐνῆς ἐπιβήμεναι Il.; ἐξ εὐνῆς ἀναστᾶσα Il., etc.
- 2the bedding, as opp. to λέχος (the bedstead), Od.
- 3εὐναὶ Νυμφάων their abode, Il.: —of animals, the lair of a deer, Hom.; the seat of a hare, Xen.; the nest of a bird, Soph.
- 4the marriage-bed, Hom., etc.
- 5oneʼs last bed, the grave, Aesch., Soph.
- IIpl. εὐναί, stones used as anchors in the times of Hom. and Hes., and thrown out from the prow, while the stern was made fast to land, ἐκ δʼ εὐνὰς ἔβαλον κατὰ δὲ πρυμνήσιʼ ἔδησαν Hom.
-
…αὐτὰ πυκναῖς τε θριξὶν καὶ στερεοῖς δέρμασιν, ἱκανοῖς μὲν ἀμῦναι χειμῶνα, δυνατοῖς δὲ καὶ καύματα, καὶ εἰς εὐνὰς ἰοῦσιν ὅπως ὑπάρχοι τὰ αὐτὰ ταῦτα στρωμνὴ οἰκεία τε καὶ αὐτοφυὴς ἑκάστῳ · καὶ ὑποδῶν τὰ μὲν ὁπλαῖς, τὰ…
Plato, Protagoras
-
…διαμπερὲς ἐκγεγάονται · τῷ δὲ καὶ Αἰνείας ὄνομʼ ἔσσεται, οὕνεκα μʼ αἰνὸν ἔσχεν ἄχος, ἕνεκα βροτοῦ ἀνέρος ἔμπεσον εὐνῇ · ἀγχίθεοι δὲ μάλιστα καταθνητῶν ἀνθρώπων αἰεὶ ἀφʼ ὑμετέρης γενεῆς εἶδός τε φυήν τε. ἦ τοι μὲν ξανθὸν Γανυμήδεα…
NA, Homeric Hymns
-
…νηῒ μελαίνῃ, ἱστὸν δʼ ἱστοδόκῃ πέλασαν προτόνοισιν ὑφέντες καρπαλίμως, τὴν δʼ εἰς ὅρμον προέρεσσαν ἐρετμοῖς. ἐκ δʼ εὐνὰς ἔβαλον, κατὰ δὲ πρυμνήσιʼ ἔδησαν · ἐκ δὲ καὶ αὐτοὶ βαῖνον ἐπὶ ῥηγμῖνι θαλάσσης, ἐκ δʼ ἑκατόμβην βῆσαν…
Homer, Iliad
-
…, οὔτʼ ὄμβρος περάασκε διαμπερές · ὣς ἄρα πυκνοὶ ἀλλήλοισιν ἔφυν ἐπαμοιβαδίς · οὓς ὑπʼ Ὀδυσσεὺς δύσετʼ. ἄφαρ δʼ εὐνὴν ἐπαμήσατο χερσὶ φίλῃσιν εὐρεῖαν · φύλλων γὰρ ἔην χύσις ἤλιθα πολλή, ὅσσον τʼ ἠὲ δύω ἠὲ τρεῖς ἄνδρας ἔρυσθαι…
Homer, Odyssey
-
…· μητρὶ δʼ ἐμῇ δίχα θυμὸς ἐνὶ φρεσὶ μερμηρίζει, ἢ αὐτοῦ παρʼ ἐμοί τε μένῃ καὶ δῶμα κομίζῃ, εὐνήν τʼ αἰδομένη πόσιος δήμοιό τε φῆμιν, ἦ ἤδη ἅμʼ ἕπηται Ἀχαιῶν ὅς τις ἄριστος μνᾶται ἐνὶ μεγάροισιν ἀνὴρ καὶ…
Homer, Odyssey
-
…νῶϊ θεῶν αἰειγενετάων εὕδοντʼ ἀθρήσειε, θεοῖσι δὲ πᾶσι μετελθὼν πεφράδοι ; οὐκ ἂν ἔγωγε τεὸν πρὸς δῶμα νεοίμην ἐξ εὐνῆς ἀνστᾶσα, νεμεσσητὸν δέ κεν εἴη. ἀλλʼ εἰ δή ῥʼ ἐθέλεις καί τοι φίλον ἔπλετο θυμῷ, ἔστιν τοι…
Homer, Iliad
-
…τίσασθαι ἀλείτας. αἱ δʼ ἄλλαι δμῳαὶ κατὰ δώματα κάλʼ Ὀδυσῆος ἀγρόμεναι ἀνέκαιον ἐπʼ ἐσχάρῃ ἀκάματον πῦρ. Τηλέμαχος δʼ εὐνῆθεν ἀνίστατο, ἰσόθεος φώς, εἵματα ἑσσάμενος · περὶ δὲ ξίφος ὀξὺ θέτʼ ὤμῳ · ποσσὶ δʼ ὑπὸ λιπαροῖσιν ἐδήσατο…
Homer, Odyssey
-
…ἠδὲ δμῳῇσι κέλευσε δεῖπνον ἐνὶ μεγάροις τετυκεῖν ἅλις ἔνδον ἐόντων. ἀγχίμολον δέ οἱ ἦλθε Βοηθοΐδης Ἐτεωνεύς, ἀνστὰς ἐξ εὐνῆς, ἐπεὶ οὐ πολὺ ναῖεν ἀπʼ αὐτοῦ · τὸν πῦρ κῆαι ἄνωγε βοὴν ἀγαθὸς Μενέλαος ὀπτῆσαί τε κρεῶν · ὁ…
Homer, Odyssey
-
…οὐδʼ ὅτε σε πρῶτον Λακεδαίμονος ἐξ ἐρατεινῆς ἔπλεον ἁρπάξας ἐν ποντοπόροισι νέεσσι, νήσῳ δʼ ἐν Κραναῇ ἐμίγην φιλότητι καὶ εὐνῇ, ὥς σεο νῦν ἔραμαι καί με γλυκὺς ἵμερος αἱρεῖ. ἦ ῥα, καὶ ἄρχε λέχοσδε κιών · ἅμα…
Homer, Iliad
-
…θαλάσσης εὐρέα κόλπον τέσσαρα φωκάων ἐκ πόντου δέρματʼ ἔνεικε · πάντα δʼ ἔσαν νεόδαρτα · δόλον δʼ ἐπεμήδετο πατρί. εὐνὰς δʼ ἐν ψαμάθοισι διαγλάψασʼ ἁλίῃσιν ἧστο μένουσʼ · ἡμεῖς δὲ μάλα σχεδὸν ἤλθομεν αὐτῆς · ἑξείης δʼ εὔνησε, βάλεν…
Homer, Odyssey